هفته نامه همشهری شش و هفت – حسن زندی: برای کسی که در شهر بزرگ زندگی کرده و هر چه دیده ساختمان بلند و دود و سروصدا بوده، بهترین مکان اقامتی در سفرخانه بوم گردی است. خانه هایی که در آرام ترین روستاها یا دنج ترین نقطه از شهرها راه اندازی شده اند و محیطی پر از وسایل دوست داشتنی را به گردشگر معرفی می کنند.

این خانه ها پر از فرهنگ بومی و داستان های محلی هستند. غذاهای خوشمزه به شما تعارف می کنند و شما را به شنیدن موسیقی محلی دعوت می کنند و نکته مهم تر این که هزینه اقامت در این خانه ها خیلی خیلی کمتر از هتل های آنچنانی و در عین حال صفای اقامت در آنها خیلی بیشتر از هتل ها و هتل آپارتمان هاست.

در سال های اخیر اقبال ایرانی ها به راه اندازی این خانه ها بیشتر شده و در نقاط مختلف کشور خانه های بوم گردی با نام های زیبا فعال شده اند. استان های گیلان اقامتگاه هایی با نام مسافرکاشانه دارند و خانه های محلی بهسازی شده در یزد فراوانند، در خوزستان با مضیف های عربی از مهمانان در اقامتگاه سنتی میزبانی می شود و در کرمان در اقامتگاه های کپری نوین از مهمانان پذیرایی می شود، اما ما سری به اقامتگاه های کمتر شناخته شده زده ایم؛ آنهایی که به تازگی بنا شده و حرف هایی برای گفتن دارند. پای صحبت های افرادی نشسته ایم که اقدام به راه اندازی خانه های بوم گردی در استان های خود کرده اند.

اقامتگاه های بوم گردی؛ سنتی مهمان شویم

اولین اقامتگاه بوم گردی سیستان و بلوچستان

«سالار رضایی» مدیر اقامتگاه بوم گردی روستای قلعه نو زابل اولین اقامتگاه بوم گردی استان سیستان و بلوچستان که لیسانس زبان و ادبیات انگلیسی است، می گوید در دانشگاه که بودم همیشه دوست داشتم با خارجی ها ارتباط بگیرم اما آن موقع راه های ارتباطی مثل امروز ساده نبود. هر چند تلاش می کردم بعد از اتمام تحصیل اقدام به راه اندازی یک آموزشگاه کردم.

همان موقع از طریق دوستانم با یک فرانسوی آشنا شدم که چند روزی به زابل آمد و مهمان من بود. خیلی خوشحال بودم چون زبان فرانسه یکی از علاقه مندی های من است. بعد از آن اتفاق مهمانان دیگری از کشورهای مختلف داشتم و کم کم ایده هایی در حوزه گردشگری به ذهنم آمد. در واقع آن مهمان فرانسوی دریچه ای شد برای ورود مهمانانی دیگر. با یکی از دوستانم در این زمینه صحبت کردم و قرار شد ایده های مشترکمان را عملی کنیم. راهی زاهدان (مرکز استان) شدیم و مجوز اولین خانه بوم گردی استان سیستان و بلوچستان را گرفتیم.

اقامتگاه های بوم گردی؛ سنتی مهمان شویم

اقامتگاه 50 ساله

اولین خانه بوم گردی سیستان و بلوچستان در روستای قلعه نو، از روستاهای بخش جزینک در شهرستان زهک که از شهرستان های منطقه سیستان است، قرار دارد. رضایی و همکارش یک خانه 50 ساله در یک روستای قدیمی را که تنها روستایی است که بافت سنتی سیستانی را حفظ کرده و به ماسوله شرق کشور شهره است، بازسازی کرده اند. خانه های این روستا به صورت پلکانی روی تپه ها بنا شده و همه آنها گنبدی شکل هستند. بادگیرهایی روی گنبدها قرار دارند که فضای زیبایی به روستا بخشیده اند. این روستا در نزدیکی شهر معبد غلامان قرار دارد که یک شهر باستانی 2500 ساله محسوب می شود. کنار روستا دو دریاچه زیباست و طبیعت بی نظیر آن مخصوصا در دوران کشت و کار چشم نواز است.

روستایی که خانه بوم گردی در آن قرار دارد 8 کیلومتر تا شهرستان زهک فاصله دارد و از امکانات خوبی برخوردار است. این اقامتگاه روی تپه قرار دارد و شکل و بافت آن انسان را به یاد گذشته ها می اندازد از روی بالکن منظره زیبایی رو به دشت و مزارع کشاورزی مشاهده می شود. پشت اتاق های خانه چند تپه وجود دارد که از بالای آنها می توان روستا و دریاچه را تماشا کرد. اینجا غذاها و نوشیدنی های محلی سیستان و بلوچستان سرو می شود، موسیقی اصیل سیستانی شنیده می شود و اتاق ها کاملا خشتی و گلی و مجهز به سرویس بهداشتی مخصوص ایرانی ها و خارجی ها و حمام، اما تزئینات خانه کاملا سنتی است.

اقامتگاه های بوم گردی؛ سنتی مهمان شویم

اینجا شب های زیبایی دارد و صنایع دستی منطقه سیستان برای کسانی که تمایل به آشنا شدن و خریدن دارند، مهیاست. یکسری برنامه های تفریحی مانند موسیقی و بازدید از روستا و محوطه های تاریخی همراه راهنمای گردشگری و کمپ زدن در کنار دریاچه، ماهیگیری، الاغ و شترسواری، تورهای سیستان گردی و سرویس ایاب و ذهاب هم به صورت جمعی و فردی برای اقامت کنندگان در نظر گرفته شده است. بزرگترین هدف راه اندازان این خانه معرفی سیستان و بلوچستان به جهان است. از شهر سوخته 5000 ساله تا کوه باستانی اوشیدا، از معبد غلامان تا آتشکده 3500 ساله کرکویه، از یازدهمین سرزمین خلق شده به دست اهورامزدا تا انبار غله ایران همه افتخارات سیستان بزرگ هستند و راه زیادی برای معرفی آنها وجود دارد.

خانه مادربزرگ اقامتگاه بوم گردی روستای الولک قزوین

سحر کاظمی از اهالی روستای الولک از توابع استان قزوین است. وی د ر رشته مدیریت بازرگانی تا مقطع کارشناسی ارشد ادامه تحصیل داده و در حال حاضر به عنوان راهنمای گردشگری در حوزه گردشگری و اختصاصا گردشگری روستایی در حال کار و فعالیت و کار است. کاظمی می گوید من از ابتدا به سفر و گردشگری علاقه داشتم اما انگیزه ای که باعث شد من به این مسیر سوق پیدا کنم، برگزاری تورهای دانش آموزی دانشگاه آزاد قزوین بود. از سال 90 دانشگاه آزاد قزوین تصمیم گرفت برای معرفی امکانات دانشگاه به نسل آینده و آشنایی آنها با فضاهای علمی خصوصا علوم روباتیک امکان حضور دانش آموزان در قالب تورهای دانش آموزی در دانشگاه را ایجاد کند.

شرکت کنندگان عموما دانش آموزانی از استان های همجوار بودند و این حضور باعث شد که به پیشنهاد من، آنها نیم روز بعدی را از اماکن تاریخی شهر قزوین بازدید کنند و مسئولیت هماهنگی به عهده خودم بود. این جریان باعث شد که هم شهر قزوین معرفی شود و هم من وارد فضای راهنمایی گردشگری شوم. این روند تا سال 93 ادامه داشت. اما جریان احداث اقامتگاه از آشنایی من با افسانه احسانی و موسسه آوای طبیعت شروع شد. بعد از آشنایی من با مفهوم اکوتوریسم و نقش گردشگری در حفظ و حراست از فرهنگ بومی با توجه به مسئولیت من در شورای روستا و با همکاری خانم احسانی در قدم اول، فرآیندی برای اجرای عروسک های محلی روستا شکل گرفت و بعد از آن برای معرفی اقامتگاه به اهالی، خانه ای را که خودم به عنوان محل سکونت اجاره کرده بودم به اقامتگاه تبدیل کردم.

اقامتگاه های بوم گردی؛ سنتی مهمان شویم

قابلیت های خانه مادربزرگ

این خانه در حریم روستا قرار دارد و بناهای تاریخی ثبت شده مانند بقعه سلطان ویس، کافر گنبد و آسیاب آبی زنده ای که به ترتیب به دوره سلجوقی، ایلخانی و احتمالا صفویه تعلق دارند. در جوار این روستا هستند. دسترسی این روستا به شهر قزوین ساده است و شما می توانید در کمتر از 15 دقیقه از یک فضای شهری وارد یک فضای طبیعی و نسبتا بکر شوید. فرهنگ روستا و تولیدات و محصولات روستا بسیار غنی است و روحیه مهمان پذیری اهالی روستا ظرفیت مناسبی برای حضور مسافر و یک نقطه قوت حساب می شود و دسترسی به تهران و کرج و آزادراه ها و بزرگراه های این شهر امکان جذب مسافر را بیشتر می کند.

این اقامتگاه امکان اسکان با ظرفیت 40 نفر به شیوه کاملا روستایی مطابق با شرایط فرهنگی روستا دارد و خدمات رستورانی مطابق با خوراک مرسوم در منطقه همراه با اجرای موسیقی زنده، موسیقی و رقص محلی و نقالی و پرده خوانی از مزایای آن است. امکان بازدید از فروشگاه صنایع دستی در داخل مجموعه و تورهای جانبی بازدید از جاذبه های شهر قزوین، گشت داخل روستا، مناطق الموت و جاذبه های دیگر نیز فراهم است.

اقامتگاه بوم گردی روستای ملحمدره

این اقامتگاه بوم گردی در روستای ملحمدره در فاصله 5 کیلومتری شهر اسدآباد (55 کیلومتری همدان) قرار گرفته است. این روستا یعنی از بی نظیرترین مناطق محیط زیست کشور و از مناطق شکار ممنوع است که این مزیت منجر شده تا گردشگران و طبیعت دوستان زیادی از گوشه و کنار کشور از این روستای کوچک دیدن کنند. قرار گرفتن ملحمدره در دامنه کوه با ارتفاع بالاتری نسبت به شهر باعث شده هم از آب و هوای پاک و نسبتا خنک تری برخور دار باشد و هم چشم انداز زیبایی از دشت پیش رو و شهر اسدآباد و باغات برای گردشگری به نمایش بگذارد. ضمنا از آنجایی که شهر اسدآباد فاقد تفریحگاه و منطقه طبیعت گردی مناسب است،

از قدیم این روستا و معدود روستاهای مجاور کوهستانی پذیرای بومیان برای کوهنوردی و استفاده از طبیعت بکر بوده و اغلب همدانی ها آن را می شناسند، به طوری که در ایام تعطیل و خصوصا عید نوروز و سیزده بدر که روز طبیعت است، این روستا پذیرای خیل عظیمی از گردشگران و طبیعت گردان است. اقامتگاه آرتینا یک نمونه از خانه های بومی روستایی است که پر از احساس معماری و فرهنگ روستاهای مناطق کوهستانی ایران است و ساده و بی آلایش و صمیمی در تمام سال پذیرای گردشگران از مناطق مختلف کشور است.

اقامتگاه های بوم گردی؛ سنتی مهمان شویم

در فاز اول بهره برداری و برای شروع 4 اتاق مهیا شده است که از حمام و سرویس بهداشتی مشترک در حیاط استفاده می کنند. کلیه اتاق ها کاهگلی و بسیار ساده، با معماری به سبک روستایی هستند. در حیاط خانه اسطبل و فضاهایی وجود دارد که در آنها از حیوانات خانگی و اهلی مثل بز، مرغ و گوسفند، نگهداری می شود. خانه به باغ نزدیک است و شما مهمان این همه سادگی خواهید بو د، به طوری که برای استراحت و خوابیدن روی زمین از تشک، لحاف و کرسی استفاده می شود و سفره روی زمین گسترده و غذا سرو می شود.

در این اقامتگاه غذاهای محلی همانند کوفته، آش رشته، آش دوغ، نان محلی و سبزی کوهی و محلی همراه با لبنیات سرو می شود. پذیرایی در صبحانه با شیر، کره، پنیر، عمل و خامه و تخم مرغ که تولید خود است، انجام می شود. در روستای ملحمدره وجود آبشارهای فراوان و باغات و گیاهان دارویی و نیز مسیرهای کوهنوردی، چشم انداز توسعه و رونق بی بدیلی رقم زده است. این اقامتگاه سومین خانه بوم گردی استان است که در ملحمدره اسدآباد راه اندازی شده و از نوروز 96 به اسکان گردشگران پرداخته است. این اقامتگاه دارای موزه محلی است که با اشیای قدیمی و کشاورزی تجهیز و با استقبال خوبی مواجه شده است.

اقامتگاه بوم گردی ورکانه: اولین اقامتگاه همدان

ورکانه روستایی در 20 کیلومتری جنوب شرقی شهر همدان است. سابقه سکونت در این روستا به 400 سال پیش می رسد. از همان روزگار خانه های روستا سازگار با طبیعت اطرافش و با سنگ لاشه هایی از کوه های اطراف ساخته شده است. بدین سبب روستا در دل کوه خوش نشسته است و بافت سنگی را شکل داده است که یکی از دلایل بازدید گردشگران از روستاست. از دیگر جاذبه های روستا وجود دو اصطبل قدیمی است که یکی از آنها مرکز پرورش و اصلاح نژاد اسب اصیل ایرانی و معرفی و شناساندن آن به دنیا به کوشش زنده یاد مهری قراگزلو بوده است. وجود خانه پدری و زادگاه پروفسور موسیوند نیز به جاذبه های روستا می افزاید.

ورکانه به عنوان یکی از روستاهای هدف گردشگری استان همدان از ظرفیت خوبی در هر دو بخش جاذبه های تاریخی و طبیعی برخوردار است. به طور مشخص مسیر دسترسی به روستا با گذر از باغ های منطقی و همچنین دریاچه سد اکباتان تجربه خوبی را برای گردشگران رقم می زند. این اقامتگاه به عنوان اولین اقامتگاه بوم گردی استان همدان در روستای ورکانه واقع شده است و امکان اقامت (شب مانی) و پذیرایی را برای گردشگران فراهم کرده است. ساختمان اقامتگاه با استفاده از مصالح بومی که اصلی ترین آنها سنگ و چوب است و همچنین بهره گیری حداکثری از دانش و معماری بومن با هدف ترویج معماری بومی بنا شده است.

اقامتگاه های بوم گردی؛ سنتی مهمان شویم

در تجهیز کردن ساختمان نیز تلاش شده از تجهیزات و وسایل اصیل و سنتی منطقه استفاده شود. بنابراین ظروف سفالی، سیستم گرمایشی کرسی، چراغ های قدیمی، گل های طبیعی، گلیم و وسایل خواب سنتی در آن استفاده می شود و همچنین در خدمت رسانی نیز سعی می شود به شیوه های سنتی و اصیل از مهمانان پذیرایی شود. در اقامتگاه بوم گردی ورکانه مهمانان با خوراک های محلی پذیرایی می شوند. در رختخواب های سنتی استراحت می کنند و سیستم گرمایشی کرسی را تجربه می کنند.

این اقامتگاه برنامه هایی مانند گشت پیاده روی به راهنمایی بلدهای محلی در مناطق طبیعی بکر پیرامون ویرانه های دوچرخه سواری و سوارکاری را به مهمانان خود پیشنهاد می کند. علاوه بر موارد ذکر شده برنامه هایی با همکاری تشکل های فعال در جهت ارتقای آگاهی جامعه محلی در حوزه های زیست محیطی و همچنین توانمندسازی زنان روستا در تولید صنایع دستی و محصولات خانگی در دست اقدام است. بازاریابی و فروش محصولات تولیدی روستاییان اعم از صنایع دستی و محصولات خوراکی توسط اقامتگاه و برای کمک به ایجاد معیشت جایگزین برای جامعه محلی نیز انجام می شود.

اقامتگاه بوم گردی مزداگرد همدان

اقامتگاه بوم گردی مزداگرد از تابستان سال گذشته در روستای امزاجرد همدان رسما شروع به کار کرده است و در همین مدت کوتاه به سهم خود تاثیر بسزایی در جذب گردشگر و اقتصاد روستا داشته است. به طوری که در زمان تاسیس هزینه ای بالغ بر 70 میلیون تومان بصورت مستقیم و غیرمستقیم به محل درآمد روستا تزریق کرده و برای تامین نیروی انسانی، تعمیرات ساختمان و تهیه مصالح و پس از تاسیس با ورود گردشگران تاثیر بسزایی بر اقتصاد روستا گذاشته است. برای تهیه مایحتاج روزانه گردشگران با خرید تولیدات و محصولات روستایی توسط گردشگران و همچنین خرید سوغاتی سعی می شود به اقتصاد روستا کمک شود که تاکنون تداوم این کار ورود گردشگران بیشتر به روستا تاثیر چشمگیری بر اقتصاد روستا داشته است.

البته این اقامتگاه برای ادامه کار فاز دومی هم در نظر دارد که در نهایت چندین شغل را به صورت مستقیم و غیرمستقیم ایجاد می کند و با تعدد شغل های پایدار بر پایه گردشگری، می توان از مشکلات، بیکاری روستا کاست که با توجه به مشکلات کم آبی و کشاورزی، روستا کمک بسزایی برای روستاییان است. شما به محض ورود به این اقامتگاه توسط میزبانانی که لباس محلی بر تن دارند ، مورد استقبال قرار می گیرند. بعد از آن در اتاق های کاهگلی بهسازی شده اسکان پیدا می کنید. برای ناهار یا شام در مکانی که شربتخانه نامیده می شود. در فضایی کاملا سنتی و روستایی به سبک چند سده قبل و با غذاهای محلی از شما میزبانی می شود

اقامتگاه های بوم گردی؛ سنتی مهمان شویم

اما شیرین ترین قسمت ماجرا صبحانه است که اغلب در حیاط و مقابل چشمان شما روی آنتن آماده می شود. آتشی که از درون تنوری افروخته بیرون می آید و آبی را که با دلو از چاه کشیده اند روی آن به جوش می آورند. نان هم در همان جا و تازه پخت است. بعد هم در استکان های کمرباریک با انواع پنیر و مربا و عسل و شیره محلی سفره صبحانه در روی تخت گسترده می شود. فضای حیاط این اقامتگاه بسیار زیبا و سرسبز است و چشم اندازی کم نظیر دارد. شبها در کنار چای آتشی، همه میهمانان اقامتگاه به حیاط دعوت می شوند و اغلب با موسیقی زنده و برنامه هایی مثل شاهنامه خوانی ساعات خوش و کم نظیری برای آنها رقم می خورد.

عرقیان گیاهی، رب گوجه فرنگی، پنیر، خاکشیر، شیره انگور و محصولاتی که به صورت طبیعی و ارگانیک توسط روستاییان تولید منی شود و تاکنون بازاری برای ارائه و فروش آنها پیدا نکردند. در روستا بدون واسطه و مستقیم به گردشگران عرضه می شود. در گذشته چون مکان خاصی برای ارائه این محصولات وجود نداشت و این تولیدات عمدتا خانگی بوده امکان فروش برای روستاییان وجود نداشت اما اکنون با تاسیس این اقامتگاه و ورود گردشگران به روستا ضمن بازدید از شیوه تولید به سادگی امکان فروش آنها نیز فراهم آمده است. در زمینه صنایع دستی از جمله فرش، گلیم، عروسک بافی و غیره نیز اتفاقات خوبی افتاده و آنها به صورت مستقیم به فروش می رسند.

اقامتگاه سیروان آقبلاغ لالجین

روستای آقبلاغ یکی از زیباترین و کهن ترین و باثبات ترین روستاهاست که خانه هایش دست نخورده است. بیش از 80 درصد روستا بافت قدیمی دارد و بیشتر مردم روستا به کار دامداری مشغول هستند. زراعت گندم و جو و چغندر تولیدات اصلی روستا است. آفت مدرنیته و سکونت در شهر به این روستا هم رخنه کرده اما نسل دومی و جوانی دارد که با وجود کوچ حتی پدران، پسرها ایستاده اند و بنای روستا را حفظ کرده اند.

این مجموعه در مساحت 900 متری با 6 اتاق مجزا، دو سرویس بهداشتی راه اندازی شده است. اقامتگاه سیروان مثل باقی اقامتگاه های بوم نگردی دارای مجوز رسمی از اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری است و فعالیت خود را با هدف معرفی خانه های سنتی، تفرجگاه، آشنایی با سبک زندگی روستایی، پخت نان داغ تنوری، تورهای داخلی استان همدان، بازدید از شهر جهانی سفال لالجین، بازدید از بزرگترین غار آبی جهان علیصدر، بازدید از کارگاه های سفالگری، کارگاه های پخت رنگ سفال، آموزش سفالگری در کمترین زمان، اجرای موسیقی زنده با هنرنمایی هنرمندان موسیقی همدان، بازدید از گنجنامه و بسیاری از بسته های جذاب در منطقه بکری از همدان آغاز کرده است.

اقامتگاه های بوم گردی؛ سنتی مهمان شویم

به جز هتل بوعلی که در لالجین فعال است اقامتگاه یا هتلی نیست که بتواند به مسافرین اسکان بدهد. اسم و رسم شهر جهانی لالجین منوط به وجود زیرساخت های فراوانی است که لالجین هنوز از این زیرساخت ها بهره مند نیست، مسافت روستای آقبلاغ تا لالجین 8 کیلومتر و تا غار علیصدر تقریبا 70 کیلومتر است اما چون مکان اقامتی مناسبی در این روستا وجود ندارد بیشتر مسافران و گردشگران برای اقامت به همدان می روند اما دهکده سنتی اقامتی سیروان بین دو شاهراه اصلی قرار گرفته و دسترسی مسافران به همدان و لالجین و غار علیصدر بسیار سا ده است.

خدمات این اقامتگاه شامل اجرای موسیقی زنده، تور گردشی داخل غار علیصدر، تور بازدید از کارگاه های تولیدت سفال و فروشگاه های سفال فروشی، اجرای زنده سفال سازی در داخل مجموعه و ارائه محصولات طبیعی روستا مانند شیر و ماست و پنیر و پخت نان محلی در داخل مجموعه است. موسسان این خانه همچنین در نظر دارند گرمابه یا همان خزینه سنتی در زمین کناری مجموعه افتتاح کنند که مسافران بتوانند حس و حال حمام های روستایی را درک کنند. باغ وحشی کوچک از حیواناتی که مردم کمتر از نزدیک دیده اند نیز از دیگر برنامه های آنها برای آینده است.

معرفی برخی حرفه ها از جمله آشنایی با زنبورداری، دامداری، پرورش طیور زینتی، نهال کاری، کاشت گل های زینتی، سبزیجات، کاشت زعفران، سفال گری، آشنایی با کارگاه های مختلف سفال، آشنایی با موسیقی سنتی و چندین حرفه دیگر از جمله برنامه های این اقامتگاه است. نکته خاص این اقامتگاه این که مالک این مجموعه، نوازنده ساز کمانچه است و همچون استاد کلهر قصد دارد این ساز را به مسافران و گردشگران این مجموعه معرفی کند تا مردم صدای این ساز و ساز دیوان را از نزدیک بشنوند.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


روزنامه قانون: آب مقدس‌ترین عنصر طبیعی در سرزمين كهن چشمه‌ها و قنات‌هاست. ايرانيان آب را آنچنان مقدس مي‌دانستند كه میهن خويش را «آب و خاک» می‌ناميدند. آب در ايران باستان جايگاه ويژه‌اي داشته تا جايي‌كه آب نيز الهه‌اي به‌نام آناهيتا داشته‌ است. به‌باور ایرانیان باستان الهه آب، فرشته نگهبان چشمه‌ها و باران و نماد باروری، عشق و دوستی بوده است. در تقویم ایرانی روز دهم آبان باستانی برابر با چهارم آبان فعلی به عنوان جشن آبانگان مشخص شده است.

