روزنامه شهروند – مهتاب جودکی: کلبه‌های چوبی، خانه‌های کوهستانی با دیوارهای قطور، سقف‌های گنبدی و بوی کاه‌گل و سنگ‌چین‌های خانه‌های کوهستانی؛ اینها اگر جای خود را به خانه‌های تکراری شهری بدهند، روستاها هم کم‌کم از بین می‌روند. برای همین است که صاحبان اقامتگاه‌های بوم‌گردی می‌گویند کارشان احیای زندگی روستایی است.

پنج، شش سالی است که اقامتگاه‌های روستایی در ایران جان گرفته‌اند و این‌طور که از آخرین آمار سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری برمی‌آید حالا ٦٦٩ اقامتگاه در سرتاسر کشور داریم؛ البته به جز استان‌های آذربایجان شرقی، البرز و قم که هنوز هیچ مکانی برای شب مانی طرفداران این شاخه از گردشگری ندارند. رقمی که از نگاه کارشناسان حوزه گردشگری برای این وسعت بزرگ و ظرفیت بالا، همچنان کم است و از وعده سازمان برای رساندن اقامتگاه‌ها به دو‌هزار واحد، بسیار دور.

اقامتگاه‌های بوم گردی برای نخستین بار در مناطق کویری ایران به راه افتادند و خانه پدری مازیار آل داوود، یکی از فعالان گردشگری در خور و بیابانک یزد نخستین جایی بود که اوایل دهه ٨٠ به‌عنوان اقامتگاهی روستایی شناخته شد. با وجود ظرفیت‌های تاریخی و طبیعی ایران اما این نوع گردشگری و اقامت در خانه‌های روستایی که تفاوت زیادی با هتل‌های پر زرق و برق شهری دارند، هنوز در کشور ما تازه است. در دنیا از ٢٥‌سال پیش فعالیت‌هایی برای راه‌اندازی کسب و کارهایی برآمده از هویتی بومی و برای رسیدن به توسعه پایدار آغاز شده و بوم‌گردی و اقامتگاه‌های متفاوتش سال‌هاست در کشورهای مختلف پا گرفته‌اند. از اوایل دهه ٩٠ اما برای توسعه بیشتر گردشگری، اقامتگاه‌های روستایی در ایران هم بیشتر شده به‌طوری که با احتساب اقامتگاه‌های بدون مجوز می‌توان شمارشان را بیشتر از ٧٠٠ خانه تخمین زد.

«من خودم یک مهاجر برگشتی‌ام»

«من یک شهری بودم که از تهران رفتم به روستا. مردم خیلی تعجب کرده بودند و مشکوک شده بودند که این زن آمده «قلعه بالا» چه کار؟ این تصمیم را گرفتم تا زندگی به روستا برگردد. من یک مهاجر برگشتی‌ام و خیلی‌ها شبیه من برگشته‌اند.» این روایت کوتاه منیر تقدیسی است از مهاجرت معکوسش. دو دهه از فعالیت او در حوزه گردشگری می‌گذرد و او نخستین زنی است که اقامتگاهی بوم‌گردی در روستا به راه انداخت.

بازگشت زندگی به روستاهای فراموش شده

او می‌گوید: «‌سال ١٣٩٠ اقامتگاهی در منطقه بیارجمند شاهرود در روستای قلعه بالا خانه‌ای گرفتم و احیا کردم و خیلی هم شناخته شد. خوشبختانه بعد از آن ١٥ خانه دیگر در این منطقه اقامتگاه شدند و من از این بابت خیلی خوشحالم. اما من آن خانه را نخریده بودم و برای همین به صاحبش واگذار کردم و به گرمسار آمدم؛ آرادان،روستای پاده.»

آمدن او به روستای پاده اتفاق نادری بود و تلاش‌هایش برای تبدیل یک خانه رو