شايد اقليم نيمه خشك اين سرزمين تاثير بسياري بر مهم شمردن آب داشته است. در كنار فناوري مانند قنات، آب‌انبارها نيز انقلابي در زندگي آن روزهاي ايرانيان به‌پا كردند. آب‌انبار حوض یا استخر سرپوشیده‌ای است که برای ذخیره آب در زیرزمین ساخته می‌شود. در مناطق کم‌آب و کویری، آب انبار را از آب باران یا جویبارهای فصلی پر می‌کنند.

آب انبار به نام‌های مختلفی همچون منبع،مصنع،در برخی نقاط چون بیرجند به‌نام«انبار»،حوض،برکه،در ساوه مرغی و مرغک،در خندق بیابانک به‌نام هود یا همان حوض خوانده شده‌است.واژه برکه درمنابع متاخر اسلامی به همان معنای اين انبار است.در دیگر کشورهای اسلامی به این نوع از مخازن آبی،سردابه در ترکمنستان،مصنع در مصر،خزان در فلسطین و حوض در هرات نام می‌نهند. به دلیل خشکی آب و هوای بخش عمده‌ای از کشور ایران و عدم ریزش باران کافی در بیش از 6ماه از سال در بيشتر نقاط و در نتیجه فصلی بودن آب رودخانه‌ها و عدم دسترسی به آب، تمهیدات گوناگونی براي تامین آب شیرین در فصول خشک سال شده‌است.

احداث بند، قنات و آب انبار را می‌توان از این جمله نام برد. در این رابطه، آب انبار همان‌گونه که از نام آن مشخص‌بوده، برای ذخیره آب در فصول پر آب و استفاده از آن در بقیه ایام سال است. آب‌انبار یکی از عناصر شاخص در سکونتگاه‌های کویری از جمله مناطق یزد، کاشان وجنوب استان فارس بوده که در حال حاضر تعدادی از آن‌ها هنوز مورد استفاده قرار می‌گیرند. ازآب‌انبارهای ایران می‌توان به آب انبار زیباو ۳۰۰ ساله شهر صفی آباد در استان خراسان شمالی اشاره کرد. یکی از بزرگ‌ترین آب‌انبار‌های ایران گنج البحر در شهرستان گراش استان فارس است. در اين گزارش به معرفي معروف‌ترين آب‌انبارهاي ايران پرداخته‌ايم كه با‌يكديگر مي‌خوانيم.

 آب انبار سیداسماعیل

گشت و گذار در سرزمين آب‌انبارها

آبی‌ها و قرمزها قبل از داربی سال ۵۶ یک جا جمع شدند، آن نيز رستورانی بود به نام رستوران حاج آقا گلابگیر، یا بهتر بگویم حاج محمد حسن آقاجانی یا شاید این طور راحت تر باشد، آب انبار سید اسماعیل؛ حیف چند سالی است این آب انبار برای همیشه بسته شده، آب انباری که در خاطره سفر گردشگران خارجي به يادماندني شده است.


آب‌انبار شريعت«موزه آب گناباد»

گشت و گذار در سرزمين آب‌انبارها

آب انبار شریعت در واقع از آثار دوره قاجاریه محسوب مي‌شود. این آب انبار که از آثار باقی مانده یک کاروانسرای ویران شده است، بعدها توسط فردی به نام شریعت زاده مرمت و مورد استفاده عموم قرار گرفت . این آب انبار در بهترین نقطه شهرستان گناباد قرار دارد و از یک طرف به حسینیه این شهر که خود از جمله آثار به ثبت رسیده است و از طرف دیگر به بازار متصل است. برای رسیدن به پاشیر این آب‌انبار باید ۳۰ پله پیموده شود. گنبد مخروطی شکل آب انبار ‌هشت متر عمق و ۲۰ متر شعاع دارد.

ورودی آب انبار دارای یک ایوان و نشیمنگاه و مصالح به کار رفته در آن آجر، سیمان و آهک است. آب انبار شریعت، پس از واگذاری مالک (شریعت زاده) به سازمان میراث فرهنگی تغییر نام داد و به نام آب انبار حسینیه گناباد شهرت یافت. این آب انبار در سال ۸۱ و با شماره ۵۹۵۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. آب انبار حسینیه گناباد در سال ۸۳ توسط سازمان میراث فرهنگی به موزه آب گناباد تغییر کاربری داده است.


آب‌انبار شاه عباس

گشت و گذار در سرزمين آب‌انبارها

آب انبار شاه عباس در ميان محله درب کاروانسرا در شهر اسدآباد واقع شده است. این آب انبار مستطیل شکل از سه بخش میانی یا سالن مرکزی با طاق‌نماهایی یکنواخت در اطراف و دیوارهای تفکیک کننده تشکیل شده است . آب انبار ۱۸ پله آجری دارد و سقف آن به‌صورت طاق و گنبد است. قدمت تاریخی این بنا به دوران صفویه باز مي‌گردد. این بنا به آب انبار شیخ علی خان نيز معروف است. تاریخ ساخت این بنا با توجه به معماری و فرم هندسی تویزه های آجری بنا که برگرفته از فرم هندسی پنچ و هفت‌بوده، مربوط به دوره صفویه است. در گذشته کتیبه ای با سنگ مرمر روی دیوار سمت چپ راهروی آب انبار نصب بوده است که تاریخ تعمیر بنا رابه وسیله « قرامی غلام » در سال ۱۱۷۳ه.ق نشان مي‌دهد.


آب‌انبار سردار بزرگ قزوين

گشت و گذار در سرزمين آب‌انبارها

آب انبار سردار بزرگ، بزرگ ترین آب انبار تک گنبدی در ایران و جهان محسوب مي‌شودکه در سال ۱۱۹۱ هجری شمسی (۱۲۲۷ هجری قمری – ۱۸۱۲ میلادی) در محله راه ری شهر قزوین ساخته شده است. این بنای گنبددار که نمونه ای شاخص و منحصر به فرد در ایران به شمار می‌رود ، دارای گنبدی رفیع و آجری بوده که نورگیرهایی بر بدنه آجری‌اش تعبیه شده است. در دو طرف در ورودی «آب انبار سردار»، سکوی سنگی برای نشستن و استراحت و همچنین راه سنگی وجوددارد؛ درمجموع این راه ۵۰ پله سنگی داردو به کانالی مشهور به راه شیر منتهی شده که دارای سقف قوسی شکل است.

بانیان احداث این آب انبار، دو برادر به نام «محمدحسن خان و محمدحسین خان»، از امرا و سرداران زمان فتحعلی شاه، محمدشاه و ناصرالدین شاه بوده‌اند. این آب‌انبار یک نظام بزرگ و جالب از آب‌رسانی شهری محسوب می شود که حجم مخزنش بالغ بر سه هزار متر مکعب است.


آب‌انبار بي بي قشم

گشت و گذار در سرزمين آب‌انبارها

«آب انبار بی بی» نخستين آب انباری است که در شهر قشم در سال ۱۲۰۲ هجری قمری توسط زن خیر و نیکوکاری به نام صُوغِیه همسر شیخ عبدا… حاکم وقت جزیره قشم ساخته شده است . سقف این برکه که به آب انبار بی بی قشم معروف است، بارها تجدید بنا شده و در حال حاضر و پس از مرور ۲۰۰ سال از عمر ش، هنوز به نام برکه «بی بی قشم» مورد استفاده مردم بومی قرار مي گيرد. این آب انبار از نظر معماری بسیار جالب توجه و دیدنی است.


آب‌انبار وكيل شيراز

گشت و گذار در سرزمين آب‌انبارها

این بنا در ضلع غربی مسجد وکیل شیراز واقع شده و همزمان با مسجد حدود سال ۱۱۸۰ ه.ق توسط کریم خان زند ساخته شده است.بنای آب انبار دارای راه پله ، مخزنی مربع مستطیل، بادگیر و پوشش طاقی است و پله‌های ورودی از سنگ حجاری شده ، ساخته‌شده‌اند. پوشش طاقی مخزن بنا، در میانه روی چهار پایه مربع شکل قرار گرفته که ارتفاع این پایه‌هاست.بادگیر بنا آجری بوده که نمای فوقانی آن با تزیینات آجری تزيین شده و نقوشی مشابه نقوش برج‌های ارگ کریم خان دارد. بادگیر آب انبار دو طرفه بوده و تیغه ای در وسط آن وجود داشته است که از یک سمت تیغه ، باد وارد آب انبار شده و بر روی آب گذر کرده و از طریق تبخیر سطحی آب باعث خنک شدن آب و از سوي دیگر از طریق سوراخ های تعبیه شده بر روی عرق چین خارج مي شود.


آب‌انبار علي مردان خان

گشت و گذار در سرزمين آب‌انبارها

آب‌انبار تاریخى علی مردان (پسر گنجعلى‌خان) که در بازار مسگرى غربى واقع شده، داراى ویژگى‌هاى معمارى جالب توجه است. تاریخ کتیبه موجود بناى مذکور ۱۲۰۹ هجری قمری است. ابعاد منبع آب انبار ۱۰×۱۹/۵ و ارتفاع آن ۹ متر بوده که حدود دو میلیون لیتر آب را ذخیره مي‌كند. سردر آب‌‌انبار کاشى‌کارى شده و سنگ‌هایى حکاکى شده وجوددارند. این آب‌‌ انبار، نیاز آب 6 ماه اهالى محله‌هاى اطراف را تامین مىکرده و آبى خنک و گوارا داشته است. قسمت‌هاى عمده بناى این آب‌انبار عبارتند از: منبع ذخیره آب، پوشش منبع، بادگیر و هواکش، راه‌پله و پاشیر، سردر تزيینی.


آب‌انبار معصوم خاني نايين

گشت و گذار در سرزمين آب‌انبارها

معروف ترین آب انبار نایین ، آب انبار معصوم‌خانی محسوب مي‌شود که توسط فرد خیری به همین نام ساخته شده است.

آب انبارهای نايین از لحاظ عناصر و اجزاي ساختمان شباهت تام و تمامی با يكديگر دارند. این آب انبارها به‌دليل شرایط اقلیمی و کویری نايین ساخته می شدند زیرا آب بیشتر قنات ها شور و غیر قابل استفاده بوده ‌است.مجموعه آب انبارهای معصوم خانی مربوط به دوره پهلوی بوده و در نايین، محله چهل دختران، کنار دروازه چهل دختران واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۴ اسفند ۱۳۸۳ با شماره ثبت ۱۱۵۵۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


آب‌انبار هفت بادگيري عصرآباد

گشت و گذار در سرزمين آب‌انبارها

این آب انبار در روستایی قرار گرفته که متروکه است. حدود ۶۰ سال پیش با خشک شدن قنات مردم، این روستا را ترک کردند. عصرآباد از روستاهای زرتشت نشین شمال یزد محسوب مي‌شود که با وجود اینکه سال‌هاست رنگ زندگی به خود ندیده اما بقایای تاریخی روستا هنوز توجه آدمای بسياری را به خود جلب می‌کند.آب انبار این روستا بی‌آب بوده و مربوط به دوره قاجار می شود که در سال ۱۳۱۹ شمسی به پشتکار جهانگیر رستمی ساخته شده است.

آب انبار هفت بادگیر شامل هفت بادگیر و دو مخزن و از آجر خشت خام، ساروج، گچ و قلوه سنگ ساخته شده است. این اثر در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شماره ثبت ۷۷۵۳ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


روزنامه شهروند – مهتاب جودکی: کلبه‌های چوبی، خانه‌های کوهستانی با دیوارهای قطور، سقف‌های گنبدی و بوی کاه‌گل و سنگ‌چین‌های خانه‌های کوهستانی؛ اینها اگر جای خود را به خانه‌های تکراری شهری بدهند، روستاها هم کم‌کم از بین می‌روند. برای همین است که صاحبان اقامتگاه‌های بوم‌گردی می‌گویند کارشان احیای زندگی روستایی است.

پنج، شش سالی است که اقامتگاه‌های روستایی در ایران جان گرفته‌اند و این‌طور که از آخرین آمار سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری برمی‌آید حالا ٦٦٩ اقامتگاه در سرتاسر کشور داریم؛ البته به جز استان‌های آذربایجان شرقی، البرز و قم که هنوز هیچ مکانی برای شب مانی طرفداران این شاخه از گردشگری ندارند. رقمی که از نگاه کارشناسان حوزه گردشگری برای این وسعت بزرگ و ظرفیت بالا، همچنان کم است و از وعده سازمان برای رساندن اقامتگاه‌ها به دو‌هزار واحد، بسیار دور.

اقامتگاه‌های بوم گردی برای نخستین بار در مناطق کویری ایران به راه افتادند و خانه پدری مازیار آل داوود، یکی از فعالان گردشگری در خور و بیابانک یزد نخستین جایی بود که اوایل دهه ٨٠ به‌عنوان اقامتگاهی روستایی شناخته شد. با وجود ظرفیت‌های تاریخی و طبیعی ایران اما این نوع گردشگری و اقامت در خانه‌های روستایی که تفاوت زیادی با هتل‌های پر زرق و برق شهری دارند، هنوز در کشور ما تازه است. در دنیا از ٢٥‌سال پیش فعالیت‌هایی برای راه‌اندازی کسب و کارهایی برآمده از هویتی بومی و برای رسیدن به توسعه پایدار آغاز شده و بوم‌گردی و اقامتگاه‌های متفاوتش سال‌هاست در کشورهای مختلف پا گرفته‌اند. از اوایل دهه ٩٠ اما برای توسعه بیشتر گردشگری، اقامتگاه‌های روستایی در ایران هم بیشتر شده به‌طوری که با احتساب اقامتگاه‌های بدون مجوز می‌توان شمارشان را بیشتر از ٧٠٠ خانه تخمین زد.

«من خودم یک مهاجر برگشتی‌ام»

«من یک شهری بودم که از تهران رفتم به روستا. مردم خیلی تعجب کرده بودند و مشکوک شده بودند که این زن آمده «قلعه بالا» چه کار؟ این تصمیم را گرفتم تا زندگی به روستا برگردد. من یک مهاجر برگشتی‌ام و خیلی‌ها شبیه من برگشته‌اند.» این روایت کوتاه منیر تقدیسی است از مهاجرت معکوسش. دو دهه از فعالیت او در حوزه گردشگری می‌گذرد و او نخستین زنی است که اقامتگاهی بوم‌گردی در روستا به راه انداخت.

بازگشت زندگی به روستاهای فراموش شده

او می‌گوید: «‌سال ١٣٩٠ اقامتگاهی در منطقه بیارجمند شاهرود در روستای قلعه بالا خانه‌ای گرفتم و احیا کردم و خیلی هم شناخته شد. خوشبختانه بعد از آن ١٥ خانه دیگر در این منطقه اقامتگاه شدند و من از این بابت خیلی خوشحالم. اما من آن خانه را نخریده بودم و برای همین به صاحبش واگذار کردم و به گرمسار آمدم؛ آرادان،روستای پاده.»

آمدن او به روستای پاده اتفاق نادری بود و تلاش‌هایش برای تبدیل یک خانه رو به ویرانی به یک اقامتگاه ٢٠ اسفند ٩٥ به ثمر نشست و «نورخونه» پر رفت و آمد شد: «مردم روستا خیلی مشکوک شده بودند که این زن این‌جا چه می‌خواهد؟ درحالی‌که خیلی‌ها برای کار به شهر می‌رفتند، برگشتن به یک خانه ویرانه برایشان عجیب بود. ٧٠ گونی آت و آشغال از آن خانه خاک گرفته خالی کردم تا ببینم با آن چه می‌شود کرد. این کارها برای اهالی خیلی بی اهمیت بود درحالی‌که با هزینه‌ای که کردم می‌توانستم چند خانه بخرم.»

با این‌که اوایل ورود او به روستا نگاه‌ها مثبت نبود اما کم‌کم خود اهالی هم جلو آمدند. او برای ساخت‌وساز خانه از اهالی روستا کمک گرفت و حالا پذیرایی از میهمانان هم با کمک اهالی است و خرید مواد غذایی و صنایع دستی هم در پاده انجام می‌شود.«پس از ٦ ماه نتیجه تلاشم را که دیدند خیلی خوشحال شدند. خانه خرابه‌ای که کسی جرأت نداشت به آن پا بگذارد و دلشان می‌خواست تخریب شود حالا بسیار زیبا شده بود. بعد از این اتفاق ١٠ خانه دیگر هم درحال درست شدن است.» تقدیسی می‌گوید خوشحال است که نگاه‌ها به بوم‌گردی بیشتر از بعد فرهنگی است: «هدف ما از احیای یک خانه، احیای یک روستاست، بازگشت جوانان روستا و ایجاد اشتغال برای آنها در زادگاهشان.» حالا گردشگران به مقصد شاهرود یا شمال و حتی برای دیدن خود «نورخونه» راهی روستای پاده می‌شوند.

«آیین‌های منسوخ شده‌مان زنده می‌شود»

در اقامتگاه‌های بوم‌گردی به جز معماری خانه و مصالح مورد استفاده در آن، خوراکی‌ها و رسم و رسوم‌ها هم محلی است. حسن علی چِشُمی، دهیار روستای چشام در شهر داورزن استان خراسان رضوی  می‌گوید با دیدن اقامتگاه‌های دیگر در شهرهای مختلف تصمیم گرفته با کمک مردم روستا بوم‌گردی را در چشام رونق بدهد. این دهیار فعال در حوزه بوم‌گردی می‌گوید: «بعضی از خانه‌های محلی را خودمان سروسامان داده‌ایم و با همکاری صاحبخانه‌ها مجوز تبدیلشان به اقامتگاه بوم‌گردی را از سازمان میراث فرهنگی گرفته‌ایم. می‌خواهیم با این کار آیین‌ها و فرهنگمان و همین‌طور روستایمان حفظ شود. از بعضی از آیین‌هایی که در چشام داریم فقط نامی مانده و اصلا منسوخ شده‌اند، با راه‌اندازی این خانه‌ها، آیین‌هایمان هم زنده می‌شود.»

حسن علی چشمی می‌گوید ٢٠ خانه در این روستا هستند که اگر پای گردشگران به آنها باز شود، شبیه می‌شوند به موزه‌های زنده. همین حالا وقتی گردشگران از تهران، یزد و اصفهان به داورزن می‌آیند و راهی چشام می‌شوند، هیچ اقامتگاهی نیست و به ناچار گردشگران یک روزه برمی‌گردند. روستای چشام در ٤٥ کیلومتری داورزن و ٧٥ کیلومتری سبزوار است. مردم روستا امیدوارند که بناهای تاریخی و طبیعت کویری که دوستداران آسمان را برای رصد به چشام می‌کشاند، محصولات کشاورزی و فرهنگ آنها، گردشگران را به آن‌جا جذب کند.

«کسی ما را تبلیغ نمی‌کند»

تا پیش از شهریور ٩٤ کهگیلویه و بویراحمد هیچ اقامتگاه بوم‌گردی نداشت. «رئیس» نام نخستین بوم‌گردی در سی‌سخت است و البته تنها اقامتگاه این استان که ٣٥ نفر را در خود جا می‌دهد. دو‌سال از آغاز فعالیت این اقامتگاه گذشته اما فرهاد زابلی مالک آن  می‌گوید: « این کار در بلندمدت بازدهی دارد و بدون تبلیغ راه به جایی نمی‌بریم. باید تبلیغ کرد تا گردشگران، راهنمایان و شرکت‌های جهانگردی ما را بشناسند.»

بازگشت زندگی به روستاهای فراموش شده

نمایشگاه‌های بوم‌گردی که در سال‌های اخیر به راه افتاده‌اند مهمترین راه معرفی اقامتگاه‌ها هستند. مالک اقامتگاه رئیس می‌گوید نمایشگاه‌ها خیلی کمک می‌کنند اما اغلب برای اقامت در تهران و تبلیغ در شهر مشکل هست. «برای آخرین نمایشگاه که اسفند ٩٦ بود نه بیلبورد شهری زدند و نه اسمی بردند که فعالانی که از استان‌های مختلف تا تهران آمده‌اند. با کلی اعتراض یک بنر کوچک جلوی ورودی در برج میلاد زدند. ظاهرا برایشان مهم نبود و می‌خواستند در یک هفته قبل از‌ سال تحصیلی سوله‌های برج میلاد خالی نباشد. هیچ تبلیغاتی از بوم‌گردی و صنایع‌دستی نشد. در صورتی که برج شلوغ بود برای کنسرت و نمایشگاه هندوستان اما کار ما باید دیده شود و باید تورلیدرها و مردم اهل سفر از آن خبردار شوند. اما آن‌قدر خلوت بود که ما همه چیزمان را در غرفه می‌گذاشتیم و می‌رفتیم.»

بوم‌گردی در ایران استاندارد ندارد

کامیار انصاری، از فعالانی است که در حوزه معرفی جذابیت‌های گردشگری ایران فعالیت می‌کند. او و دوستانش استارت‌آپی برای این کار راه انداخته‌اند و بخش مهمی از آن را به گردشگری طبیعت و عشایری اختصاص داده‌اند تا بیش از همه اقامتگاه‌ها را به گردشگران خارجی معرفی کنند. چون معتقدند قدرت تمکن مالی گردشگران خارجی بیشتر است و حضور آنها می‌تواند برای ایجاد گردشگری پایدار و درآمد برای بوم‌گردی و اقامتگاه‌ها موثرتر باشد.

انصاری  توضیح می‌دهد: «در راستای این اهداف در چند استارت‌آپ ویکند در حوزه گردشگری در دانشگاه‌های تهران و صنعتی شریف شرکت کردیم. نام استارت‌آپمان را هم که برگزیده آن رویدادهای دانشگاهی است، «آرکاییک لند» گذاشته‌ایم. برخلاف سایت‌ها یا مجموعه‌های دیگر تلاش ما این است که با تولید مدیا و تصویر و استفاده از راهنمایان گردشگری محلی، اقامتگاه‌ها و جذابیت‌های تاریخی و طبیعی را شناسایی و معرفی کنیم.»

او با اشاره به این‌که وب‌سایت آرکئیک لند درحال حاضر ٤٠٠ اقامتگاه را معرفی کرده است ادامه می‌دهد: «تمام هدف ما این است که اقامتگاه‌ها بیشتر معرفی شوند. برای این‌که بتوانیم بیشتر از جوامع حمایت کنیم در کنار معرفی اقامتگاه‌ها صنایع‌دستی و دست‌سازه‌های آنها را هم معرفی می‌کنیم و امکان خرید و رزرواسیون ارزی ریالی را در سایت فراهم کرده‌ایم تا با حذف واسطه‌ها بتوانیم مستقیما در اکوسیستم محلی تأثیر بگذاریم.»

بازگشت زندگی به روستاهای فراموش شده

هاله آقابابا، راهنمای گردشگری و از تسهیلگران آرکئیک لند هم می‌گوید: «هدف ما این است که اگر بنا به معرفی اقامتگاه‌هاست استانداردهای مدنظر هم رعایت شود. هرچند با وجود در نظر گرفتن حد مشخصی از بهداشت و کیفیت خدمات، هنوز استانداردی برای بوم‌گردی در ایران تعریف نشده است. اگر استاندارد واحدی شکل بگیرد بسیاری از مسائل در این مورد حل خواهد شد.» به گفته او درحال حاضر انجمن بوم‌گردی بناست روی این موضوع کار کند تا استانداردی به تصویب برسد.

راهی طولانی تا دو‌هزار اقامتگاه

اقامتگاه‌های ایران در ٢٨ استان و ٢ منطقه آزاد پخش شده‌اند اما با تراکم‌های مختلف؛ بعضی یک خانه و بعضی ٢٠٠ واحد. از ٦٦٩ اقامتگاه کشور ٢٠٨ مورد در استان اصفهان، ١٠٤ مورد در کرمان و ١٠٢ مورد در استان یزد فعال هستند. این‌طور که از آمارهای سازمان میراث فرهنگی بر می‌آید اقامتگاه‌ها در ایران تنها در این چند استان تراکم بسیار بالایی دارد. آذربایجان‌شرقی و البرز هیچ اقامتگاهی ندارند، تنها اقامتگاه تهران که روستاهای بسیاری دارد، در ورامین است و تازگی‌ها بازسازی‌اش تمام شده. آبان ‌سال پیش مدیرکل میراث فرهنگی استان قم گفته بود ١٢ پرونده متقاضیان خانه‌های تاریخی در شهر و خانه‌های روستایی برای تبدیل این مکان‌ها به اقامتگاه‌های بوم‌گردی از سوی کارشناسان درحال بررسی است اما این خانه‌ها هنوز به سرانجامی نرسیده‌اند.

مازندران در نوروز ٩٧ بیشتر از ١٠‌میلیون مسافر را اسکان داد اما این استان ٥٤ اقامتگاه بوم‌گردی دارد و عجیب این‌که گیلان هم استان سرسبز همجوار مازندران است، فقط و فقط ٣ اقامتگاه روستایی دارد. در این میان منطقه آزاد قشم ٣٢ خانه بوم‌گردی در رتبه پنجم قرار گرفته است اما شبیه گیلان باز هم هست: کردستان، کرمانشاه، گلستان، هرمزگان، همدان، کهگیلویه و بویراحمد، زنجان، خوزستان، آذربایجان‌غربی، بوشهر، چابهار و مرکزی با وجود ظرفیت‌های تاریخی و طبیعی بی‌نظیر و بی‌شمارشان اما هرکدام کمتر از ٥ اقامتگاه دارند. این آمارها درحالی است که سازمان میراث فرهنگی از دو‌سال پیش وعده داده که شمار خانه‌های بوم‌گردی را به ۲۰۰۰ واحد خواهد رساند.

از بهمن‌ماه ‌سال پیش به دنبال صدور دستور رئیس سازمان درخصوص رسیدگی به مشکلات بوم‌گردی‌ها، بررسی میدانی اقامتگاه‌های بوم‌گردی در تمام استان‌های کشور آغاز شد و بنا شده «هر هفته اقامتگاه‌های بوم‌گردی یک استان» بررسی شود تا مشکلات و ظرفیت‌هایشان شناسایی شود. با وجود تمام کاستی‌ها اما بوم‌گردی آمده تا در دل خانه‌های روستایی پا بگیرد، شغلی برای روستاییان دست و پا کند، مهاجران رفته از روستا را بازگرداند و راهی برای زنده کردن فرهنگ‌های مختلف و معرفی‌شان باشد.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


روزنامه دنیای اقتصاد: درفاصله یک روز مانده تا طولانی‌ترین تعطیلات سال، ممکن است بعضی از هموطنان هنوز برای سفر نوروزی برنامه‌ریزی نکرده باشند یا هنوز تردید داشته باشند. برخی هم البته به سیاق هرسال، مقاصد تکراری را انتخاب و به برنامه‌ریزی برای مقاصد پرگردشگر بسنده می‌کنند. با این‌همه، ایرانگردان حرفه‌ای پیشنهاد می‌کنند هموطنان نوروز امسال را در مناطق کمتر شناخته شده و بکر بگذرانند.

چنین مقاصدی این شانس را به گردشگران می‌دهد که بیشتر بتوانند با جامعه محلی ارتباط برقرار کنند و مقاصد بکر را پیش از آنکه تخریب شوند، ببینند. با اینهمه آنها تاکید می‌کنند تجربه سال‌های اخیر نشان می‌دهد که برای مورد استقبال واقع شدن یک مقصد گردشگری کمترشناخته شده، آن مقصد باید زیرساخت‌های لازم را داشته باشد. به‌علاوه فرهنگ سفر گردشگران ایرانی نیز باید ارتقا پیدا کند و درک عمومی پاکیزه نگه داشتن طبیعت در آنان شکل بگیرد. سیستان و بلوچستان، سیراف، جزایر جنوبی، مریوان، ایلام، طبس، کهکیلویه و بویراحمد، تالاب شادگان، جزیره مینو و بوشهر ۱۰ مقصدی هستند که کارشناسان سفر و گردشگران حرفه‌ای برای سفرهای نوروزی پیشنهاد می‌کنند. اما دلیل این پیشنهادها چیست؟

سیستان و بلوچستان؛ اصلاح تصویر نادرست

۱۰ مقصد بکر داخلی برای سفرهای نوروزی

یکی از مناطق جذاب و دیدنی ایران که در هر گوشه و کنار آن یک جاذبه دیدنی و گردشگری وجود دارد و از قضا بسیار هم مهجور مانده، استان سیستان و بلوچستان است؛ منطقه‌ای که در مورد آن توده‌ای از تصورات غلط و اشتباه در اذهان عمومی وجود دارد؛ اما برخلاف این تصورات سراسر اشتباه، سیستان و بلوچستان استانی امن است که مردم خونگرم و مهمان‌نواز آن خود یکی از جاذبه‌های دیدنی و گردشگری آن به شمار می‌رود. این استان به‌رغم اینکه بسیار محروم و مهجور مانده، اما سنت‌های دیرین خود را همچنان حفظ کرده است. کافی است به روستای کلپورگان سفر کنید و محصولات حیرت‌انگیز سفالی آن را ببینید.

یکی از ایرانگردان حرفه‌ای در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» درباره این روستا اظهار می‌کند: «هنر و صنعت سفال کلپورگان که اخیرا به ثبت جهانی یونسکو نیز رسیده، قدمتی تاریخی دارد و 7 هزار سال است که زنان این روستا با استفاده از منابع طبیعی موجود در این منطقه، این صنایع دستی را با همین کیفیت تولید و در زندگی روزمره از آن استفاده می‌کنند.» ارشاد نیک‌خواه می‌افزاید: «مردم می‌توانند با سفر به این منطقه از نزدیک با مردم خونگرم و خوش‌قلب بلوچ آشنا شوند و یادگاری از این هنر 7 هزار ساله با خود به منزل ببرند.

سفر به کلپورگان نه تنها تجربه‌ای بی‌نظیر برای گردشگران رقم می‌زند، بلکه با خرید در جوامع محلی و ایجاد تعامل، از محرومیت‌های مردم این منطقه می‌کاهد.» وی تصریح می‌کند که آب‌وهوای کلپورگان در بهار و ایام نوروز معتدل و دلچسب است و تاکید می‌کند که طبیعت این استان گردشگران را با چشم‌اندازها و مناظر حیرت‌انگیز خود غافلگیر خواهد کرد. نیک‌خواه همچنین توصیه می‌کند گردشگرانی که به کلپورگان سفر می‌کنند می‌توانند در مسیر خود به خاش نیز سر بزنند و در دامنه کوه تفتان و میان شکوفه‌های بهاری توقفی داشته باشند. شهر سراوان نیز با محصولات سوزن‌دوزی مشهور خود در نزدیکی کلپورگان واقع شده است که می‌تواند یکی از مقاصد دیدنی مسافران سیستان و بلوچستان در عید باشد.

یکی دیگر از گردشگران حرفه‌ای کشور نیز در خصوص جذابیت سفر به سیستان و بلوچستان و شهرهای آن می‌گوید: «هرسال و در ایام نوروز بسیاری از گردشگران ایرانی هزینه و برای سفر، مقاصد خارج از کشور را انتخاب می‌کنند. یکی از مقاصد منتخب گردشگران ایرانی در نوروز هندوستان است؛ غافل از اینکه سرزمینی به زیبایی و خوش آب‌وهوایی هندوستان و مملو از جاذبه‌های فرهنگی در ایران وجود دارد که خیلی کم مورد توجه گردشگران ایرانی قرار می‌گیرد و آن استان سیستان و بلوچستان است.»

هدیه مولایی می‌افزاید: «نقاط بکر و دیدنی بسیاری در سیستان و بلوچستان وجود دارد؛ از تالاب صورتی گرفته تا منطقه زرآباد که از معدود نقاط تلاقی نخلستان، کویر و دریا در جهان است و باغ‌های موز و انبه آن که زیستگاه جانداران بسیاری همچون میمون‌ها است. از میان شهرهای این استان نیز بندر چابهار را برای سفر گردشگران در نوروز پیشنهاد می‌کنم.» چابهار که تنها بندر اقیانوسی ایران محسوب می‌شود، از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی دیدنی بسیاری برخوردار است و بیش از هرچیز آب‌وهوای فرحبخش و معتدل آن است که هر گردشگری را به‌وجد می‌آورد. اما جاذبه‌های سفر به این استان وسیع به این شهرها محدود نمی‌شود و گردشگران حرفه‌ای پیشنهاد می‌کنند دیدن زاهدان و زابل را نیز از دست ندهید. این دو شهر از قدیمی‌ترین شهرهای ایران محسوب می‌شوند. در مسیر میان این دو شهر نیز می‌توان بقایای شهر سوخته را که از قدیمی‌ترین محوطه‌های تاریخی کشور است تماشا کرد.


ایلام؛ سیراب از زیبایی طبیعت

۱۰ مقصد بکر داخلی برای سفرهای نوروزی

یکی از گردشگران حرفه‌ای که خود راهنمای گردشگری نیز هست، معتقد است بهار و به‌ویژه نوروز بهترین زمان برای دیدن استان ایلام است. ایلام که در غرب کشور واقع شده، جایی برای دیدار بی‌نظیر و بکر با طبیعت زاگرس است. محمد گایینی که این مقصد را برای نوروز پیشنهاد کرده، درباره علت پیشنهادش می‌گوید: «دامنه‌های زاگرس یکی از بهترین زیستگاه‌های بلوط هستند و شروع فصل بهار، اوج زیبایی جنگل‌های بلوط هستند.» او بر مزیت خلوت بودن ایلام هم تاکید می‌کند و یادآور می‌شود که چون این مقصد کمترشناخته شده و مانند مقاصدی چون شیراز و اصفهان، چندان معروف نیست، این فرصت وجود دارد که بتوان از خلوتی آن استفاده کامل را برد.

گایینی البته خاطرنشان می‌کند که ایلام به‌دلیل آنکه ترکیبی از تاریخ، طبیعت و آداب و رسوم و فرهنگ را دربرگرفته، می‌تواند برای گردشگران جذاب باشد. ایلام هم میزبان قوم کرد است و هم لرها را در خود جای داده؛ پس از این حیث نیز می‌تواند تنوع فرهنگی جذابی بیافریند. به گواهی این راهنمای گردشگری، اگر می‌خواهید زیباترین و بکرترین تنگه‌ها و دره‌های دامنه زاگرس را ببینید، ایلام می‌تواند بهترین پیشنهاد باشد. تنگ رازیانه، تنگ زینگان و تنگ بهرام چوبین معروف‌ترین تنگه‌هایی هستند که قابلیت بازدید دارند. زیبایی‌های طبیعی ایلام البته به همینجا منحصر نمی‌شود؛ دریاچه دوقلو سیاه‌گاو نیز از منحصربه‌فردترین دریاچه‌ها در نوع خود به حساب می‌آید و نباید دیدن آن را از دست داد. گردشگران حرفه‌ای این مقصد را جایی می‌دانند که چشمان گردشگران را از زیبایی طبیعی سیراب خواهد کرد


کهگیلویه و بویراحمد؛ دیدن طبیعت گرمسیری

۱۰ مقصد بکر داخلی برای سفرهای نوروزی

یکی دیگر از مقاصدی که می‌تواند مورد توجه طبیعت‌دوستان قرار بگیرد، کهگیلویه و بویراحمد است؛ استانی که تاکنون آنطور که باید در رسانه‌ها از آن گفته نشده و ظرفیت‌های گردشگری‌اش ناشناخته باقی مانده است. چنین مقاصدی البته جاهای بسیاری برای کشف شدن دارند؛ طبیعت بکر، فرهنگ غنی و تاریخی به درازای مردمان آن دیار. محمد گایینی دیدن این استان را به گردشگران پیشنهاد می‌دهد.

این گردشگر حرفه‌ای که مناطق بسیاری از ایران را از نزدیک دیده و رازهای گوناگونی را در مقاصد داخلی کشف کرده، درباره کهگیلویه و بویراحمد می‌گوید: «این استان دو بخش گرمسیری و سردسیری دارد. نوروز بهترین زمان برای دیدن بخش گرمسیری آن است.» به گفته این راهنمای تور، برای سیر و گذر در بخش گرمسیری کهگیلویه باید از یاسوج به سمت جنوب غرب به سمت باشت، چرام و… رفت. بهترین زمان برای دیدن این بخش، اسفند و فروردین است، چون هنوز چندان گرم نشده و هوای این بخش دلپذیر است. دیدن آبشارها و مناطق جذاب کوهستانی، از ویژگی‌های اصلی طبیعت کهکیلویه و بویراحمد است.


مریوان؛ سفر به طبیعت و هنر دستی

۱۰ مقصد بکر داخلی برای سفرهای نوروزی

یکی دیگر از مناطق جذاب و دیدنی کشور که ازدحام سایر مقاصد سنتی سفر ایرانیان را در ایام نوروز ندارد و سفر به آن پیشنهاد می‌شود، شهر زیبا و مرزی مریوان واقع در استان کردستان است. این شهر که در مجاورت دریاچه زیبای زریوار قرار دارد، از طبیعتی بکر و چشم‌اندازهایی کوهستانی و آب‌هوایی مطلوب در بهار برخوردار است؛ امری که مریوان را به یکی از مقاصد جدی و ارزشمند گردشگری کشور در نواحی غرب کشور تبدیل کرده است.

ارشاد نیک‌خواه در خصوص جذابیت سفر به مریوان و محصولات محلی آن می‌گوید: «طبیعت مریوان در ایام بهار به‌اندازه‌ای زیبا است که هوش از سر هر بیننده‌ای می‌رباید. اما جذابیت سفر به این شهر در طبیعت‌گردی خلاصه نمی‌شود و صنایع‌دستی آن نیز حیرت‌انگیز است. در کنار گیوه مریوان که به ثبت جهانی یونسکو نیز رسیده است، گلیم‌بافی، جاجیم‌بافی و سبدبافی نیز از دیگر صنایع دستی و هنر مردم محلی این منطقه است که از ارزش بسیار بالایی برخوردار است.» دریاچه زریوار که در مجاورت مریوان قرار دارد، بزرگترین دریاچه خودجوش طبیعی در جهان است که 2 هزار متر از سطح دریا ارتفاع و میان کوه‌های استان کردستان قرار دارد. نیک‌خواه به گردشگرانی که علاقه‌مند به طبیعت‌گردی هستند پیشنهاد می‌کند که با توجه به برخورداری این منطقه از امنیتی بالا، برای افزودن به جذابیت‌های سفر خود در اطراف این دریاچه کمپ برپا کنند. وی بازدید از بازارچه مرزی این شهرستان را نیز توصیه می‌کند.


بوشهر؛ ساحل با چاشنی آیین بومی

۱۰ مقصد بکر داخلی برای سفرهای نوروزی

بندر بوشهر نیز از دیگر مناطق پیشنهادشده برای سفر نوروزی از طرف فعالان و کارشناسان گردشگری این حوزه است؛ شهری ساحلی که شلوغی دیگر مقاصد پرازدحام کشور را ندارد، اما حال‌وهوای نوروزی در جای‌جای آن، با چاشنی مراسم و آیین‌های بومی، استشمام می‌شود. موزه دریانوردی، آب‌انبار قوام و عمارت کلاه‌فرهنگی و بافت تاریخی بوشهر تنها عنوان چند جاذبه دیدنی این شهر است اما در کنار آثاری که هرکدام گواه پیشینه این شهر در مقاطع مختلفی از تاریخ ایران است، بیش از هرچیز ساحل چشم‌نواز آن است که با تلألو آفتاب بر دریا، از گردشگران دلربایی می‌کند. به‌علاوه، با سفر به بوشهر می‌تواند از شهرستان‌های دیدنی گناوه، دیر و تنگستان نیز بازدید کنید.


تالاب شادگان؛ برای پاسداشت آب

۱۰ مقصد بکر داخلی برای سفرهای نوروزی

درست است که بحران آب پایش را روی گلوی شهرها و مناطق مختلف کشور گذاشته اما هنوز می‌توان جایی مانند تالاب شادگان را دید و از زیبایی‌هایش لذت برد. مناظر این تالاب که در خوزستان و حوالی شهر شادگان قرار دارد، در فصل بهار در بهترین حالت خود قرار دارد، از این‌رو است که ایرانگردان حرفه‌ای دیدن آن را در نوروز پیشنهاد می‌کنند و معتقدند نباید این فرصت را از دست داد. آنها البته هشدار می‌دهند چنانچه در سفر به این مقصد ملاحظات زیست‌محیطی رعایت نشود، به‌زودی این تالاب نیز از بین خواهد رفت.


جزیره مینو؛ دیدار با پرندگان

۱۰ مقصد بکر داخلی برای سفرهای نوروزی

دلیل آنکه کارشناسان سفر از جزیره مینو به عنوان یکی از مقاصد مناسب نوروزی یاد می‌کنند، فرصت پرنده‌نگری در آن است. این جزیره نیز همچون تالاب شادگان در خوزستان واقع شده و با نخل‌های بی‌شمارش، پناهگاه پرندگان بسیار است. جزیره مینو البته برای خود بومی‌های خوزستان یکی از تفریحگاه‌های مهم است که همیشه به آن پناه می‌برند. شاید اگر جزیره مینو در کشوری دیگر قرار داشت، حالا یکی از معروف‌ترین مقاصد سفر بود.


طبس؛ ترکیب طبیعت و تاریخ

۱۰ مقصد بکر داخلی برای سفرهای نوروزی

اولین چیزی که از نام «طبس» به ذهنمان متبادر می‌شود، توفان تاریخی در آن منطقه است؛ اما این شهر و روستاهای اطراف آن حق دارند که با طبیعت و تاریخ جذابشان شناخته شوند. کارشناسان سفر، دیدن باغ گلشن در این شهر را پیشنهاد می‌کنند و بعد گردشگران را به روستاهای اطراف فرامی‌خوانند؛ به ازمیغان که در آن برنج کشت می‌شود، به حلوان و کویر بکر آن، به اصفهک با اقامتگاه بوم‌گردی و تجربه زندگی بومی. چشمه مرتضی علی که در انتهای مسیرش یک سازه تاریخی قرار دارد نیز از دیگر پیشنهادهای حرفه‌ای‌های ایرانگردی است. در این منطقه نباید کال جنی را نیز از دست داد؛ شکافی زمین‌شناختی که شگفتی طبیعت‌دوستان را برمی‌انگیزد.


جزایر جنوبی؛ در قلب خلیج‌فارس

۱۰ مقصد بکر داخلی برای سفرهای نوروزی

اما یکی دیگر از مناطق جذاب کشور برای سفر نوروزی را می‌توان جزایر جنوب کشور و سواحل حاشیه خلیج‌فارس و دریای عمان دانست. هرچند مقاصدی همچون کیش و قشم که جزئی از این جزایر به شمار می‌روند، همیشه مورد استقبال گردشگران بوده است؛ اما جزایری همچون هرمز، هندورابی، لاوان، مارون و هنگام نیز هرکدام جذابیت‌های طبیعی منحصر به‌فرد و خیره‌کننده خود را دارند. هدیه مولایی با توصیه جزایر جنوب کشور به‌عنوان مقصد نوروزی گردشگران کشور می‌افزاید: «در کنار جاذبه‌های بی‌شمار طبیعی، نباید فرهنگ غنی مردم جنوب را از یاد برد.

شاید بتوان مواجهه با پوشاک، خوراک، موسیقی و صنایع دستی اهالی این منطقه را مهم‌ترین جذابیت سفر به جنوب کشور و جزایر خلیج‌فارس و دریای عمان دانست؛ امری که مهجور مانده و تاکنون خیلی کم مورد توجه گردشگرانی که به این مناطق سفر می‌کنند قرار گرفته است.» این گردشگر حرفه‌ای در میان جزایر جنوبی سفر به کیش، قشم، هرمز و هنگام را به‌دلیل برخورداری از زیرساخت‌های گردشگری مجهزتر و آمادگی بالاتر برای پذیرش مسافر پیشنهاد می‌کند؛ اما تاکید می‌کند که نباید سفر به جنوب را منحصر به بازدید از این چند نقطه کرد و گردشگران باید دست به تجربیات جدید بزنند و از نقاط کمتر شنیده‌شده‌ای همچون مارون و لاوان نیز بازدید کنند.


سیراف؛ ساحل باستانی

۱۰ مقصد بکر داخلی برای سفرهای نوروزی

یک نقطه جذاب دیگر برای سفر در استان بوشهر، شهر باستانی سیراف است. این شهر که یکی از قدیمی‌ترین بنادر کشور محسوب می‌شود از معماری منحصربه‌فردی برخوردار است که یادآور چشم‌اندازهای شهر ماسوله در شمال کشور است؛ اما با حال و هوایی جنوبی و بندری! صنایع دستی این شهر شامل گلابتون‌دوزی و منجوق‌دوزی می‌شود. ساحل زیبای این بندر که در گوشه و کنار آن نخل روییده است نیز اصلی‌ترین جاذبه طبیعی این شهر را رقم زده است.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


روزنامه قانون: روزهاي آخر اسفند يادآور بازارهاي پر زرق و برق مملو از خريدار، دست‌فروشان كنار خيابان، حاجي‌فيروزها و … است. حاجي‌فيروزهايي كه پيام‌آور سالي نو براي مردم هستند.

نوروز بزرگ‌ترين عيد ايرانيان نزديك است، همه در تدارك برپايي جشني باشكوه و البته گردش در ايام تعطيلات هستند.اگر در نوروز قصد ايرانگردي داريد، مكان‌هاي مناسب اين ايام و البته فصل را به شما معرفي مي‌كنيم كه با‌يكديگر مي‌خوانيم.

تفرش رويايي

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

تفرش، شهری زیبا که دارای جاذبه های طبیعی بسیاری است. از این جاذبه های گردشگری می توان به آبشار قطره باران، روستای خانک، روستای طلاد، آب انبار بلور، چشمه آب معدنی گراو، مسجد جامع شش ناو و غار امجک اشاره کرد.

از سوغات این شهرستان، گردو، بادام، نان تندی، شیرینی خانگی و عسل می توان نام برد.در این شهرستان افراد معروفی همچون پروفسور حسابی و پروفسور سحابی زیسته اند. شما برای سفر به این مکان زیبا می توانيد تنها با 700 تا 800 هزار تومان سفر کرده و از آن دیدن ‌كنيد.


کاشان، شهر گل و گلاب

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

کاشان شهر گل و گلاب، شهری که جاذبه هایی همچون مسجد جامع، مسجد آقا بزرگ، آتشکده نیاسر، غار تالار، کاروانسرای مرنجاب، باغ و حمام فین دارد.از سوغات این شهرستان می توان به کلوچه، گلاب و روغن نباتی اشاره کرد. هر مسافری در ایام نوروز با هزینه 500 تومان می تواند از این شهرستان به مدت سه‌تا چهار روز دیدن ‌كند.


بوشهر، شهر دليران

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

بوشهر، شهری که دارای جاذبه های دیدنی بسیاری است و از جمله آن می توان به موزه ريیس علی دلواری، قلعه نصوری، رافائل، سحانتیر، گنبد نمکی جاشکف موزه دریانوردی خلیج فارس و ری شهر اشاره کرد.سوغاتی های بسياری در این شهر است که خرما، ارده، حلوای سنگک، خارک پخته‌و ماهی از جمله آن هاست. هزینه سفر سه تا چهار روزه به این شهرستان حدود 900 هزار تومان است.


بروجرد، نگين لرستان

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

بروجرد، شهري که دارای جاذبه هایی همچون پل قلعه حاتم، گلدشت، روستای دره صیدی، کرکیخان و موزه مردم شناسی است.کلوچه روغنی، نان گوشه ای و خشکبارها از جمله سوغاتی های این شهرستان به‌شمار مي‌روند. برای سفر به این شهرستان فقط 500 تا 600 هزار تومان کافی است.


محلات، پايتخت گل ايران

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

محلات از دیگر شهرهایی است که به شهر گل شهرت دارد. مردم با هزینه ای حدود 600 هزار تومان می توانند از این شهرستان دیدن کنند.چشمه آبگرم، ستون های خورهه، آتشکده آتشکوه، قلعه آقاخان و غار آزادخان از جمله جاذبه‌های این شهرستان‌به‌شمار مي‌روند.از مراسم‌های دیدني این شهرستان اهواهو است. سوغاتی محلات، حلواشکری و حلواي ارده است.


سرعین، شهر آبگرم

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

سرعین، دیگر شهرستانی که دارای جاذبه‌هایی همچون آبگرم، سبلان، بش باجیلار و گاومیش گلی، دهکده صخره‌ای باستانی و بندر کلخوران و پیست اسکی است.سوغات معروف این شهر عسل و حلوای سیاه است. شما با 800 تا 900 هزار تومان می توانید یک سفر سه تا چهار روزه در ایام نوروز به این شهرستان داشته باشید. بندر خارک از دیگر شهرهای دیدنی و گردشگری کشورمان است.


نوش آباد، مرواريد اصفهان

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

نوش آباد، شهری زیبا که در استان اصفهان ‌قرار داردوشهر زیرزمینی اویی در این شهرستان واقع شده است. معماری بی نظیر این شهرستان، هر فردی را مجذوب خود می کند.جاذبه هایی همچون پل اسحاق آباد، قلعه خشتی فرزین، بقعه رقیه بانو، آب انبار چاله سی، مرکزی، دربریگ و زیارتگاه فیض آباد این شهر را دیدنی تر کرده است. صنایع دستی این شهرستان زبانزد خاص و عام است. از این صنایع می توان به جولابافی اشاره کرد.

شما تنها با 700 تا 800 هزار تومان می توانید به دیدن این شهرستان بروید.


بندر خارک، بهشت جنوب

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

صخره کند و نرده های سنگی و قرار گرفتن بندر در کنار دریای خلیج فارس از جاذبه های این شهرستان است. یکی از ویژگی های بندر خارک وجود آب شیرین فراوانش است.


طارم، هندوستان ايران

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

طارم از دیگر شهرستان‌هایی است که در آن جاذبه‌های طبیعی بسیار است. این شهرستان دارای جاذبه‌هایی همچون آتشکده های تشویر، سانسیز، پیرچم، قوهیجان، قلعه های سمیران، آبشار هشترخان و باغ های سرسبز و زیباست.سوغاتی‌های این شهرستان شامل برنج، سیر، انار، زیتون، طالبی، انجیر، فندق و… است.شما برای سفر به این شهرستان تنها 700 تا 800 هزار تومان هزینه ‌می‌کنید.


تویسرکان، شهر كوهستاني

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

تویسرکان، شهرستانی کوهستانی که دارای جاذبه‌های تاریخی و طبیعی بسیار است. شما در این شهرستان می‌توانید از مکان هایی همچون حیقوق نبی، قلعه اشتران، حمام زرمان، باغوا و سیراب، درخت 3000 ساله چنار و بازارها دیدن کنید.


بهار در چابهار

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

حالا وقت سفر به شهر‌های جنوب شرقی ایران به خصوص‌چابهار در استان سیستان و بلوچستان رسیده‌است؛شاید این سفر یکی از لذت بخش‌ترین‌ها در طول سفرهای نوروزی‌تان باشد. شهر چابهار یکی از محبوب‌ترین مکان‌های گردشگری ایران‌بوده که به بهشت گمشده معروف است.این شهر به ‌دليل آب و هوای بهاری و معتدلش به «چهار بهار» شهرت دارد و یکی از مناطق آزاد هفت گانه ایران و تنها بندر اقیانوسی کشور به حساب می‌آید که در مجاورت دریای عمان و اقیانوس هند قرار گرفته است. مردم چابهار نيز مثل هر شهر و دیاری، غذاهای محلی خاص خود را دارند. ماهی و خرما پایه‌های اصلی غذاهای محلی چابهار را تشکیل می‌دهند.

خوراک خرما از مهم‌ترین خوراک‌های چابهار است که بيشتر رستوران‌های ‌اين شهر می‌پزند و به مشتریان خود می‌فروشند.از آنجایی که چابهار منطقه آزاد تجاری است، بازارها و مراکز تجاری یکی از جاذبه‌های ویژه این بندر محسوب می‌شوند.سری به بازارهای پردیس، صالحیار، صدف، فردوس و تیس که از پر رونق‌ترین بازارهای این شهر هستند بزنید. این بازارها بسیار شبیه به مراکز خرید کیش هستند و می‌توانند جایگزین خوبي برای کسانی باشند که پول وشرایط مناسبی برای سفر به این جزایر ندارند. از سوغاتی‌های معروف چابهار می‌شود به صنایع دستی و نان‌های محلی اشاره کرد.

همچنین پدیده موج فشان دریا که ارتفاعش در فصل بادهای موسمی‌به ۲۰ متر می‌رسد، تپه‌های گل فشان که یکی از شگفت‌انگیزترین پدیده‌های ژئوتوریسم است و یکی از پدیده‌های نادر زمین شناسی در دنیا به حساب می‌آید، رودخانه باهو کلات و گاندو که زیستگاه تمساح پوزه کوتاه، از نادرترین انواع تمساح در جهان است و تالاب صورتی رنگ لیپار که یکی از پنج چشمه رنگی جهان است، جاذبه‌های گردشگری چابهار را تشکیل می‌دهند.اگر اهل داستان‌های ترسناک و خیالی هستید، بد نیست که سری به کوه‌های تاریخی شهبازبند و گورستان جن در روستای تاریخی تیس بزنید. دیدن ساختمان تلگرافخانه انگلیسی‌ها، قلعه پرتغالی‌ها، درختان انجیر معابد، اسكله كنارک و ساحل صخره‌ای پزم نیز خالی از لطف نیست.


نوروز مهمان كوير كرمان

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

حالا که سفر ما را با مناطق کویری آشنا کرد، بد نیست که از شهر کرمان دیدن کنیم و با جاذبه‌های گردشگری آن آشنا شویم. کرمان، یکی از کلانشهرها و مراکز پهناور استان ایران است. کرمان سابقه بسياری در تاریخ کشور دارد و به واسطه پایتخت بودنش در دوران زندیه آثار تاریخی و فرهنگی بی‌شماری دارد.آتشکده آناهیتا (قلعه دختر)، که قدیمی‌ترین اثر تاریخی کرمان به حساب می‌آید، بازار کرمان که شهرت جهانی دارد و طولانی‌ترین راسته بازار ایران شناخته می‌شود، کاروانسرای وکیل که جزو بزرگ‌ترین کاروانسراهای جهان است، موزه مردم شناسی زرتشتیان که تنها موزه زرتشتیان در ایران است، ‌ گنبد جبلیه که بر اساس افسانه‌ای از ملات شیر شتر ساخته شده، دره سختی که از منحصر به‌فردترین دره‌های ایران است، حمام گنجعلی‌خان، مسجد 200 ساله ملک و یخدان مویدی بخشی از آثار تاریخی و مکان‌های گردشگری اين شهر محسوب می‌شوند.

سوغاتی‌های کرمان نيز برای همه آشناست و زیره، قالی کرمان و کلمپه از بهترین ومحبوب‌ترین سوغاتی‌های این شهر هستند.اگر شما یکی از کسانی هستید که علاقه به کویر گردی دارید، این بهترین فرصت است. دشت لوت در استان کرمان، یکی از جاذبه‌های «استرونومیک توریسم» یا گردشگری ستاره‌شناسی است. اما باید بسیار مراقب باشید؛ چرا که دشت لوت بسیار گرم بوده و در بین سال‌های 2002 تا 2009 گرم‌ترین نقطه جهان شناخته شده است. بنابراین باید تجهیزات کافی با خود به همراه داشته باشید.


يزد،دومین شهر تاریخی جهان

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

شاید باورتان نشود اما باید این را بدانید که قرار است پا در دومین شهر تاریخی جهان بگذارید. یزد بعد از ونیز در کشور ایتالیا، دومین شهر تاریخی جهان است. یزد به شهر خشتی معروف است. دلیل این نامگذاری به سبب خانه‌های خشتی بادگیر در این شهر بوده که برای دور ماندن از گرمای همیشگی یزد به دست معماران ساخته شده است.از مکان‌های دیدنی استان و شهر یزد که نباید آن‌ها را از دست داد، می‌توان به آتشكده بهرام که آتش درونش بیش از 1500 ساله روشن مانده، باغ دولت آباد که بلندترین بادگیر خشتی دنیاست، سرو ابرکوه که پیرترین جاندار زنده‌ جهان است، مسجدجامع، میدان امیرچخماق، موزه آب، حمام خان، برج خاموشان، موزه قصر آینه و روشنایی و قنات زارچ که طولانی‌ترین قنات ایران شناخته می‌شود، اشاره کرد. هنگام عزیمت به شهرهای دیگر، پرطرفدارترین سوغات یعنی قطاب و باقلوای یزدی‌ها را فراموش نکنید.


شیراز شهر عشاق هنر و ادب

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

فال می‌گیریم. حافظ قرعه را این بار به نام شیراز، شهر عشاق زده است. خیلی‌ها معتقدند که شیراز ، نگین شهر‌های توریستی ایران است. شیراز هرچند زیبا و تاریخی است اما شهرتش را بیشتر وام دار سعدی و حافظ، این دو شاعر بزرگ ایرانی است.

مسجد نصیرالملک، مسجد قدیمی‌که مسجد هزار رنگ لقب گرفته، ارگ کریمخانی که یکی از خاص‌ترین و زیباترین بناهای تاریخی این شهر است، باغ ارم که با سروهای سر به فلک کشیده اش یکی از زیباترین باغ‌های ایران محسوب می‌شود، دریاچه مهارلو که در هر فصل به یک رنگ در می‌آید و شاهچراغ که مهم‌ترین جاذبه مذهبی شهر شیراز است، از جمله مکان‌های گردشگری و تاریخی این شهر محسو ب مي‌شوند.

علاوه بر این دیدن بازار وکیل، خانه زینت الملوک، ‌باغ جهان نما، حافظیه، آرامگاه سعدی، باغ عفیف آباد، سرای مشیر، ‌دروازه قرآن، عمارت شاپوری و نارنجستان قوام خالی از لطف نیست. اگر سری به شیراز زدید، فالوده اصل شیراز و کلم پلو شیرازی را امتحان کنید و چرخی در بازار وکیل بزنید و برای آن‌هایی که دوست‌شان دارید، یک سوغاتی کوچک بخرید.


شهر سمبوسه و فلافل

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

حالا وقتش رسیده تا فرمان ماشین را به سمت اهواز بچرخانید. اهواز دومین شهر گرم ایران است و به‌دليل پنج پل تاریخی‌اش به آن شهر پل‌ها لقب داده‌اند.رودخانه کارون یکی از مهم‌ترین مناطق گردشگری این شهر است که به اهواز حیات و زندگی می‌بخشد. رودخانه کارون،‌ پرآب‌ترین و طولانی‌ترین رود ایران است اما متاسفانه در چند سال اخیر حیاتش مورد تهدید قرار گرفته و آلودگی به یکی از مشکلات اساسی آن تبدیل شده است.رودخانه کارون یکی از رودخانه‌هایی بوده که نامش در سنگ نوشته‌های باستانی برده شده است و از آن به عنوان زادگاه اولین تمدن‌های بشری یاد می‌شود.

پل سیاه، قدیمی‌ترین پل اهواز و تنها پلی که راه ریلی قطار از روی آن می‌گذرد،‌ پل سفید، اولین پل معلق در ایران، آبشار اهواز، طولانی ترین و قشنگ ترین آبشار مصنوعی خاورمیانه‌، عمارت سه گوش و سرای معین‌التجار از مکان‌های تاریخی و دیدنی اين شهر است.یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری که بخش عظیمی‌از توریست‌ها را به خود جذب می‌کند، بازار معروف فلافل اهواز است که فلافل‌های بی نظیری دارد. فلافل و سمبوسه یکی از غذاهای محلی محبوب اهوازی‌هاست.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


وب سایت روزیاتو: در قسمت نخست معرفی بندر همیشه بهار ایران، ظرفیت های گردشگری، اقتصادی و تاریخی این منطقه جنوب شرق کشور را با روایت های مصور و ویدیویی، بررسی کردیم. در مقاله امروز، نگاهی داریم به برخی مقاصد گردشگری این شهر تا اگر سفرتان در نوروز امسال به چابهار افتاد، از آن ها دیدن کنید.

گردش به چابهار: سفر به سیستان

سیستان و بلوچستان مقصد گردشگری و تاریخی بکر کشور است که کمتر مورد توجه گردشگران داخلی قرار می گیرد و با وجود پتانسیل بالا از نظر اقتصادی، فرهنگی و گردشگری، آن طور که شایسته و بایسته است،‌ شاهد افزایش سرانه گردشگری نیستیم.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

در سفر به چابهار، خرید صنایع دستی پر زرق و برق این دیار را فراموش نکنید.

البته در سال های اخیر، افزایش سرمایه گذاری های خارجی در بندر چابهار به خصوص از سوی طرف های عمانی، پاکستانی، هندی و دیگر کشورهای تازه استقلال یافته روسیه، سبب شده که چابهار یکی از قطب های سرمایه گذاری جنوب کشور قلمداد شود.

شهرستان چابهار با دویست و شصت هزار نفر جمعیت، از توابع استان سیستان و بلوچستان بوده و در شمال این شهر، شهرستان هایی مانند نیکشهر، قصرفند و سرباز واقع شده است. در شرق این استان مرزی، کشور پاکستان قرار دارد و در جنوب نیز، دریای عمان و سواحل مکران به چشم می خورند. غرب چابهار نیز با بندر کنارک متصل شده است.

بندر زیبای چابهار در فاصله ۶۴۵ کیلومتری جنوب زاهدان قرار دارد و یکی از مناطق پر ظرفیت کشور برای افزایش سرمایه گذاری و فعالیت های اقتصادی در عرصه های مختلف به خصوص گردشگری به شمار می رود.

سیستان و بلوچستان، یکی از مناطق محروم کشور است که به واسطه قرار گیری در مرز پاکستان و افغانستان، تبادل تجاری و فرهنگی بسیاری با این دو کشور مسلمان همسایه را تجربه می کند. از بند چابهار با کراچی پاکستان، کمتر از ۹۰۰ کیلومتر فاصله است و قرار شده تا خط دریایی بین چابهار و پاکستان تا سال های آینده افتتاح شود.

چگونه از بندر چابهار به مسقط عمان برویم؟

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

خط دریایی بین عمان و چابهار، فرصت عالی برای گسترش ظرفیت های اقتصادی و گردشگری منطقه محسوب می شود. اگر به چابهار سفر کردید و روادید کشور عمان را داشتید، می توانید از فرصت گردشگری دریایی به سمت سرزمین لاک پشت های در حال انقراض خلیج فارس که قدمت تاریخی هزار ساله دارد، استفاده کنید.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

کشتی به کار گرفته شده برای سفر دریایی ۳ ساعته بین بندر چابهار و مسقط.

هر هفته یک سفر ۴۰۰ نفره بین چابهار و عمان صورت می گیرد. امیدواریم در سال آینده،‌ شاهد رونق گردشگری دریایی بین چابهار و دیگر کشورهای منطقه باشیم. در بندر چابهار، امکان سفر دریایی بین این شهر و مسقط پایخت دیدنی عمان وجود دارد. این کشتی، با سرعت ۱۰۰ کیلومتر در ساعت حرکت می کند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

قیمت بلیط مسیر رفت و برگشت چابهار-مسقط، بین ۴۰۰ تا ۷۰۰ هزار تومان اعلام شده است. مدت سفر ۳ ساعت بوده و کشتی ساعت ۸:۳۰ صبح چابهار را به مقصد مسقط ترک می کند. در حال حاضر، از شناورهای کاتاماران برای این سفر دریایی استفاده می شود و قرار است در آینده، شناورهای ایرانی نیز به کار گرفته شوند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

کشتی چابهار به عمان، امکان حمل خودرو را دارد.

برای دریافت روادید عمان، می بایست به سفارت این کشور در تهران مراجعه نمایید. دریافت روادید این کشور مانند امارات، ترکیه و مالزی، به راحتی صورت نمی گیرد و بایستی مدارک مورد نیاز را به سفارت ارائه کنید. اگر با پرسشی روبرو شدید، می توانید با نشانی پست الکترونیک کنسول تعامل داشته باشید. شماره تلفن نیز «۲۲۰۵۷۶۴۱-۰۲۱» به شما کمک خواهد کرد.

اگر برای سفر به عمان نیاز به اطلاعات کنسولی دارید، از سفارت جمهوری اسلامی ایران در مسقط، اطلاعات مورد نیاز را بدست آورید.

درگاه مدیریت بنادر چابهار، درباره پایانه خروج از کشور مسافران دریایی، اطلاعات لازم را در اختیار مسافران چابهار به سمت مسقط قرار می دهد.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)
سیستان؛ دیار مرموز ایران

سیستان و بلوچستان، یکی از مناطق باستانی و گردشگری کشور است که شهر زابل آن، شهرت جهانی دارد. شهر سوخته زابل را بهشت باستان شناسان جهان می دانند، چرا که تنها درصدی از کل ظرفیت های تاریخی و باستانی آن، مورد کاوش قرار گرفته و همچنان دنیایی از ناشناخته ها در زیر این سرزمین مدفون است.

این تنها زابل سیستان نیست که جهانی از راز و رمز را در پس پرده خود دارد. چابهار، سرزمین مریخی ایران که به واسطه کوه های مینیتاتوری جذابش، یادآور پستی و بلندی های سیاره مریخ است، یکی دیگر از بخش های راز آلود اقلیم ایران به شمار می رود.

مسیر چابهار به گواتر، جشنواره ای از کوه های مینیاتوری را در معرض دیدگان شما قرار می دهد. البته با تالاب صورتی لیپار، این جذابیت های طبیعی صد چندان می شود و شما به ضیافت پلانکتون ها خواهید رفت.

بنابراین سفر به سیستان محروم، سفر به جذابیت های فراموش نشده است که نباید در نوروز نادیده گرفته شود. یکی از بهترین مناطق کشور برای سفر که همچون جیرفت دیار کریمان (کرمان)، چهار فصل بوده و آب و هوای معتدل دارد،‌ بندر همیشه بهاری چابهار است.

جنگل حرا

به عنوان یکی از ظرفیت های طبیعی جالب چابهار، می توان جنگل حرا را نام برد. در ناحیه‌ی ساحلی خلیج گواتر به ویژه در خور باهو و در نزدیکی محلی که رودخانه‌ ی باهو کلات به دریای عمان می ریزد، جنگلی بسیار زیبا و قابل توجه از گونه‌ ی حرا پدیدار می‌ شود.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

حرا درختچه‌ ای است که در مرداب‌ های نواحی گرم کرانه‌ های عربستان، مصر و جنوب ایران از جمله شهرستان چابهار می‌ روید. از مشخصات حرا این است که دانه‌ اش بر روی درخت مادر رشد اولیه را طی کرده و سپس نهال جوان حاصل از درخت جدا شده و به مرداب می‌ افتد.

برگ های حرا، دوام زیادی داشته و ظاهر بیضوری دارد. هم‌ اکنون این جنگل یکی از زیباترین منظره‌ های موجود در چابهار و منطقه‌ی گواتر به شمار می رود.

مستند ۱۲ دقیقه ای زیبا از جنگل حرا را در ویدیوی زیر تماشا کنید که می تواند مشوق شما به گردش در این منطقه سیستان باشد.

جنگل های حرا، یکی از جاذبه های منحصر به فرد سیستان و بلوچستان به شمار می روند. آن ها به جز در چابهار سیستان، در بوشهر و هرمزگان نیز یافت می شوند.

اگر سفر به چابهار را در برنامه خود دارید، تنها به تماشای جنگل‌های زیبای حرا بسنده نکنید، منطقه چابهار جزو معدود مناطق کشور است جاذبه‌ های بی‌ نظیر و کم نظیر طبیعی و تاریخی دارد. به طور مثال فرش خزه‌ ها یکی از پدیده‌های طبیعی و ژئوتوریسمی منطقه است که به‌ وفور در امتداد ساحل دیده می‌ شود.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

فرش خزه‌ ها صبح زود هنگام جزر روی ساحل صخره‌ای قابل مشاهده‌ است. تلفیق رنگ سبز تند و پر رنگ با آبی دریا در تابش خورشید، بی‌ شک یکی از زیباترین تابلو های هستی است.

رودخانه‌ی باهو کلات

لرستان و کردستان، سرزمین آبشارها و رودخانه های خروشان ایران است که در ایام نوروز، مقصدی گردشگری صدها هزار تن از هموطنان از سراسر کشور می شود. اما سیستان نیز، منطقه پر آبی دارد که عامل اصلی حیات و زندگی در جنوب بلوچستان به حساب می‌ آید.

این رودخانه آب‌ های مناطق وسیعی از صفحات جنوبی شهرستان ایرانشهر و شهرستان چابهار را جمع‌آوری و به دریای عمان سرازیر می‌ کند. اگر به چابهار رفتید، آگاه باشید که در ۹۰ کیلومتری شرق آن، ظرفیت گردشگری طبیعی به نام باهو کلات قرار دارد.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

رودخانه باهوکلات در شرق چابهار به خلیج گواتر دریای عمان سرازیر می‌ شود. این رودخانه به علت آن که زیستگاه تمساح ایرانی است، از نظر گردشگری اهمیت فراوانی دارد. شرایط و عوامل زیست محیطی در این رودخانه در مقایسه با سایر اکوسیستم‌ های آبی، از ثبات و پایداری کمتری برخوردار است.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

بد نیست به این نکته اشاره کنیم که در منطقه یاد شده، زیستگاه آبی به نوعی با زیستگاه خاکی در هم آمیخته است. در مورد آبگیرهای کم عمق و موقت در امتداد سرتاسر رودخانه‌ های این منطقه نیز همین مطالب صادق است. در این زیستگاه‌ ها که گاه تا چندین ماه بدون آب باقی می‌ مانند، جانورانی که حیات آنها به آب وابسته است نیز به گونه‌ای حیرت‌ انگیز خود را با شرایط محیطی وفق داده‌ اند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)
دیدار با تمساح پوزه کوتاه

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

دیار سیستان، دیار دیدار با تمساح پوزه کوتاه است. اگر مسئولان گردشگری محلی همت کنند، این موجود می تواند به برند منطقه تبدیل شود و افراد بسیاری را به جذب نماید. این تمساح پوزه کوتاه، از جمله برجسته ترین حیوانات حیات وحش چابهار بوده و زیستگاه اصلی آن در این منطقه قرار دارد.

زیستگاه اصلی این تمساح که به نام محلی گاندو خوانده می‌شود، حدود سیصد و هشتاد هزار هکتار مساحت دارد که بخشی از آن در چابهار و بخش دیگر آن در شهرستان ایرانشهر واقع شده است.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

بیشتر این تمساح‌ها در برکه‌ های میان راسک و باهو کلات و باتلاق‌ های دلگان و کلانی متمرکز هستند. این تمساح تنها گونه ایرانی است که ارزش ملی و بین‌ المللی دارد. طول این جانور تا چهار متر نیز می رسد و حدود نیمی از کل بدن آن را دمی قوی تشکیل داده است.

در حیات وحش سیستان و بلوچستان، می توان نمونه هایی از این تمساح را مشاهده کرد.

قبلا در گزارشی، درباره نخستین بانوی ایرانی پرورش دهنده کروکودیل در جزیره قشم صبحت کرده ایم.

بزرگترین خزنده‌ی ایران، بازمانده خزندگانی است که حدود ۲۶۵ میلیون سال پیش می‌ زیسته‌ اند. نکته جالب آن است که این حیوان در طول شصت و پنج سال پیش، تغییرات اندکی را تجربه کرده است. تمساح های معروف سیستانی، پوزه‌ای پهن دارند که طرفین فک بالایی ۱۹ دندان و طرفین فک پایینی ۱۵ دندان دارد. در قسمت پشت سر و در ناحیه گردن نیز دو جفت صفحات شاخی بزرگ دیده می‌ شود.

تمساح سیستانی، پاهای کوتاهی دارد و پنج انگشت منتهی به ناخن های بلند در پاهای جلوئی و چهار انگشت منتهی به ناخن‌های کوتاه‌تر در پاهای عقبی دیده می‌ شوند. رنگ بدن این تمساح، زیر تابش آفتاب به شکل زیتونی تا قهوه ای رنگ است و شکمی بدون فلس و به رنگ سفید متمایل به زرد دارد.

همانطور که می دانید، تمساح حیوانی بسیار خجالتی، محتاط و ترسو بوده و به سختی می‌توان آن را از نزدیک مشاهده کرد. اما در عین حال، حیوانی باهوش و زیرک است و به محض احساس خطر و با حضور مزاحم در آب فرو رفته و مخفی می‌ شود، اما برای تنفس باید سریعا به سطح آب برگردد. غذایش را عموما ماهیان، پرندگان و پستانداران تشکیل می‌دهند و معمولا شب‌ ها شکار می‌ کند.

مسجد جامع دزک

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

یکی از مناطق دیدنی مذهبی چابهار، مسجد جامع دزک است. این مسجد در روستای دزک در ۳ کیلومتری شرق سراوان واقع شده است. سراوان جایی است که پاسگاه مرزی آن، تا کنون بارها مورد حمله اشرار مسلح از آنسوی مرز قرار گرفته.

احتمال داده می شود که این مسجد به دوران صفویه تعلق داشته باشد. مصالح به کار رفته در دیوارها و ستون ها، از خشت و چینه و پوشش سقف، از فرآورده های نخل و خرما و گز و کنار هستند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)
موزه محلی چابهار

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

در موزه محلی چابهار، سبک مد و لباس زنان و مردان چابهار و همچنین شیوه تولید صنایع دستی را مشاهده می کنید.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

صنایع دستی مشاهده شده در موزه محلی چابهار را می توانید از فروشگاه های صنایع دستی شهر تهیه کنید.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

بخشی از موزه محلی چابهار.

موزه محلی چابهار، محفلی برای دیدن سبک زندگی مردم و آداب و سنت های آنان است. این محل ۶۰۰ متر مربعی، قبلا فرمانداری چابهار در دوران قاجار بود.

غارهای سه گانه و معبدیان مسیتی

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

دورنمای روستای باستانی تیس از داخل غارهای بان مسیتی.

غارهای بان مسیتی، مجموعه غارهایی در ۵ کیلومتری شمال باختری روستای تیس در دامنه کوه شهبازبند در چابهار هستند و یکی از شهرهای زیر زمینی در جنوب کشور قلمداد می شوند. گردشگران ایران دوست معمولا استقبال خوبی از منطقه یاد شده به عمل می آورند. این غارها، شامل سه غار هستند که یکی غار طبیعی و دو مورد دیگر، مصنوعی و دست ساز هستند.

غار اول طبیعی و به شکل نیم دایره و با استفاده از روش تراشکاری درون غار و دهانه آن توسعه پیدا کرده است.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)
کوه های گل افشان

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

یکی از دیدنی های حیرت انگیز شهرستان چابهار، کوه های گل افشان است که مهم ترین آن، در نقطه ای نزدیک به کنارک به نام بندر تنگ قرار دارد. کوه گل افشان بندر تنگ، با ارتفاع تقریبی ۱۰۰ متر و قطر قاعده کمی بیش از ۱۰۰ متر، در نود کیلومتری چابهار قرار دارد و تقریبا با یک ساعت رانندگی از مرکز چابهار، می توان به آنجا رسید.

البته از مرکز چابهار و ترمینال اصلی، به مقصد کوه های گل افشان، اتوبوس و سواری در دسترس است که در همه ساعات شبانه روز، آماده جابجایی مسافران نوروزی به نقاط مختلف چابهار به خصوص این منطقه هستند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

بالا رفتن از کوه اگر فصل بارندگی نباشد، تقریبا راحت است. در بالاترین نقطه کوه چاله‌ای به قطر کمتر از یک متر و به عمق حدود نیم متر وجود دارد که با گل پوشیده شده است.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

در فواصل زمانی حدود یک دقیقه، مقداری گل با صدای خاصی شبیه به ترکیدن یک حباب، از چاله خارج می شود که جذابیت خاص خود را داشته و به همین خاطر، گردشگران زیادی راهی این منطقه می شوند تا کنش و واکنش های طبیعی زمین را مشاهده کنند. در کنار این کوه، دو کوه کم‌ ارتفاع دیگر وجود دارد که به نظر می‌ رسد زمانی آن‌ ها نیز گل‌ افشان بوده‌ اند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

این منطقه و فوران های کوتاه، سبب شده تا برخی از تورهای گردشگری چابهار، اینجا را نیز در فهرست بازدیدهای روزانه خود قرار دهند. درباره این پدیده جالب، نظریات گوناگونی وجود دارد.

برخی معتقدند به دلیل نزدیکی زیاد به اقیانوس هند و همچنین شکل خاصی که پوسته زمین در این ناحیه دارد، پوسته اقیانوس با شیب بسیار تندی در منطقه به داخل زمین فرو می رود و همین امر، فشارهای زیادی را به پوسته زمین وارد می کند. در نهایت فشار به وجود آمده، سبب خروج آب و به همراه آن گل و لای می شود

مسجد جامع تیس

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

از مناطق دیدنی چابهار می‌توان مسجد تیس را نام برد. این مکان مذهبی، از نظر ساختار معماری و نوع طراحی، شبیه مساجد کشورهای پاکستان و هندوستان است و البته به دلیل همجواری سیستان و بلوچستان با پاکستان و تاثیر فرهنگ پاکستانی ها از هندوها در طول تاریخ، چنین مسئله ای چندان هم عجیب نیست.

همانند اکثر مساجد اهل تسنن، این مسجد نیز تک مناره است. مسجد تیس صحن زیبایی دارد و آن را باید یکی از دیدنی ترین مساجد چابهار دانست؛ چرا که گنبدهایی که به رنگ سبز و قرمز رنگ آمیزی شده اند و درب های شیشه کاری شده رنگی، جذابیت خاصی به مسجد بخشیده است. مشاهده لباس سراسر سفید مردمان بلوچ و شیوه عبادت آنان نیز در نوع خود زیبا جلوه می کند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

تیس روستایی باستانی از توابع شهرستان چابهار استان سیستان و بلوچستان ایران است که در منطقه کوهپایه‌ ای در ۵ کیلومتری شمال غربی چابهار قرار دارد. برای سفر به آن،از تاکسی هایی که نزدیک ترمینال اصلی قرار دارند می توان استفاده کرد. قابل ذکر است که پیشینه باستانی این بندر به دوران هخامنشیان باز می‌ گردد و آثار تاریخی بسیاری در این روستا وجود دارد.

در زمان حکومت هخامنشیان، تیس یکی از بنادر بسیار مهم تمدن بزرگ ایران در نواحی سواحلی مکران بوده و قبلا نیز به آن تیز گفته می شده. کالاهایی که از آسیای شرقی و هند به بندر تیس حمل می شدند، به مناطق مختلف خاورمیانه، آسیای میانه و مناطق قفقاز در شمال ایران ارسال می گردید.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

تیس در سده‌های اولیه اسلامی نیز بندری مهم بوده است و فردی چون “مقدسی” که از جمله مورخین سده چهارم هجری قمری بود، از رونق بندر و کسب و کار تیس، بسیار سخن گفته است.

بندر گواتر

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

در آخرین نقطه مرزی شهرستان چابهار و تماس با مرز پاکستان بندری کوچک و قدیمی اما زرخیز به نام «گواتر» قرار گرفته که مقصد خوبی برای گردشگری دریایی به شمار می رود.

همانطور که در نقشه بالا مشاهده می کنید، تکه کوچکی از محدوده سیستان و بلوچستان واقع در منتهی الیه جنوب شرقی سرزمین زرخیز ایران اسلامی، چون گوهر بهشتی در ساحل دریای عمان می‌ درخشد. بندر گواتر به دلیل واقع شدن در نزدیکی جنگل های حرا، از جمله مناطق حفاظت شده سازمان حفاظت محیط زیست به شمار می رود.

مشاهده صیادان، سبک زندگی مردم، پوشش، صنایع دستی و همچنین فعالیت های کسب و کار اهالی، مقاصد گردشگری جذابی را پیش روی مسافران نوروزی چابهار قرار می دهد.

چگونه به چابهار همیشه بهار برویم؟

سفر به چابهار، یک تیر و چند نشان است و هم امکان سفر دریایی را برای شما فراهم می کند و هم فرصت کوهنوردی و جنگل نوردی را پیش روی شما قرار می دهد. اما باید بدانید که مسی رهوایی چابهار، از مناطق شمال به خصوص از تهران طولانی است.

اگر با هواپیما قصد سفر به چابهار را دارید، خودتان را برای سفری در حدود ۱۴۰ دقیقه آماده کنید. در حال حاضر روزانه چند پرواز از مسیرهای مختلف به چابهار صورت می‌ گیرد. پروازهای تهران به چابهار با توقف در شیراز، بندرعباس یا زاهدان انجام می‌ شود. در هفته فقط دو پرواز (دوشنبه و جمعه) به صورت مستقیم به این شهر می‌ رود.

برای تهیه ی بلیط پیشنهاد می شود از وب سایت پین تا پین استفاده کنید. سایت زورق نیز در این زمینه، کمک خوبی خواهد بود.

چابهار به دلیل قرار گرفتن در جنوبی ترین قسمت استان سیستان و بلوچستان، مسیر دسترسی نسبتا سختی دارد. ولی پس از رفتن به چابهار می توانید چند شهر را با هم ببینید.

آن ها که که مایل به سفر زمینی هستند، از زاهدان، کرمان و بندرعباس می‌توانند خود را به چابهار برسانند. همچنین می‌ توان با قطار به کرمان یا بندرعباس رفت و از آنجا سفر جاده‌ ای را در پیش گرفت. مسیر تهران تا چابهار دو راه دارد: راه اول از یزد، کرمان، بم و ایرانشهر می‌گذرد که تقریباً ۱۹۶۱ کیلومتر است.

مسیر دیگر، یزد، سیرجان، بندرعباس و جاسک است اما به دلیل نامناسب بودن جاده به هیچ وجه پیشنهاد نمی شود. البته مسیر زمینی به چابهار تا ایرانشهر تقریبا یکسان است و بهتر است برای صرفه جویی در وقت از مسیر عظیم شهر بروید. شما از این طریق حدود ۲ ساعت زودتر خواهید رسید.

توجه داشته باشد که به دلیل هم جواری چابهار با دریاهای آزاد ، مسیر دسترسی آبی نیز برای شما فراهم است. با وجود آن که چابهار بندری پر تردد است، جای سفر دریایی از دیگر شهرهای ساحلی مانند بوشهر و بندرعباس به این نقطه شهر در گردشگری کشور خالی به نظر می‌ رسد.

توصیه های چابهار گردی

۱- اگر بهار ۹۶ قصد چابهار گردی دارید، بلیط هواپیما و رزرو هتل را از طریق درگاه های معرفی شده خریداری کنید تا تخفیف بیشتر برای این سفر طولانی و نسبتا گران، در اختیار داشته باشید. آرمان سفر نیز همراه خوبی خواهد بود.

۲- اداره گردشگری سیستان، اطلاعات لازم را برای سفر شما به بهاری ترین بندر ایران، ارائه می کند.

۳- در صورتی که قصد سفر دریایی به عمان را دارید، روادید سفر را در تهران تهیه کنید. هیچ فعالیت کنسولی کشور عمان در چابهار و سیستان و بلوچستان انجام نمی شود.

۴- در صورتی که روادید عمان را دریافت کردید و قصد سفر دریایی به مسقط دارید، از بنادر چابهار، اطلاعات مرزی را جویا شوید.

۵- برای بازدید از جاذبه های چابهار، به حداقل ۴ روز کامل نیاز دارید تا بتوانید آنها که در نقاط بیرونی شهر هستند را نیز ببینید.

۶- صنایع دستی چابهار، بخشی از صنعت صنایع دستی کشور به شمار می رود. برای کمک به رونق اقتصاد منطقه، بد نیست نسبت به خرید آنها اقدام کنید.

۷- اگر در روزهای آخر سال نسبت به انتخاب چابهار به عنوان مقصد نوروز گردی تصمیم گرفتید و مکان های اقامتی در دسترس شما نبود، از اداره گردشگری چابهار، اطلاعات موسسات گردشگری محلی را گرفته و نسبت به امکان رزرو ویلا و خانه های محلی اقدام نمایید.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


وب سایت روزیاتو: اگر در نوروز یا بهار ۹۶، قصد سفر به اقلیمی هیجان انگیز و جذاب را دارید، حتما چابهار را به شما پیشنهاد می کنیم. چابهار نگینی در استان تاریخی سیستان و بلوچستان است که با دارا بودن شهر سوخته (زابل) و بهشت باستان شناسی جهان، یکی از مرموز ترین نقاط کره زمین به شمار می رود.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)

جایی دورتر از «ماخونیک» سرزمین لی لی پوتی های ایران، سرزمین مریخی ها قرار گرفته است؛ مکانی با کوه های مینیاتوری که پستی و بلندی های سیاره رویایی یاد شده را تداعی می کند.

اگر جیرفت را کالیفرنیای ایران می نامند، چابهار را باید “میامی” ایران دانست. شرایط آب و هوایی این شهر کاملا مشابه با بندر میامی فلوریدای آمریکا بوده و هم عرض جغرافیایی آن نیز شناخته می شود؛ جایی که یکی از دورترین شهرها به پایتخت ۲۳۰ ساله ایران است و به عنوان بزرگترین خلیج کشور، سرمایه گذاری های میلیارد دلاری در آن انجام می گیرد.

چابهار، تنها بندر اقیانوسی ایران است که در کرانه دریای مکران و اقیانوس هند واقع شده و لنگر گاه آن، قابلیت پهلوگیری کشتی های اقیانوس پیمای غول پیکر را دارد. به همین خاطر، چابهار از مناطق آزاد بازرگانی کشور به شمار می رود.

این مطلب عاشقان نوروز گردی ۹۶ را به چابهار می برد؛ جایی که گرم ترین نقطه ایران در زمستان و خنک ترین بندر جنوبی کشور در فصل تابستان بوده و یکی از مقصدهای رویایی گردشگری طبیعی محسوب می گردد.

چابهار کجاست؟

چابهار، یکی از شهرهای کمتر شناخته شده ایران است و حتی کسانی که تجربه سفر به کیش و بازی با دلفین های قشم را در کارنامه خود دارند، معمولا اطلاعاتی درباره نگین سیستان و بلوچستان ندارند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)

چابهار همچون تنگه هرمز، یکی از استراتژیک ترین نقاط ایران به شمار می رود و به دلیل موقعیت راهبردی که نزدیک ترین راه دسترسی کشورهای محصور در خشکی آسیای میانه به آب های آزاد محسوب می گردد، از اهمیت بسیار برخوردار است. چابهار پایتخت ارتباطی افغانستان، ایران، ترکمنستان، ازبکستان، تاجیکستان، قرقیزستان و قزاقستان به شمار می رود.

چابهار را یکی از مهم ترین چهار راه های کریدور شمال به جنوب بازرگانی نیز قلمداد کرده اند. این فقط ظرفیت های اقتصادی و تجاری بند چابهار نیست که آوازه آن را شهره خاص و عام نموده؛ آب و هوای این شهر همیشه بهاری نیز یکی از مطبوع ترین شرایط را در فصول مختلف سال برای گردشگران به ارمغان می آورد.

هوای معتدل همیشه بهاری چابهار، گر چه زیبایی های سوباتان، بهشت اردیبهشت ایران در گیلان یا مناظر سحر انگیز اسالم به خلخال و نور به چمستان را ندارد، اما برای کسانی که از سرمای شدید یا گرمای خسته کننده بیزار هستند، انتخاب فوق العاده ای خواهد بود. فرهنگ و سنت مردمان چابهار نیز در نوع خود جالب است. ویدیوی زیر گوشه هایی از آن را نشان می دهد.

چابهار همیشه بهار ایران، بیش از ۱۷۱ هزار کیلومتر مربع وسعت دارد و در منتهی الیه جنوب شرقی کشور قرار گرفته است؛ جایی که دریای عمان و اقیانوس هند را می توان مشاهده کرد و به ایرانشهر و نیک شهر و استان های کرمان و هرمزگان نیز سفر نمود.

موقعیت جغرافیایی بند چابهار سبب می شود که شما بتوانید از فرصت های گردشگری، تفریحی، تجاری و تاریخی در استان های مختلف هم مرز با سیستان و بلوچستان نیز استفاده کنید. در واقع سفر به این بندر، یک تیر و چند نشان است که در نوروز و به طور کلی در بهار، یک انتخاب ارزشمند خواهد بود.

برای هموطنان تهرانی، سفر به چابهار یکی از طولانی ترین سفرها چه هوایی و چه زمینی است. فاصله چابهار تا تهران بیش از ۲۲۰۰ کیلومتر برآورد می شود. اگر بخواهید از زاهدان به چابهار سفر کنید، ۷۰۰ کیلومتر مسافت پیش روی شما خواهد بود. اگر روادید پاکستان را داشته باشید، می توانید از طریق خط دریایی چابهار به کراچی، یکی از بنادر جذاب و شلوغ پاکستان را نیز تماشا نمایید.

فاصله بندر چابهار ایران تا بندر کراچی پاکستان حدود ۹۰۰ کیلومتر است و سفرها از طریق هواپیما و کشتی انجام می شوند.

داستان نام چابهار

اسم هر دیار و کوی و برزنی در ایران، همچون برخی از شهرهای جهان وجه تسمیه ای دارد. گمان بر این است که چابهار، تغییر یافته چهار بهار است. گمان دیگر نیز بر این عقیده استوار است که در قدیم مردم چابهار به شهر خود چه بار می گفتند و بعدها اسم مذکور به چابهار تغییر یافته.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)

چون چابهار بندر بود و همواره مسافران و تاجران با بار و توشه به این دیار سفر می کردند، بومیانی که به استقبال آن ها می رفتند از مردم می پرسیدند چه باری دارید. برای همین، چابهار را تغییر یافته چه بار می دانند.

جالب است بدانید که در گویش محلی چابهاری های خونگرم و مهمان نواز ایران، کسانی هستند که در اطراف چاه سکونت داشته و جهت تامین آب، چاه حفر می کردند. واژه چه، به معنای چاه آب بوده است.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)مسابقات خودروهای دو دیفرانسیله در بندر چابهار.

آب و هوای چابهار همانطور که گفتیم، معمولا بهاری است و هوای مطبوعی برای سفر در همه ایام سال دارد. متوسط دما در طول سال، به ندرت بالاتر از ۲۵ درجه سانتیگراد می رود و این مسئله شرایطی فوق العاده را برای گردشگری فراهم می سازد.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)
چابهار و کوه های مینیاتوری؛ بهشتی در بهار

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)

کوه های مینیاتوری چابهار، عاشقان طبیعت گردی به خصوص عکاسان را شیفته خود کرده است. اگر از چابهار به سمت شرق این منطقه حرکت کنید، منظره ای متفاوت و شگفت انگیز در برابر دیدگان شما قرار می گیرد که همچون تابلوهای نقاشی، بخشی از شکوه نقاش طبیعت را بر روی بوم ایران زمین، به غمزه ای نقش بسته است.

کوه هایی سر به فلک کشیده، با برش ها و فرم های متفاوت و متنوع که شکوه اکسپرسیونیسم و رئالیسم را در جشنواره ای از زیبایی و جذابیت، در معرض دیدگان عاشقان ایران قرار می دهند. گویی وارد سیاره دیگری شده اید و تابش نور خورشید، کوه های رنگارنگ آن را جلا می دهد. اما خاک بندر چابهار، بر خلاف خاک جزیره رنگارنگ و مرموز هرمز، قابل خوردن نیست.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)

کوه های مینیاتوری یا مریخی چابهار، شهره جهانی دارند. در جاده چابهار به بندر گواتر، مناظری می توان دید که منحصر به فرد است و نمونه اش را در هیچ جای سرزمین پر افتخار ایران مشاهده نمی کنیم. اگر اسالم به خلخال و نور به چمستان و جاده حیران و هراز و دو هزار، در بهار و فصل خزان، دیدگان را مست غمزه طبیعت می کند، جاده چابهار به گواتر را نیز باید در فهرست شگفت انگیز ترین جاده های ایران جای داد.

جنس رسوبی کوه ها و هم چنین فرسایش خاص آن ها سبب شده که شیارها و تراش های زیبایی بر روی کوه ها نقش بندد و تابلویی جذاب را در برابر رهگذران و ایرانگردان قرار دهد. اگر به تصاویری که از کره ماه گرفته شده نگاه کنید، خلل و فرج و نقش هایی قابل مشاهده است که می توان آن ها را با مناظر کوه های چابهار مقایسه کرد.

تداعی مناظری از کوه های کره ماه، ظاهر چاک چاک و همچنین شکل های نامانوس و عدم پوشش گیاهی در کوه های چابهار، شکوه کوبیسم گونه نقاش طبیعت را در جشنواره ای از زیبایی و حیرت، در برابر دیدگان ما قرار می دهد.

قدمت کوه های چابهار به بیش از ۵ میلیون سال پیش باز می گردد. این منطقه را باید همچون جنگل ابر سمنانی ها، یکی از قدیمی ترین نقاط کشور از نظر دوران زمین شناسی دانست. آسمان چابهار نیز همچون خاکش ارزش فراوانی دارد.

یکی از بهترین نقاط کشور برای رصد صور فلکی، آسمان چابهار است. به همین خاطر، چابهار را مقصد نجوم گردی کشور نیز می دانند. انجمن های نجوم آماتوری، معمولا از این اقلیم برای فعالیت های رصد استفاده می کنند.

اگر بخواهیم درباره کلیات نحوه شکل گیری کوه های مریخی در چابهار مطلبی بگوییم، باید عنوان کنیم که فرآیندهای تکتونیکی به جهت فرو رانش پوسته عمان به زیر مکران و فرسایش آبی و بادی، از جمله مهم ترین دلایل شکل گیری این کوه های شگفت انگیز به شمار می روند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)

کوه های چابهار را یکی از پدیده های جذاب و شگفت انگیز علم زمین شناسی می دانند که بر اثر فرسایش سریع توسط باد و باران به این شکل در آمده است.

کوه های مینیاتوری چابهار، در واقع امتداد رشته کوه های زاگرس هستند و تا پاکستان پیش می روند. این ارتفاعات از ماسه و خاک رس تشکیل شده اند. رسوبات بقایای جانداران دریایی مانند انواع صدف ها، خرچنگ ها، گونه های مختلف ماهی و دیگر سخت پوستانی که پس از مرگ در دریا، اجسادشان به صورت رسوبات آهکی رسوب کرده، در کاوش ها دیده شده است.

همچون سایت تاریخی و جهانی تخت جمشید یا عمارت کلوزئوم شهر رم ایتالیا که زیر خروارها خاک قرار داشت، وزش باد و باران های موسمی سبب گشته تا خاک از روی دامنه های آن کنار رفته و کوه ها بیرون بیایند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)

این کوه ها از سی کیلومتری شرق چابهار آغاز و تا ده ها کیلومتر به سمت شرق ادامه پیدا می کنند. با کمتر از نیم ساعت رانندگی از مرکز چابهار به سمت بندر گواتر، می توان ناظر بر شکوه طبیعت در جنوب کشور بود.

گشتی در صورتی ترین تالاب ایران

تنها کوه های مینیاتوری چابهار نیستند که این بندر را به شهرت رسانده اند. تالاب لیپار که صورتی ترین تالاب کشور به شمار می رود، در مسیر جاده ساحلی چابهار به گواتر قرار گرفته و در ساحل دریای عمان واقع شده است.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)

تالاب، در واقع در تنگه و دره صخره ای مشرف به کوه قرار دارد و در آن آب دریای عمان ساکن شده و منطقه ای مناسب برای زیست گیاهان و جانواران بومی را پدید آورده است.

اگر پانزده کیلومتر به شرق چابهار سفر کنید، در نزدیکی روستایی به نام رمین، یکی از زیباترین مناظر تالابی کشور را شاهد خواهید بود.

روییدن گونه های مختلفی از گزنه همراه با بلوط، صحنه های فوق العاده ای را خلق کرده که در کمتر جایی در ایران می توان چنین شکوهی را به نظاره نشست. پرندگان شکاری و غیر شکاری مانند عقاب، تیهو، حواصیل، فلامینگو و کشیم، از جمله جذابیت های تالاب هستند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)

در این منطقه می توان شاهد رویش پنبه های وحشی هم بود که مردم منطقه از آن برای تشک دوزی استفاده می کنند.

تالاب صورتی لیپار که با جذر و مد قرمز همراه شده، منظره ای دیدنی را در سواحل جنوبی استان سیستان پدید آورده است. چنین صحنه هایی به واسطه فعالیت پلانکتون ها به وجود می آیند.

پلانکتون های گیاهی بسیاری که در آب وجود دارند. آن ها در کنار وفور مواد آلی و معدنی که از طریق رودخانه ها و خورهای متصل به خلیج به این حوزه هدایت می شوند، سبب ارتقای تولید بیولوژیکی در بعضی از فصول سال شده و به همین خاطر، رنگ شگفت انگیزی را در آب به وجود می آورند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)

جریانات دریایی حاصل از طوفان های مونسون که از شاخصه های منحصر به فرد حوزه اقیانوسی دریای عمان به شمار می رود، سبب ازدیاد بیش از حد جمعیت پلانکتون های گیاهی در ماه های پس از تابستان می شود.

از بهمن تا اواخر اردیبهشت ماه، شاهد پدیده جذر و مد قرمز در منطقه خلیج گواتر هستیم. این مسئله یکی از عوامل بوجود آورنده نوکتیلوکامیلیاروس است و در ماه های پایانی سال بر تعداد آن ها افزوده می شود. فرآیند “کشند قرمز” از جمله فرآیندهای بیولوژیکی در محیط های آٖبی بوده که توسط پلانکتون های گیاهی به وقوع می پیوندد.

همه این عوامل سبب گشته که آب به رنگ صورتی در بیاید. این پدیده نقش مهمی در تامین زنجیره غذایی و انرژی در اکو سیستم آبی منطقه دارد. بررسی ها نشان می دهند که بیش از نود گونه پلانکتون گیاهی، بیش از سی گونه پلانکتون جانوری و شصت گونه انواع نرم تنان و ماهی و سخت پوستان، در تالاب وجود دارند.

اقامت در چابهار

اقامت در چاربهار، فرصت های مختلفی را در اختیار گردشگران قرار می دهد. فرصت های اقامتی در چابهار بر خلاف کیش که جشنواره ای از هتل های لوکس و فوق مدرن خاورمیانه (از داریوش تا مارینا پارک) را ارائه می کند، با محدودیت های زیادی مواجه است.

برخی از هتل های چابهار از جمله هتل لیپار و هتل بین المللی لاله، از جمله مراکز اقامتی لوکس بندر همیشه بهاری ایران هستند. هتل سپیده و مهمانسرای کشتیرانی، از جمله دیگر مکان های اقامتی مقرون به صرفه این شهر به شمار می روند. البته همانند مناطق شمالی کشور، بومیان، بخشی از فضای خانه خود را به صورت موقتی یا دربستی اجاره می دهند که می توان از طریق موسسات گردشگری در شهر خود یا آژانس ها توریستی چابهار، اطلاعات لازم را دریافت کرد.

در صورت تمایل به تهیه هتل در چابهار می توانید به سایت جاباما مراجعه کنید.

غذاهای چابهار: از “کنک” تا “ماشنیگ”

مردم خونگرم چابهار همچون اهالی خطه جنوب کشور، عاشق خرما هستند. ماهی و خرما، قوت اصلی مردم جنوب است به شمار می رود. خرما یکی از راهبردی ترین کالاهای کشاورزی با ارزش غذایی فوق العاده بالا بوده و برای وارد شدن آن به سبد غذایی خانواده های ایرانی، باید تلاش های بیشتری صورت گیرد.

با خرما و ماهی می توان غذاهای رنگارنگ بسیار و مقوی را طبخ کرد که البته چابهاری ها در این زمینه مهارت زیادی دارند. خوراک خرما از مهم ترین خوردنی های چابهار محسوب می شود. البته، کنک که نوعی حلوا است، به عنوان میان وعده در بین اهالی منطقه معروف شهرت دارد.

بتو ماش، شودوده، بتوهواری، ماشینگ، پاکگین ماهیک، کورک، گلوهک، ناروش، کیش و دلگ، از جمله غذاهای معروف محلی چابهاری ها هستند که در رستوران های شهر می توان ردی از آن ها پیدا کرد و مزه نمود. رستوران بلوچ، یکی از مقصدهای غذای محلی چابهار است که به شما توصیه می کنیم.

از دیگر رستوران های معروف شهر می توان به رستوران تهرانی ها، رستوران بام چابهار، رستوران بام صدف و رستوران هتل لیپار اشاره کرد. البته بستنی فروشی نعمت هم مدتی است که آوازه ای برای خود در شهر فراهم کرده.

خرید در چابهار: از “ادویه مهاراجه” تا “بستنی نعمت”

در سفر به بندر اقتصادی و گردشگری چابهار، خرید بخش لاینفکی خواهد بود. با این حال توصیه می کنیم بیشتر وقت خود را به دیدن از جاذبه های طبیعی شهر اختصاص دهید.

بازارها و مراکز تجاری منطقه آزاد چابهار، یکی از جذابیت های ویژه آن هستند. بازارهای ۵ گانه صدف، تیس، پردیس و صالحیار، از پر مخاطب ترین بازارهای این منطقه تجاری جنوب شرق کشور محسوب می شوند.

در سفر به چابهار، نان سنتی و صنایع دستی این اقلیم را که در جشنواره صنایع دستی تهران شاهد بودید را فراموش نکنید. سوزن دوزی، گلابتون دوزی و خرید نان های تینی و گحری، از جمله ارمغان های سفر به چابهار خواهند بود.

ادویه ها مخاطبان بسیاری در چابهار دارند. این شهر نزدیک پاکستان است و کشور یاد شده هم در تجارت ادویه فعالیت زیادی دارد. ادویه های هندی معروف چابهاری را می توان در بسیاری از فروشگاه ها از جمله ادویه مهاراجه پیدا کرد. خرید میوه های گرمسیری و زیتون محلی، از دیگر ارمغان های خوشمزه سفر به چابهار به شمار می روند.

گورستان های تاریخی منطقه

یکی از مناطق دیدنی چابهار که در روستای تیس واقع شده، گورستانی با سنگ قبرهای عظیم الجثه اسن که داستان های جذابی را روایت می کند. عجیب بودن منطقه سبب شده تا همچون کویر جن سمنانی ها، این منطقه نیز نام جن به خود بگیرد. در بندر چابهار رمز و رازهای زیادی نهفته است.

در این گورستان ها، قبرها کنار هم روی سطحی صخره ای حفر شده اند که این شیوه حفاری، پرسش های بسیاری را به وجود آورده است.

قبور جنانی گچ در روستای تیس در دامنه کوه پیل بند در جنوب دره تیس واقع شده اند. جنانی کچ محلی است که بنا بر باور مردم جن‌ ها در آن سکونت داشته اند. قبرهای جنانی کچ در یک سرازیری ملایم قرار دارند و شبیه به آرامگاه سیراف بوشهر به نظر می رسند؛ با این تفاوت که تعداد قبرها کمتر و جهت آن‌ ها تقریبا شمالی جنوبی یا شمال شرقی جنوب غربی است.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)

در میان قبرها چند قبر ایستاده به چشم می‌خورد و یک مقبره پلکانی با سرپوش صندوقچه‌ای از سنگ و گچ به صورت نیمه سالم بدون لوحه و تزئینات خارجی وجود دارد که به نظر می‌رسد از دوران اسلامی یا جدید باشد. تقریباً حدود ۲۰۰ قبر کهن درمحوطه قدیمی آن وجود دارد.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)

محوطه باستانی دمب کوه در حدود ۹۰ کیلومتری شمال شرقی چابهار در بخش دشتیاری در فاصله ۵/۲ کیلومتری روستای بلور مچی در ناحیه باهوکلات قرار گرفته‌ است. در این محوطه باستانی به طور تقریبی حدود ۴۵۰۰ تا ۵۰۰۰ تدفین وجود دارد. این قبور به شکل اتاقکهایی به اندازه‌های ۱×۱ و ۲×۵/۱ و ۲×۲ متر بنا گردیده‌ اند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)

گورستان تپه نهادی در پنج کیلومتری چابهار روستای تیس در دامنه کوه فیل بند و در جنوب تیس در یک زمین با شیب ملایم قرار دارد. تعداد این قبرها زیاد نیست ولی سه مقبره در کنار هم قرار دارند که دو قبر بزرگ در دو طرف و یک قبر کوچک در میان آنها واقع شده‌ است.

جهت آنها شمالی جنوبی و شیب آنها رو به شمال است، بنا بر این سرمرده‌ ها در جهت جنوبی شمالی قرار گرفته اند. هر سه قبر در سنگ کنده شده‌ اند. احتمالا این مقابر متعلق به اعضای یک خانواده هستند که در یک حادثه از بین رفته‌ اند. چنین قبرهایی بصورت خانوادگی و دسته جمعی در گورستان کارتار در لبنان دیده شده‌ است. گورستان قدیمی دشتیاری نیز در بخش دشتیاری قرار دارد.

سر آوریل اشتین در ۱۹۳۲ میلادی این محل که قدمت آن به پیش از تاریخ دوره آهن می‌ رسد را کاوش کرده‌ است. قبور شناسایی شده در این منطقه دارای نوعی سفال خشن قرمز یا خودی با روکش سفید هستند که روی بعضی از آنها آثاری از قبیل مانده‌ های غذا و یا آثار سنگی و فلزی دیگر مشاهده شده‌ است. تعداد این قبور به ۳۰۰۰ عدد می‌ رسد.

غارهای بان مسیتی در پنج کیلومتری شمال غربی روستای تیس در دامنه کوه شهبازبند قرار گرفته اند. یک غار طبیعی و دو غار مصنوعی در کنار هم قرار دارند. مردم محل مجموعه این غارها را به نام بان مسیتی می‌ شناسند.

قلعه گردی در چابهار

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)ویرانه های منطقه تاریخی تیس چابهار

علاوه بر گورستان گردی و کوهنوردی در چابهار، یکی دیگر از جذابیت های تاریخی این منطقه، قلعه های تاریخی آن است که دیدنی های بسیار دارد. معروف ترین قلعه، قلعه تیس است که به قلعه پرتغالی ها شهرت یافته.

اگر به ۵ کیلومتری شمال غربی چابهار بروید، می توانید این قلعه را مشاهده کنید. این مکان یکی از آثار ثبت شده ملی کشور نیز به شمار می رود. علاوه بر آن، قلعه پیروز گت در بخش مرکزی پنج کیلومتری شمال غربی چابهار در روستای تیس قرار گرفته. این اثر از دوره اشکانیان و ساسانیان باقی مانده است.

این قلعه بر فراز تپه‌ ای در وسط دره تیس واقع شده است. ارتفاع تپه از ارتفاع دو رشته کوه اطراف تپه بیشتر نیست. قلعه بلوچ گت در بخش مرکزی ۵ کیلومتری شمال غربی روستای تیس قرار دارد. این قلعه بر بالای کوهی مرتفع واقع شده و آثار دیوار قلعه و یک برج دیدبانی از آن بر جای مانده‌ است. بقایای دو مقبره هرمی شکل برجسته که با سنگ و ساروج بنا گردیده‌ و از نوع مقابر اسلامی هستند نیز به چشم می خورد.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)تصویری از قلعه انوشیروان در اطراف چابهار

قلعه انوشیروان سنگان در بخش دشتیاری دهستان باهوکلات در دو کیلومتری روستای سنگان قرار دارد و قدمت آن به ۳۰۰ سال پیش باز می گردد. نوشیروان خان از قوم گیچکی ساکن در گیچ حدود ۳۱۱ سال پیش به باهوکلات مهاجرت کرده و قلعه را ساخته‌ است.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)

قلعه باتل در دبستان پلان روستای گتیگ بر روی تپه خاکی قرار دارد. لایه‌ های سنگ عظیمی بر روی تپه نمایان است که با فرسایش خاک زیر آنها خالی شده‌ است. آثاری از فسیل حیوانات و صدفهای دریایی در محل دیده می‌ شود که بیانگر این است در سالیان کهن این ناحیه جزئی از دریا بوده‌ است. در قسمت بالای کوه پاره‌ هایی از ظروف سفالی جلب نظر می‌ کنند.

آثاری از برج و باروها نیز به چشم می خورد که به مرور زمان به کلی تخریب شده‌ اند و تنها خرابه‌ ای از آن باقی‌ مانده. در محل آثاری از یک چاه به قطر یک متر و سی سانتیمتر و به شکل دایره که در دل کوه کنده شده، دیده می‌ شود. در پنج کیلومتری شمال غربی روستای تیس آثار بارویی که چندین کیلومتر طول دارند، به چشم می خورند. آن ها دره را از غرب به شرق در بر گرفته و به فیل‌ بند معروف هستند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (1)تصویری از حضور گردشگران در اطراف بقیای قلعه پرتغالی ها

این دیوار عظیم با سنگ گچ و ساروج ساخته شده‌ است. مردم محلی بر این باورند که سطح نزدیک خط‌الراس این رشته کوه محل نگهداری فیل‌ های شاه بوده و فیل بانان در آن جا فیل تربیت می‌کرده‌ اند.

در حال حاضر در طول رشته کوه فیل بند، آثار پی‌ ها، بندها، حفره‌ ها و چاه‌ هایی وجود دارد. احتمالا تأسیسات ساختمانی، بازرگانی، شهری، انبارها و سراهای مشهور شهر قدیمی تیس، در قسمت قدیمی و بر فراز ارتفاعات سراسری دره تیس قرار داشته است. دره تیس همچنین محل زراعت و دامنه آن محل دفن اموات بوده‌ است.

توصیه های چابهار گردی

1- پیش از سفر به چابهار، آخرین اطلاعات مقصد را از درگاه اداره گردشگری سیستان و بلوچستان استعلام کنید.

2- برای رزرو محل اقامت و تورهای گردشگری و بلیط هواپیما، از خدمات گسترده درگاه گردشگری پین تا پین و زورق استفاده کنید.

3- به دلیل آنکه چابهار، یکی از مقاصد هیجان انگیز نوروزی در مناطق جنوبی است، در اسرع وقت نسبت به رزرو محل اقامت اقدام کنید.

4- یکی از معروف ترین درخت های چابهار، انجیر معابد (لور لول)، و به زبان محلی‌ها کرگ نام دارد که در نوار ساحلی چابهار دیده می شود. در این گیاه شیره سفید رنگی جریان دارد و نوع آن از درختان کائوچوئی است. تاج این درخت بزرگ و پهن است و از انشعابات آن ریشه‌ های نابجا می‌ روید.

میوه‌های آن نارنجی رنگ و به درشتی فندق و قابل خوردن است. عموماً این درختان دارای قدمتی بالای صد سال هستند و اکثراً در نزدیکی زیارتگاه‌ ها قرار دارند و یا قبلاً زیارتگاه بوده‌ اند. در حال حاضر در روستاهای رمین، تیس کوپان، ماشی، لیپار و کوپان سر از این درخت‌ها وجود دارند.

5- اگر به سمت خلیج گواتر رفتید، توجه داشته باشید که در ناحیه خور باهور و در رودخانه باهور کلات، جنگلی از گونه حرا وجود دارد. حرا درختچه‌ ای است که در مرداب های نواحی گرم کرانه‌ های عربستان، مصر و جنوب ایران از جمله شهرستان چابهار می‌ روید. از مشخصات حرا این است که دانه‌ اش روی درخت مادر رشد اولیه را طی کرده و سپس نهال جوان حاصل از درخت جدا شده و به مرداب می‌ افتد.

6- رودخانه باهوکلات در ۹۰ کیلومتری شرق چابهار به خلیج گواتر دریای عمان سرازیر می‌شود. این رودخانه به دلیل زیستگاه تمساح ایرانی از نظر گردشگری اهمیت زیادی دارد. گاندو یا تمساح پوزه کوتاه بطور طبیعی در این منطقه زندگی می‌ کند.

7- اگر فرصت کردید، به مناطق ساحلی رفته و با سبک زندگی صیادان، شیوه صید و پخت و پز آن ها آشنا شوید.

همچون توصیه های همیشگی، درگاه های اطلاع رسانی آرمان سفر و دنیای سفر، راهنمای خوبی برای شما جهت سفر به نقاط مختلف ایران و جهان هستند. ویدیوی زیر زیبایی های چابهار را در کمتر از دو دقیقه به شما نشان می دهد.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


وب سایت کارناوال: مشهد، دومین کلان شهر ایران، نامی آشنا برای ایرانی هاست. کمتر کسی را می توان در کشورمان پیدا کرد که تاکنون به دلایل مختلف راهی مشهد نشده و از این شهر زیارتی دیدن نکرده باشد. کوچک و بزرگ همه ما با این شهر خاطره ها داریم و در اولین فرصتی که دست می دهد برای تجدید دیدار با حرم امام رضا و حال و هوای مخصوص مشهد راهی سفر می شویم. به همین دلیل صحبت از این شهر که در جایگاه نخست شهرهای گردشگری ایرانی قرار دارد، کاری آسان و در عین حال سخت است.

 

مشهد در کنار حرم مطهر امام رضا (ع) دلیل های دیگری نیز برای سفر در خود جای داده است. پارک های متنوع شهری،‌ سوغات ویژه این شهر، خوردنی ها و خوشمزه های خاص آن، مراکز خرید بزرگ،‌ تجارت و کسب و کار و موارد بسیار دیگر، این شهر را به توریستی ترین مقصد ایران تبدیل کرده است.  ما را در این سفر مجازی به مشهد مقدس همراهی کنید.

 معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 

چرا بازدید از شهر مشهد؟

     مشهد زیارتگاه امام هشتم شیعیان، امام رضا (ع) است و سالانه خیل عظیمی از مشتاقان و دوستداران این حضرت به این شهر سفر می کنند.
    این شهر زیارتی در کنار حرم امام رضا دیدنی های بسیاری از جمله پارک های متنوع موضوعی و مراکز خرید گوناگونی را در خود جای داده است.
    مشهد به صنایع دستی و سوغاتی های بی نظیری مانند زیورآلاتی با سنگ عقیق و فیروزه، چرم های خوش دوخت و زعفران خوش طعم و عطر اصیل معروف است.

 معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر
اطلاعات کلی شهر مشهد

مشهد، این کلان‌شهر خاطره‌انگیز ایران ویژگی‌های بسیاری دارد که آن را از دیگر مقاصد در کشور عزیزمان متمایز می کند؛ اما این مشخصه ها چه هستند که سبب تمایز مشهد با دیگر شهرها می شوند. در ادامه با این ویژگی ها آشنا می شویم:

نژاد و زبان: نژاد بیشتر مردم مشهد فارس است و بخش اقلیتِ نژادی آن را قوم های افغان، ترک، بلوچ، کرد، عرب و سایر تشکیل می دهند. زبان اصلی مردم مشهد نیز فارسی است و بیشتر مردم این زبان را با گویش مشهدی صحبت می کنند. گویش مشهدی یکی از گویش های فارسی قدیمی‌ست. بسیاری از واژه های کهن و ریشه دار زبان فارسی به ویژه فارسی دَری در این زبان دیده می شود.

جمعیت: مطابق با آخرین سرشماری کلی در سال ۱۳۹۵، جمعیت ثابت شهر مشهد ۳,۳۷۲,۶۶۰ نفر است. این جمعیت در سیزده منطقه شهری کنار یکدیگر زندگی می کنند.

دین و مذهب: بیشتر مردم مشهد مسلمان بوده و شیعه دوازده امامی هستند. در کنار اکثریت شیعه، اقلیتی از سنی ها نیز در این شهر زندگی می کنند که بیشتر مهاجران کُرد، بلوچ و افغان را شامل می شوند.

اقتصاد: اقتصاد مشهد را می توان در پنج دسته صنایع خدماتی نظیر گردشگری و هتلداری، صنایع تولیدی و کارخانجات، معادن و منابع زیر و روی زمینی، کشاورزی و دامپروری و تجارت و بازار تقسیم بندی کرد.

صنعت توریسم به ویژه گردشگری مذهبی به واسطه حضور حرم امام رضا (ع) در این شهر از پر رونق ترین صنایع است و سالانه میلیاردها تومان درآمد را نصیب این شهر می سازد. البته گردشگری در مشهد تنها به زیارت حرم مطهر امام هشتم خلاصه نمی شود و پارک های آبی متنوع، مراکز خرید گسترده و صنایع دستی فراوان و پر ارزش، بخش دیگری از درآمد این شهر را شامل می شوند. صنعت هتلداری مشهد نیز به دلیل خیل عظیم گردشگران داخلی و خارجی رونق بالایی دارد و یکی از مهمترین بخش های اقتصادی مشهد را تشکیل می دهد.

اما گردش مالی شهر مشهد تنها در گردشگری خلاصه نمی شود، محصول هایی نظیر زعفران، زرشک، غلات، چغندر قند، محصول های جالیزی (مانند خربزه معروف مشهدی) و میوه های باغی مانند سیب، گلابی، هلو، گوجه فرنگی، گیلاس، بخش کشاورزی اقتصاد مشهد را تشکیل می دهند. در کنار این‌ها محصول های تجاری مانند نبات، آجیل و خشکبار، بازار خرید و فروش سوغات و خوردنی را در مرکز خراسان رضوی گرم و پررونق نگه می دارند.

بخش دیگر اقتصاد مشهد به بازار صنایع‌دستی آن باز می گردد که ساخته های دست هنرمندان خراسان بزرگ را در بازارهای پرشمار آن می توان دید. از جمله مهمترینِ این صنایع‌دستی‌، می توان به محصولات چرم مشهد، که از معروفترین انواع چرم در ایران است، قالی‌بافی مشهد، زیورآلات ساخته شده از فیروزه و عقیق و دیگر سنگ های قیمتی، سفالگری، قلم زنی روی سنگ، شعربافی، پوستین دوزی و نمدمالی اشاره کرد.

تمرکز صنایع تولیدی و کارخانه های مشهد بیشتر بر صنایع خوراکی و مواد غذایی، نساجی و پوشاک، صنایع وابسته به برق، الکترونیک و ساختمان است. شرکت فرآورده های غذایی رضوی و نان قدس رضوی از مشهورترین کارخانه های غذایی این شهر هستند. جالب است بدانید علاوه بر محصول های مهمی که تاکنون معرفی شد کالاهایی مانند قند، پتو، سیب قیسی، برگه زردآلو، ظروف آلومینیوم و رب گوجه فرنگی این کلان شهر ایرانی نیز طرفداران بسیاری داشته و در سبد صادرات شهر مشهد به بسیاری از نقاط ایران و کشورهایی مانند ژاپن، کانادا، امارات و کشورهای اروپایی قرار دارد.

شهرهای خواهرخوانده: از میان شهرهای مختلف و متنوع دنیا تاکنون شهرهای ارومچی (چین)، کراچی و لاهور (پاکستان)، میلان (ایتالیا)، فرزنو (آمریکا)، کوالالامپور (مالزی)، مونیخ (آلمان)، کربلا، نجف، بغداد و کاظمین (عراق)، سانتیاگو دکمپوستلا (اسپانیا)، مزارشریف (افغانستان) و شاندیز و شیراز با مشهد ایران قرارداد خواهرخواندگی بسته اند.

 

 معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 

معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 

 معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر
حقایق جالب در مورد مشهد

۱– مشهد در سال ۲۰۱۶ از سوی شورای جهانی صنایع دستی به عنوان شهر جهانی گوهرسنگ ها انتخاب شد.

۲– همچنین شهر مشهد در سال ۲۰۱۷ میلادی از طرف آیسسکو (۱) به عنوان “پایتخت فرهنگی اسلامی” برگزیده شده است.

۳– مشهد تنها در یک دوره تاریخی به عنوان پایتخت ایران برگزیده شد. نادرشاه افشار، موسس سلسله افشاریه (افشاریان) پس از به قدرت رسیدن، این شهر را برای پایتختی ایران انتخاب کرد و تا پایانِ عمرِ این سلسله تاریخی، مشهد مرکز کشور باقی ماند.

۴– شهر مشهد به عنوان قطب و پایتخت کُشتی با چوخه (۲) دنیا معروف است.

۵– سومین دانشگاه معتبر و معروف ایران، دانشگاه فردوسی در سال ۱۳۲۸ در این شهر ساخته شد.

۶– در زمان حکومت صفویان این شهر یکی از ۱۳ بیگلربیگی (۳) بزرگ ایران محسوب می شد.

۷– حرم امام رضا (ع) و حرم حضرت معصومه تنها مکان هایی در دنیا هستند که در آن ها آیین نقاره زنی برگزار می شود. این آیین از زمان حکومت غزنویان در حرم امام رضا رواج پیدا کرد.

۸– مشهد دیار بزرگان است و مشاهیر و نام آوران بسیاری را در محیط خود پرورش داده است. از جمله این نام داران می توان به فردوسی بزرگ (که در اصل اهل توس است)، نادرشاه افشار، مهدی اخوان ثالث شاعر نامدار ایرانی، محمد تقی بهار، دکتر علی شریعتی (از اهالی سبزوار)، نورالدین زرین کلک انیمیشن ساز بزرگ ایرانی، محمود خیامی پدر صنعت اتومبیل ایران، محمدرضا شجریان خواننده شهیر، سلطان علی مشهدی معروفترین نستعلیق نویس سده نهم هجری و ملقب به سلطان الخطاطین، محمدکاظم خراسانی از مراجع صاحب نفوذ و بسیاری دیگر اشاره کرد.

اطلاعات و سفر گردشگری مشهد

سفر به هر منطقه و جاذبه ای نیاز به آمادگی دارد و دانستن اطلاعات گردشگری مانند سوغاتی ها، صنایع دستی، غذاها و خوشمزه ها و دیگر دانستنی ها، می تواند به گردشی آسان تر و مطمئن تر در آن شهر کمک کند.

آداب و رسوم

آداب و رسوم مردم مشهد برخاسته از جغرافیا، سنت ها و حیطه فرهنگی خراسان بزرگ بوده و در این بستر رشد کرده است. در کنار آن اقوام مهاجری که به این شهر سفر می کنند آیین های خود را به مشهد آورده و رنگین کمانی از سنت ها را تشکیل می دهند.

از جمله آداب و رسوم بسیار مشهور و معروف مردم مشهد می توان به مراسم های معمول ایام عزاداری در حرم امام رضا مانند برپایی تکیه های عزا، دادن نذری و عزاداری های ویژه خادمان حرم اشاره کرد.

پخش نذری به ویژه شله مشهدی:‌ شله مشهدی که در مشهد با نام شله شناخته می شود، در خانواده آش ها قرار می گیرد. این غذای محبوب از گوشت، حبوبات و ادویه فراوان تهیه شده و پس از پایان مراسم عزاداری در میان مردم توزیع می شود. پخت شله مشهدی تجربه،‌ دقت و حوصله بسیاری می خواهد.

مراسم باران خواهی:‌ خراسان به دلیل قرار گیری در نزدیکی کویر و داشتن اقلیم خشک همواره با مشکل کم آبی و ریزش باران مواجه بود. از این رو در گذشته مراسم باران خواهی در بسیاری از نقاط این استان رواج داشت. در این مراسم کارهای مختلفی انجام می شد که به چند نمونه از آنها اشاره می کنیم: ۱- به مصلی می رفتند و نماز استسقا می خواندند. ۲- سطلی آب در پاشنه در امامزاده محل خود می ریختند. ۳- آش می پختند و بین فقرا تقسیم می کردند. البته این آش در جاهای مختلف خراسان نام های متفاوتی داشت و به شیوه های گوناگون پخته می شد. و …

کُشتی با چوخه: همان گونه که پیشتر نیز گفتیم، کشتی با چوخه از محبوب ترین و نام آشناترین ورزش ها در میان مردم دیار خراسان بزرگ است. شیوه انجام این بازی به گونه ای‌ست که در مدت زمان ده دقیقه، یکی از طرف های بازی باید پشت نفر دیگر را به خاک برساند. کشتی گیرها در این بازی آستین ها را تا آرنج بالا برده و دامن های چوخه خود را زیر کمربندی محکم می کنند. طی برگزاری این مسابقه ساز و دهل نیز نواخته می شود که شور و هیجان آن را دو چندان می کند. به برنده نیز جوایزی مانند کله قند،‌ شتر، قوچ،‌ گوسفند،‌ لوازم منزل و وجه نقد داده می شود.

نقاره زنی در حرم مطهر امام رضا (ع): نقاره زنی در حرم امام رضا به دوران غزنویان باز می گردد. در نقاره زنی از چهار نوع طبل،‌ کرنا و متعلقات آن استفاده می شود. تمام این ساز ها در مشهد ساخته می شوند. در هنگام نقاره زنی ذکرهای خاصی همزمان با دمیدن در کرناها گفته می شود. آهنگ این کرناها از قرن ها قبل سینه به سینه نقل شده و تغییر چندانی نکرده است.

از دیگر سنت های مذهبی که در مشهد و دیگر شهرهای ایران بسیار مرسوم است، رسم وقف و واگذاری املاک به آستان یک امام و امامزاده یا برای انجام کاری خیر است؛ اما مشهورترین عنصر فرهنگی که در خراسان بزرگ بسیار رواج داشته و آن را از دیگر استان های ایران متمایز کرده، موسیقی محلی خراسانی است که طرفداران بسیاری دارد و نمونه ای عالی از فرهنگ و ادب این دیار است.

غذا و خوشمزه

زمانی که صحبت از خوراکی ها و خوردنی های خوشمزه مشهد می شود، دو نامِ کباب شیشلیک و شله مشهدی بیش از دیگر نام ها در ذهن می آید.

شله مشهدی: شله مشهدی که پیشتر نیز در مورد آن صحبت کردیم برای سالیان طولانی غذای محبوب مشهدی ها به هنگام ادای نذر بوده است. خوب است بدانید که نام شله مشهدی در فهرست آثار ناملموس ایران به ثبت رسیده است.

شیشلیک: وصف شیشلیک شاندیز را تقریبا همه ایرانی ها شنیده و در سفر به مشهد حداقل یک بار طعم این غذای لذیذ را امتحان کرده اند. در این کباب محبوب، یا به صورت کامل از قطعات گوشت یا به صورت یک در میان از تکه های گوشت، چربی و سبزیجاتی مانند فلفل، پیاز و گوجه فرنگی استفاده می شود. گوشت شیشلیک به طور معمول یک شب در موادی مانند سرکه،‌ ادویه یا میوه های ترش مزه خوابانده می شود.

شوری مشهدی: این چاشنی جایگاه ویژه ای در سفره اهالی این شهر دارد و از مخلفات خوشمزه و محبوب مشهدی ها به شمار می آید. این شوری در خانواده ترشی ها قرار می گیرد و آب گوجه فرنگی خیلی غلیظ به همراه نمک فراوان، گل کلم سفید، ساقه کرفس و ادویه ها و سبزی های معطر گوشه ای از مواد تشکیل دهنده آن را شامل می شوند.

از دیگر غذاها و خوشمزه های مشهد و استان خراسان رضوی می توان به دیگچه، کوکو شیرین، چنگالی، اشکنه، آش کُمایل، کمه جوش، حلیم عدس خراسانی، ساطری پلو، قروتو، آش بلغور گندم نیشابور و بستنی های خوش طعم اصیل و زعفرانی اشاره کرد.

معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 
سوغات و صنایع دستی

سفر بدون گشت و گذار در بازارهای محلی شهر و خرید سوغات و صنایع دستی آن تکمیل نمی شود. سفر به مشهد از قدیم بدون آوردن تحفه از این دیار، کامل نیست و به طور معمول تمام اهالی خانواده در انتظار هستند تا مسافر برای شان هدیه ای از مشهد بیاورد.

انگشتر فیروزه و عقیق:‌ فیروزه نیشابور به دو نوع تقسیم می شود. نوع عجمی آن گرد و درشت است و فیروزه خالص رنگ آبی سیر دارد. این نوع از فیروزه گران قیمت ترین فیروزه جهان است. نوع دیگر فیروزه شجری است که رگه ها و نقش هایی به رنگ سیاه زرد و قهوه ای دارد. رنگ زمینه این نوع از فیروزه نیز آبی، سبز،‌ سبزآبی است.

ادویه هفت قلم:‌ ادویه هفت قلم، نوعی از ادویه است که در آبگوشت، خورشت و غذاهایی نظیر آن استفاده می شود و شامل ادویه هایی مانند دارچین، سماق، گلپر، زنجبیل، فلفل سیاه، فلفل قرمز و زردچوبه است.

دیگ های سنگی | هرکاره: دیگ ها و ظروف سنگی در مشهد با نام هرکاره شناخته می شود و از آن ها برای پخت غذا استفاده می شود. هرکاره ها از نوعی سنگ به نام سرپانتین ساخته می شوند که ویژگی خاص آنها نرم و مقاوم بودن در برابر آتش است. این نوع سنگ از کوه های اطراف مشهد استخراج می شود.

سماور سازی، پوستین دوزی، ارغوان بافی (۱)، گلیم بافی، تولیدات نمدی، سجاده، مهر، تسبیح، جانماز و سفره صلوات دیگر شکل های صنایع دستی و سوغات این شهر مذهبی را تشکیل می دهند.

اقامت

انتخاب مکانی برای اقامت در مشهد، هم آسان و هم سخت است. مشهد به دلیل داشتن هتل ها، مهمانخانه ها و زایرسراهای فراوان مشهور بوده و رتبه یک هتل سازی در ایران را به خود اختصاص داده است؛ اما با این همه، پیدا کردن محلی برای ماندن در ایام اوج سفر در این شهر کاری بسیار دشوار محسوب می شود. از این رو بهتر است قبل از سفر به مشهد، در اولین اقدام مکان اقامت خود را مشخص کرده و سپس برنامه ریزی های دیگر را انجام دهید.

اقامتگاه رایگان

نکته جالب دیگر، وجود مکان هایی‌ست که به رایگان می توانید در آن اسکان داشته باشید. از جمله آن ها می توان به کمپ های طرق یا غدیر در نزدیکی پلیس راه مشهد و کمپ بابا قدرت در بلوار فرودگاه مشهد اشاره کرد. اگر هم قصد دارید در سفری یک یا دو روزه، زیارتی کوتاه از حرم امام رضا داشته باشید می توانید روی خوابگاه های حرم حساب باز کنید. این خوابگاه ها برای استراحت و خواب زایرین در نظر گرفته شده و نیازی به پرداخت هزینه ندارند.

معروف ترین و بهترین جاذبه های مشهد

سخن از مشهد که به میان می آید، نخستین نام و تصویری که در ذهن نقش می بندد، بارگاه ملکوتی و خاطره انگیز امام رضا (ع) است. حرم امام رضا اما خود مجموعه ای از دیدنی هاست. اگر زمان کافی برای زیارت و سیاحت در مشهد دارید سعی کنید از تمام بخش های این مجموعه بزرگ دیدن کرده و به ویژه بازدید از مسجد گوهرشاد و موزه های آستان قدس رضوی و گنجینه های بی نظیرش را از یاد نبرید.

در کنار این ها مشهد گزینه های خوبی برای گردش در شهر در اختیارتان قرار می دهد؛ بازارهای سنتی و جدید که در سرتاسر شهر حضور دارند، پارک های ملت و کوه سنگی، پارک جنگلی وکیل آباد، آرامگاه نادرشاه افشار، آرامگاه خواجه ربیع، گنبد هارونیه، آرامگاه فردوسی، بخشی از این گزینه ها را شامل می شوند.

پارک ملت مشهد: پارک ملت مشهد یکی از محبوب ترین و مهمترین جاذبه های تفریحی در مشهد است و شهربازی آن با داشتن بزرگترین چرخ و فلک در خاورمیانه شهرت بسیار دارد.

پارک کوه سنگی:‌ این پارک دومین مجموعه تفریحی بعد از پارک ملت در مشهد به حساب می آید و سومین جاذبه پرطرفدار این شهر است. کوه سنگی یکی از زیباترین پارک های ایرانی‌ست و سرگرمی های متنوعی مانند باغ های پذیرایی، دریاچه مصنوعی، رستوران و کافه های مختلف در آن دیده می شود.

آرامگاه فردوسی: سفر به مشهد بدون بازدید از آرامگاه حکیم ابولقاسم فردوسی شاعر پرآوازه شاهنامه کامل نمی شود. در این مکان که در شهر توس و در نزدیکی مشهد قرار گرفته قبر چند تن از مشاهیر ایران نظیر اخوان ثالث نیز به چشم می خورد.

معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 

 معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر
جاذبه های اطراف مشهد

مشهد در کنار زیبایی هایی که در خود جای داده است، جذابیت هایی متعددی در روستاها و شهرهای اطراف دارد که بازدید از آنها خالی از لطف نیست. از جمله آن ها می توان به ییلاق های شاندیز و طرقبه، دهکده چوبی نیشابور، آرامگاه خیام و عطار در نیشابور و مجموعه تفریحی سد چالیدره در نزدیکی طرقبه اشاره کرد.

فاصله تا مشهد

ییلاق شاندیز: ۴۴ کیلومتر، زمان تقریبی از مرکز مشهد ۴۵ دقیقه با ماشین شخصی

ییلاق طرقبه: ۳۰ کیلومتر، زمان تقریبی از مرکز مشهد ۳۵ دقیقه با ماشین شخصی

آبشار اخلمند: واقع در روستای اخلمند،‌ ۹۱ کیلومتر، زمان تقریبی از مرکز مشهد یک ساعت و ۲۵ دقیقه با ماشین شخصی

آبشار ارتوکند و کاخ خورشید در کلات نادری: ۱۶۰ کیلومتر، زمان تقریبی از مرکز مشهد ۲ ساعت و ۲۵ دقیقه با ماشین شخصی

دهکده چوبی نیشابور:‌ ۱۲۲ کیلومتر، زمان تقریبی از مرکز مشهد یک ساعت و نیم با ماشین شخصی

آرامگاه خیام: ۱۲۵ کیلومتر، زمان تقریبی از مرکز مشهد یک ساعت و نیم با ماشین شخصی

آرامگاه عطار: ۱۲۷ کیلومتر، زمان تقریبی از مرکز مشهد یک ساعت و نیم با ماشین شخصی

مجموعه تفریحی سد چالیدره: ۳۵ کیلومتر، زمان تقریبی از مرکز مشهد ۴۵ دقیقه با ماشین شخصی

معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 

معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 
حمل و نقل در مشهد

 سفر به مشهد از راه های مختلفی صورت می گیرد و مردم وسایل نقلیه متفاوتی را برای رسیدن به مشهد انتخاب می کنند. در اینجا قصد داریم تا این راه ها را به صورت مختصر و مفید به شما معرفی کنیم. البته کارناوال در مطلبی جداگانه به طور کامل تمام راه های حمل و نقل و شیوه های دسترسی به شهر را معرفی خواهد کرد.

حمل و نقل برون شهری

برای رسیدن به مشهدالرضا می توانید از سیستم های حمل و نقل هوایی، ریلی و جاده ای استفاده کنید. فرودگاه بین المللی شهید هاشمی نژاد، ایستگاه راه آهن مشهد و پایانه های اتوبوس رانی امام رضا، معراج و راه ابریشم در مسیرهای ورودی شهر به مسافران خدمات رسانی می کنند.

حمل و نقل درون شهری

تردد در شهر مشهد با وجود تاکسی های متعدد خطی، خطوط اتوبوس رانی شهری خصوصی و تندرو (بی آر تی) و مترو به آسانی صورت می پذیرد و حمل و نقل عمومی کار دسترسی به نقاط مختلف را آسان کرده است.

شما می توانید با استفاده از سامانه http://map.mashadtraffic.ir موقعیت مکانی خود را بر روی نقشه به راحتی مشخص کرده و با استفاده از وسایل نقلیه ای که می خواهید، مسیر خود را به راحتی پیدا کنید. همچنین با استفاده از این نقشه آنلاین می توانید به راحتی از ترافیک آنلاین، دوربین ها، پارکینگ ها، مناطق شهرداری،‌ محدوده طرح ترافیک،‌ جایگاه های CNG، مراکز معاینه فنی، پایانه های مسافربری، قطار شهری، ایستگاه دوچرخه، پارکینگ معلولین و جایگاه های بنزین باخبر شوید. نحوه کار با این وبسایت در قسمت نکات ضروری به طور کامل آورده شده است.

اقلیم مشهد

شهر مشهد در منطقه مرزی بین شمال و جنوب استان خراسان قرار گرفته است و تداخل جبهه های مختلف آب و هوایی، ویژگی های اقلیمی خاصی به آن داده است. بیشتر دشت مشهد-نیشابور اقلیمی سرد و خشک دارد، بخشی از دشت مشهد-قوچان نیمه خشک است و قسمتی دیگر از بلندترین ارتفاعات رشته کوه های بینالود و هزار مسجد سرد و مرطوب هستند. این عوامل باعث می شود مشهد آب و هوایی متغیر داشته باشد؛ اما در مجموع معتدل و متمایل به سرد و خشک است. رودخانه مهم مشهد کشف رود است و آب این شهر از چشمه، قنات و چاه های عمیق و نیمه عمیق تامین می شود. میزان بارندگی سالانه مشهد نیز به ۲۵۳ میلی متر می رسد.

بهار: ماه اول این فصل در مشهد هنوز حال و هوای زمستان را در خود دارد و برخی مواقع با بارش برف همراه است؛ اما هوا از اردیبهشت ماه رو به گرمی و نشاط می رود و زمینه را برای شکوفایی زمین آماده می سازد.

تابستان: تابستان های مشهد آب و هوایی گرم و خشک داشته و دمای هوا در این فصل در بالاترین میزان به ۳۵ درجه بالای صفر می رسد.

پاییز: پاییز در مشهد به ویژه در ماه پایانی، بسیار سرد است. بارش گاه و بیگاه و طولانی مدت باران و برف ارمغان پاییز برای مردم این دیار است.

زمستان: زمستان های مشهد سرد است و کمترین دما در این شهر به ۱۵ درجه زیر صفر می رسد.

معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 

معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 
اطلاعات جغرافیایی مشهد

دشت مشهد در دره ای پهناور به وسعت بیش از ۱۰۰ کیلومتر طول و ۲۵ کیلومتر عرض قرار گرفته است و مساحتی ۲۵۰۰ کیلومتر مربعی دارد. شهر مشهد نیز در میان این دشت واقع شده و با مختصات طول جغرافیایی ۵۹ درجه و ۱۵ دقیقه تا ۶۰ درجه و ۳۶ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۵ درجه و ۴۳ دقیقه تا ۳۷ درجه و ۸ دقیقه روزگار می گذراند. ارتفاع این شهر از سطح دریا حدود ۱۰۵۰ متر است و ۳۵۱ کیلومتر مساحت دارد. مشهد مقدس در میان حوزه آب ریز کشف رود و در نزدیکی رشته کوه های بینالود و هزار مسجد واقع شده است.

معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 
تاریخچه شهر مشهد

آن گونه که از شواهد تاریخی بر می آید شهر مشهد و محدوده اطراف آن بخشی از دشت باستانی توس بوده است. تاریخ مشهد اما به واقع از زمان شهادت حضرت امام رضا (ع) شروع می شود. در اواخر قرن دوم هجری، جایی که مشهد امروزی در آن قرار گرفته دهکده ای به نام سناباد وجود داشت. این روستا در آن زمان از توابع نوغان، بزرگترین شهر ولایت توس محسوب می شد. روستای سناباد به مانند دیگر روستاهای خراسان قناتی داشته که نام آن بر روی دهکده گذاشته شده بود.

 

در نزدیکی این قنات باغ و کاخی وسیع قرار داشت که متعلق به والی خراسان بود. بعد از شهادت امام رضا، پیکر مطهر ایشان در آب این قنات غسل داده شده و به این صورت آب آن متبرک شد. این گونه شد که سناباد به واسطه حضور آرامگاه امام هشتم شیعیان مورد توجه قرار گرفته و اندک اندک گسترش یافت و به نام مشهدالرضا شناخته شد.

در میانه نیمه قرن سوم هجری بود که علاقه مندان به خاندان اهل بیت به تدریج در کنار حرم مطهر خانه های خود را برپا کرده و شهر مشهد را پایه گذاری کردند. به مرور زمان به ویژه در زمان شاه تهماسب صفوی مشهد وسعت پیدا کرد و رونق یافت. وی بسیاری از مردم توس را به مشهد کوچ داد و بر جمعیت آن افزود. توجه خاص پادشاهان صفوی که همگی شیعه مذهب بودند به حرم امام رضا (ع) باعث شد تا مشهد اهمیت بسیاری پیدا کند. در این زمان بود که شهر هرات در افغانستان در عهد شاه اسماعیل اول از دارالملک خراسان خارج شد و مشهد جای آن را گرفت.

اما آن چه مشهد را بر سر زبان ها انداخت و یکی از شهرهای مهم کشور کرد انتخاب آن به عنوان پایتخت در زمان سلطنت نادرشاه افشار بود. نادر پس از تاج گذاری به عنوان شاه ایران و پیروزی هایی که در هند و افغانستان به دست آورده بود، ترجیح داد تا پایتخت را جایی انتخاب کند که دسترسی خوبی به قلمروی تحت فرمانش داشته باشد. از همین رو مشهد در شرق ایران برای این کار انتخاب شد. همچنین نادرشاه کمک زیادی به گسترش حرم امام هشتم کرد. او بعد از پیروزی بر ملک محمود سیستانی و به شکرانه آن، گلدسته ای طلایی در جنوب صحن عتیق (انقلاب فعلی) ساخت. سقاخانه وسط صحن نیز به دستور او بنا شد و در فرمانی دیگر چهارصد جلد کتاب به کتابخانه آستان قدس اهدا کردند.

 شهر مشهد اما پس از قتل نادرشاه افشار از رونق افتاد و تا دوره به حکومت رسیدن قاجار از جمعیت آن کاسته شد. از مهم ترین اتفاق هایی که در دوران قاجار در مشهد افتاده است، می توان به اعتراض حاکم خراسان و مردم این استان به واگذاری امتیاز تنباکو و همچنین خیزش مردم در دوران انقلاب مشروطه اشاره کرد. حادثه مهم دیگر زمان قاجار ماجرای تحصن مردم مشهد در مسجد گوهرشاد بود که در اعتراض به قرارداد رژی (۱) انجام گرفت. ناصرالدین شاه پس از این تحصن اجرای قرارداد را در مشهد شش ماه به تاخیر انداخت و بعد از آن نیز اجرای قرارداد در این شهر اجباری نبود.

 

 معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 

معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر 
پیشینه نام مشهد

 نام مشهد همان گونه که در قسمت تاریخچه نیز آوردیم در قرن سوم هجری بر سر زبان ها افتاد و رایج شد. ابن بابویه قمی در کتاب خود «عیون الرضا» فصلی را به مشهد اختصاص داده و همه جا از نام مشهد و مشهد رضوی استفاده کرده است. «ابن حوقل» در قرن چهارم هجری نیز در نوشته های خود از این شهر تنها با نام مختصر مشهد یاد کرده و یاقوت حموی نیز این شهر را مشهد رضوی حرم رضا نامیده است.

در میانه قرن هشتم هجری قمری ابن بطوطه نیز در سفرنامه مشهور خود اصطلاح شهر مشهد الرضا را به کار برده است. بر روی سکه هایی که متعلق به نیمه اول دوره ایلخانان است هنوز نام نوغان دیده می شود ولی به تدریج این اسم جای خود را به المشهد یا مشهد می دهد. از این دوره به بعد اما با صراحت بیشتری از عنوان های مشهد رضا، مشهد مقدس و مشهد توس برای نامیدن این شهر استفاده می شود.

خوب است بدانید در برخی شعرها از مشهد به عنوان توس جدید در مقابل توس قدیم که آرامگاه کنونی فردوسی در آن قرار دارد استفاده شده است. حال این نام ها را با هم مرور کردیم. اما خود واژه مشهد در زبان چه معنی می دهد؟

کلمه مشهد (جمع مشاهد) در لغت به معنای محل شهود و محل شهادت است. آن طور که شیعیان اعتقاد دارند پس از قتل امام رضا به دست مامون، خلیفه عباسی این نام به این مکان داده شد. از مشهد با عنوان قبله هفتم هم یاد می کنند.

 

شماره تماس های ضروری

در ادامه برخی از شماره تماس های ضروری مشهد را در اختیار شما قرار دادیم. برای تماس با شماره های شهری مشهد و استان خراسان رضوی نیاز است ابتدا از پیش شماره ۰۵۱ استفاده کنید. اگر هم لازم داشتید تا از استانی غیر از خراسان رضوی با مرکز مخابرات ۱۱۸ تماس بگیرید ابتدا کد ۰۵۱ را گرفته و سپس ۳۳۳۳۳۳۳۳ (۸ تا ۳) را شماره گیری کرده و منتظر اپراتور بمانید.

در کنار شماره تماس های ضروری هر شهر، یک سری از شماره های ضروری وجود دارد که در تمام ایران ثابت است. شما می توانید در هر نقطه از شهرهای خراسان و ایران مشکل خود را با تماس با این مراکز حل نمایید. شماره تماس ۱۱۰ نیز به صورت رایگان شماره گیری می شود.
نام و شماره تماس خدمات و مکان های مهم در شهر مشهد   

 
  • پلیس     ۱۱۰
  • پیام شهرداری     ۱۳۷
  • بهداشت     ۱۴۹
  • پایانه مسافربری     ۰۵۱-۳۸۵۹۹۰۰۱-۷
  • تاکسی بیسیم     ۱۸۲۹-۱۸۳۰-۱۸۳۲-۱۳۳
  • اطلاعات پرواز     ۱۹۹
  • آتش نشانی     ۱۲۵
  • نام خدمات و مکان های مهم در شهر مشهد     شماره تماس
  • مدیریت بازرسی و نظارت اصناف استان دریافت شکایات     ۳۴۴۳۳۸۲۷
  • بازرسی کل کشور     ۱۳۶
  • اورژانس     ۱۱۵
  • ستاد هواشناسی     ۱۳۴
  • آتش نشانی     ۱۲۵
  • اطلاعات راه آهن     ۱۵۳۹



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


روزنامه قانون: مشهد، شهري كه دركنار نام مبارك امام رضا(ع) معنا پيدا مي‌كند؛مقصد طلايي ايرانيان براي جلاي روح و خلوت با يگانه خالق هستي. در سال‌هاي دور مسافران مشهد تنها به‌قصد زيارت بارگاه ملكوتي امام هشتم(ع) به اين شهر سفر مي‌كردند اما اين روزها سفر به مشهد بيشتر رنگ و بوي زيارتي و سياحتي گرفته است. اگر فرصت رويايي سفر به ديار ضامن آهو براي شما به‌وجود آمد، پيشنهاد مي‌كنيم علاوه‌بر جاذبه‌هاي شهر مشهد، بازديدي از روستاهاي خوش آب و هوا و بي‌نظير اطراف آن نيز داشته باشيد.

روستاي زشك، تكه‌اي از بهشت

 

 روستاگردي در كنار شهد شيرين زيارت
زشك، بهشت گمشده رشته‌ کوه بینالود در سرچشمه دره شاندیز، دل هر گردشگري را مي‌ربايد. زشک در لغت برگرفته از زو اشک به معنای چشمه‌های جوشان است. وجود چشمه سارهای متعدد و منحصر به فرد، این روستا را به یکی از دیدنی‌ترین مکان‌ها در خراسان تبدیل کرده است. اگر در مسیر رودخانه پیش بروید، خواهید دید در مکانی رودخانه‌به‌طوركامل‌خشک است؛ در حالی که چند 100 متر پایین تر آب فراوانی از دل زمین به‌بیرون می‌جوشد و به‌دليل این ویژگی، زشک به چشمه های جوشان معروف شده است.منطقه توریستی و تفریحی ییلاق زشک، یکی از روستاهای گردشگری ایران است.

گیلاس، سیب، گلابی، زردآلو، گردو، آلو قرمز و هلو از جمله محصولات باغ های روستای زشک است. نان های محلی نیز گردشگران زیادی را به این روستا می کشاند. برای رفاه حال مسافران، گردشگران و کوهنوردان بخش های خدمات رسانی بسياری مثل رستوران، چایخانه‌های سنتی و اماکن تفریحی ایجاد شده است.از مزیت‌های این روستا مسیرهای خاص کوهنوردی است که کوهنوردان با بهره‌گیری از اقلیم مطبوع به راحتی از مسیرهای ایجاد شده می‌‌توانند به بالای کوه‌های زشک صعود كنند؛ از همین رو مناسب برای تفریح ورزشی است. قله چمن ، یکی از ارتفاعات بینالود با 3020 متر ارتفاع‌ونزدیک‌ترین قله مرتفع ‌براي صعود کوهنوردان، در فصول مختلف سال بسیار پرتردد است.

 

روستای زشک به لحاظ چشم‌اندازهای زیبا و صفای محیط و اعتدال آب و هوا و باغ‌های سرسبز میوه، یکی از بهترین مناطق ییلاقی اطراف مشهد به شمار می‌آید. چشمه‌سارهای متعددی این منطقه را سیراب می‌کند و به دلیل وجود آب کافی دارای انواع محصولات باغی است.ظرفیت های گردشگری روستای زشك عبارتند از:كوه‌ها و دره‌ها، رودهای پر آب و دایمی، چشمه های متنوع، چشم انداز طبیعی، محصولات باغی، عسل و ماهی، بازار محلی، مسافت كم با شهر مشهد، اماكن مسكونی سنتی و باغ‌های وسیع و خوش منظره.

این روستا در امتداد جنوب شرقی رشته کوه بینالود و در سرچشمه دره شاندیز و 30 کیلومتری جنوب غربی مشهد واقع شده است.

کار و پیشه مردم آن باغداری، پرورش دام و طیور و شیلات و صنایع دستی است. بهترین محصول باغ‌های این منطقه، گیلاس و آلبالو است و محصولاتي چون سیب، گلابی، زردآلو، هلو و گردو نیز در آن تولید می‌شود. درختچه‌های کوتاه‌کوهی،سماق،شاهدانه،کلپوره، اکلیل کوهی و تمشک، پوشش زیبای گیاهی این منطقه را تشکیل می دهند.

 


آبشار روستاي آبگرم

 

روستاگردي در كنار شهد شيرين زيارت 
آبشاري با قدمت بيش از 700 سال كه از دل كوه‌هاي هزار مسجد سرچشمه مي‌گيرد، چشم هر گردشگري را به خود خيره‌ مي‌كند. اينجا آبشار آب‌گرم در شهرستان كلات، خراسان رضوي است. مكاني كه كافي است يك بار به آن سفر كنيد، آن زمان ديگر آبشار آبگرم كلات به يكي از مقاصد هميشگي شما تبديل مي‌شود. با عبور از روستای آبگرم واقع در شهرستان کلات و گذر از راهی كه نیم ساعت طول خواهد کشید، به منطقه اي خوش آب و هوا با داشتن چشمه‌ های آبگرم و زیباترین چشم‌انداز یعنی آبشار آبگرم در کلات خواهید رسید.کلات نادري و آبشارها و دره‌ها و غارهایش افسانه نیست بلکه این شهر و عمارت خورشیدش آنچنان زیبا و دیدنی است که نادر شاه پادشاه کشور گشای ایران، این دیار را به عنوان سکونتگاه خویش برگزید و امروزه نیز کلات نادر، پذیرای گردشگران داخلی و خارجی است.

آبشار آبگرم کلات در موقعیت جغرافیایی E600348 N363009 در استان خراسان رضوی قرار دارد. این آبشار در مجاورت روستای آبگرم در ۷۵ کیلومتری شهرستان کلات است. برای رسیدن به آبشار، پس از عبور از روستای آبگرم، در مسیری که امکان تردد وسایل نقلیه سبک وجود ندارد، پس از طی کردن راهی حدود نیم ساعت به آبشار زیبای آبگرم خواهید رسید. نام این آبشار از روستای آبگرم که دارای چشمه‌های آبگرم زیاد هست، گرفته شده ‌است.

آب این آبشار از سرچشمه که چند کیلومتر بالاتر از خود آبشار قرار گرفته، به شکل قابل توجهی، گرم است. البته آن‌قدر گرم نيست که در زمره چشمه‌های آبگرم محسوب شود اما حوالی 30 تا 35 درجه گرما دارد. آبشار آبگرم و حوضچه آن بسيار برای آبتنی مناسب است ؛از كیلومتر60 جاده كلات كه مسیر فرعی روستای آبگرم شروع می‌شود تا خود روستا حدود 20 كیلومتر راه است كه مسیری آسفالته اما پیچ در پیچ است. از ابتدای روستا جاده خاكی شروع می شود و به سمت بند كه فضایی سیمانی برای ذخیره و كانال كشی آب است، ادامه می‌یابد.

 

از جاده خاكی با ماشین می‌شود تا پای بند رفت. البته یكی دوبار نيز باید از رودخانه رد شد. از پای بند به بعد را باید پیاده رفت. از پای سد تا آبشار با سرعت مناسب، یك ساعت راه است. مسیر، از دشتی باز و بسیار سرسبز می‌گذرد كه البته از چشم گروه‌های دوچرخه سواری دور نمانده است. پیش از رسیدن به آبشار، درست در پیچ مسیر، بنایی تاریخی قرار دارد كه به اعتقاد مردم روستا شكارگاه نادر بوده است؛آبشار و حوضچه آن بوی حمام های قدیمی می‌دهد و این به‌دليل همان گرمای آب است. درخت های انجیر فراوانی در مسیر قرار دارد.

 


روستاي پاژ؛ زادگاه فردوسي

 

 روستاگردي در كنار شهد شيرين زيارت

روستای پاژ، نام روستایی است که در ۱۵کیلومتری شمال شرقی مشهد و در تقاطع جاده کلات و کارده قرار دارد . این روستا یک خیابان اصلی با نام «فردوسی» دارد که از جاده کلات منشعب می شود و خیابان‌های فرعی آن نیز براساس همین خیابان اصلی شماره‌گذاری شده‌اند. این روستا محل تولد بزرگانی همچون ابوالقاسم فردوسی شاعر حماسه سرای ایرانی بوده‌است. زادگاه فردوسی، روستایی سرسبز و پوشيده از باغ‌های انگور ‌است. حدود ۵۰۰ متری شمال پاز که بر بلندای تپه‌ای در جلگه قدیم خراسان قرار گرفته، تپه ای با قدمت نامعلومي قرار دارد که خرده سفال و کاشی‌های رنگارنگ اطراف و روی آن پراکنده‌اند و تاریخ کهن آن را نشان می‌دهند.

 

می‌گویند این آثار یادگار سده‌های اولیه قرون اسلامی تا حدود قرن دهم قمری است. پاز یا پاژ در لغت به معنای هدیه است که فرد دارای رتبه و مقام به فرد دیگر هم‌تراز خود می‌دهد. زادگاه فردوسی بزرگ، روستای پاژ است که در تقاطع جاده کارده به کلات نادری و ۱۵ کیلومتری شهر مشهد قرار دارد . در میانه روستا و ۷۰۰ متری شمال آن دو تپه باستانی دیده می‌شود که مربوط به پاژ قدیم و نشان‌دهنده تاریخ این منطقه پس از اسلام تا قرن نهم و دهم هجری است . روستای تاریخی پاژ که به‌عنوان زادگاه شاعر صاحب نام ایرانی حکیم ابوالقاسم فردوسی شناخته می‌شود، امروزه به‌عنوان یکی از مناطق گردشگری مشهد محسوب شده و توسط گردشگران تورهای مشهد مورد بازدید قرار می‌گیرد.

 

این روستا در ۱۵ کیلومتری شمال شهر مشهد واقع شده و به دو بخش باستانی و مسکونی تقسیم مي‌شود. در بخش باستانی روستا می توان بقایای روستای پاژ در دوران باستان را مشاهده کرد؛ این بقایا بنابر بررسی‌های صورت گرفته به قرون نهم و دهم هجری مربوط می‌شوند؛درحالي که بخش مسکونی روستا در حال حاضر با کمی فاصله درقسمت دیگری از روستا قرار گرفته است. اكنون این روستای باستانی مورد بازدید بسیاری تاریخ دوستان قرار گرفته و هر روزه در قالب تورهای یک روزه از آن بازدید می شود.

 

طبق کاوش‌های باستان شناسی که در سال ۸۹ در این روستا صورت گرفت، باستان شناسان موفق به شناسایی قلعه‌ای به وسعت ۴۵ در ۶۵ متر شدند.این قلعه در مرکز روستای پاژ قرار گرفته است .این روستا با بافت سنتی و محلی خود، در حال حاضر یکی از سایت‌های باستان شناسی محبوب مشهد به شمار می‌آید.

 


روستاي گلستان مشهد

 

 روستاگردي در كنار شهد شيرين زيارت

روستای گلستان واقع در پنج کیلومتری مشهد، دارای مناظر کوهستانی و باغات میوه با دره های سرسبز بوده که‌باوجود این مواهب طبیعی از جمله بند گلستان، وجود آستان مقدس امام زادگان یاسر و ناصر به اهمیت گردشگری آن افزوده است.

 

روستای حصار گلستان یکی از روستاهای خوش آب و هوا در جنوب غرب مشهد و در حوالی شهر طرقبه واقع شده است. وجه تسمیه گلستان ‌نيز به‌واسطه قرارگرفتن در دل کوه‌هاست که از اطراف توسط آن‌ها احاطه شده است. جمعیت این روستا حدود۳۰۰۰ نفر و جمعیت غالب آن را جوانان تشکیل می‌دهند. این روستا به سبب داشتن آب و هوای دلنشین، رودخانه های خروشان و نزدیکی با شهر مشهد، روزهای تعطیل پذیرای جمعیت‌بسياری برای گذراندن اوقاتی خوش در دامن طبیعت ‌است.

 


ابرده، ماسوله مشهد

 

 روستاگردي در كنار شهد شيرين زيارت

ابرده یک روستای پلکانی و خوش آب و هوا در مسیر رودخانه زشک و چهار کیلومتر پس از شهر شاندیز است. این روستا دارای باغات فراوان است و چون درختان بسياري دارد، هنر نجاری و منبت کاری در آن بسیار رایج است. متاسفانه چهره روستا به سرعت در حال تغییر است. بیشترین مراکز پذیرایی در مسیر این روستا ساخته شده اما هنوز خانه های بکر با سقف چوبی، ایوان و تنور در آن وجود دارد و تعداد آن‌ها نیز کم نیست.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


ماهنامه همشهری سرزمین من – مریم مشتاق: برای ماجراجویان، سفر نه سرما و گرما می شناسد و نه سختی یا سستی، بنابراین حتی سرمای استخوان سوز زمستان هم بهانه خوبی برای در خانه و کنار گرمای بخاری ماندن، نیست. یکی از مناطق محبوب، برای مسافران زمستان، پیست های اسکی است تا بتوانند زمستان را به حد کمال در آن تجربه کنند.

 

البته لازم نیست در آنجا مثل یک اسکی باز حرفه ای و با تمام ساز و برگ این ورزش حرفه ای ظاهر شوید، کافی است خودتان را، گاهی حتی بدون نیاز به خودروی شخصی، به یکی از این پیست ها برسانید و لذت بردن را آغاز کنید.

 

می توانید در میان برف ها پیاده روی کنید، روی آن ها لیز بخورید و برف بازی کنید. خلاصه آن که اگر اهل سفر باشید، باریدن برف و سفیدپوش شدن کوهستان فرصت دوباره ای است برای لذت بردن از طبیعت. در این مطلب، سه پیست اسکی معروف «تاریک دره»، «شیرباد» و «پولادکف» را در غرب، شرق و مرکز کشور برای ماجراجویی زمستانه به شما معرفی می کنیم.

 

اسکی بازی در همدان، خراسان و فارس 

توصیه های خاص؛ ایمن در پیست

 

• قبل از راهی شدن به سمت پیست های اسکی حتما از شرایط جوی منطقه و ساعات کار پیست مطلع شوید.

 

• اگر اسکی نمی کنید، از مسیرهای تعیین شده در پیست پیاده روی کنید و برای حفظ سلامت خودتان وارد مسیر اسکی بازان نشوید.

 

• می توانید در محل پیست ها تجهیزاتی مثل کلاه، چوب اسکی، دستکش، کفش و باتوم را اجاره کنید.

 

• لباس گرم و مناسب را فراموش نکنید تا از ماجراجویی تان لذت ببرید.

 

• اگرچه تیوپ سواری یک تفریح لذت بخش است، اما توصیه ما این است که به دلیل خطرات بالای این تفریح، در پیست ها تیوپ سواری نکنید، چون نه تنها جان خودتان که جان بقیه گردشگران را هم به خطر می اندازید.

کجا بگردیم؟؛ ماجراجویان برفی

 

1. همدان

 

پیست تاریک دره: «پیست اسکی الوند» یا همان «تاریک دره» با امکاناتی شامل تله سیژ، تله اسکی و مسیر ویژه آموزشی پذیرای کوهنوردان و اسکی بازان است. طول مسیر تله سیژ یک هزار و 700 متر و مسیر تله اسکی 500 متر است. از مجموع 20 رشته مرتبط با اسکی، پنج رشته اسکی «آلپاین»، «اسنوبرد»، «صحرانوردی»، «کوه اسکی» و «اسکی چمن»، در مجموعه پیست اسکی تاریک دره انجام می شود که قطعا در فصول خاصی از سال می توانید از هر کدام از آنها استفاده کنید.

 

اگر تجهیزات اسکی همراه ندارید، می توانید آن ها را اجاره کنید. اگر هم سررشته ای در اسکی ندارید، می توانید یک مربی خصوصی بگیرید که هزینه کار را بالاتر می برد. برای اطلاعات بیشتر با شماره 38221545(081) با هیئت اسکی همدان تماس بگیرید یا به نشانی اینترنتی skihamedan.ir سری بزنید.

 

اسکی بازی در همدان، خراسان و فارس
 

 

2. فارس

 

پیست پولادکف: پیست اسکی پولادکف در ارتفاعات استان فارس همه نوع امکانات رفاهی که بخواهید دارد، از پیست اسکی و تله کابین گرفته تا کافی شاپ و هتل. پیست اسکی پولادکف یکی از پیست های استاندارد ایران است که در ارتفاع دو هزار و 850 متری از سطح دریا واقع شده و شیب سطح پیست 35 درصد است. در این پست هم استفاده از تیوپ ممنوع است، اما می توانید به جای تیوپ از وسایل امن تر استفاده کنید، «موتور برفی» یا همان اسنومبیل و «لژسواری».

 

برای اطلاعات بیشتر می توانید به آدرس سایت پیست اسکی  pooladkafski.com مراجعه کنید یا با شماره تلفن مجموعه 36353244(071) تماس بگیرید. اگر قصد اقامت شبانه دارید، می توانید در هتل چهار ستاره مجموعه پولادکف بمانید. برای اطلاع از قیمت ها و رزرو اتاق، با شماره 36258025(071) تماس بگیرید. نشانی سایت هتل pooladkafhotel.com است.

 

اسکی بازی در همدان، خراسان و فارس 

 

3. خراسان رضوی

 

پیست شیرباد: اگر به صورت حرفه ای اسکی می کنید و پای ثابت پیست های اسکی هستید، دامنه های پربرف شیرباد، جای مناسبی برای اسکی کردن است، اما اگر مثل بسیاری دیگر از علاقه مندان هرازگاه، سراغی از این ورزش می گیرید، باز هم نگران نباشید، در محل این پیست می توانید وسایل کامل اسکی را اجاره کنید. تله اسکی پیست با 900 متر طول تا دل ارتفاعات منطقه بالا می رود تا اسکی بازان بتوانند در یک شیب پربرف با طی مسیری هزار و 200 متری اسکی کنند و پایین بیایند.

 

در این پیست، یک ساختمان مجهز سه طبقه قرار دارد که بخشی از آن کافی شاپ است و سوئیت هایی برای اقامت شبانه ورزشکاران پیش بینی شده است. اگر از شرایط جوی پیست سوال دارید، با دفتر پیست به شماره 36656330(051) تماس بگیرید یا به سایت skishirbad.com مراجعه کنید.

 

اسکی بازی در همدان، خراسان و فارس 

لغزنده بر برف

 

شاید فکرش را هم نکنید که در استان نسبتا خشکی مثل خراسان رضوی پیست اسکی وجود  داشته باشد. پیست اسکی «شیرباد» با آن که چند سالی بیشتر از افتتاحش نمی گذرد، اما در این مدت کم هم توانسته جایی در بین پیست های صاحب نام اسکی کشور باز کند.

چطور برسیم؟

 

تاریک دره: از مرکز شهر همدان، نیم ساعته به پیست اسکی می رسید. پس از رسیدن به گنجنامه، مسیر سمت چپ را ادامه دهید به جاده پیست اسکی می رسید.

پولادکف: از شهر شیراز 75 کیلومتر راه در پیش دارید. باید وارد جاده سپیدان- یاسوج شوید تا بعد از یک ساعت بهش هر سپیدان برسید. 15 کیلومتر بعد از شهر، مجموعه پولادکف را در سمت چپ تان می بینید.

شیرباد: در کیلومتر 10 جاده مشهد به چناران یا همان جاده سنتو، دو کیلومتر بالاتر از دوربرگردان «گلمکان» ورودی جاده فرعی روستای «دولت آباد» است؛ از روستا تا پیست 18 کیلومتر راه است.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری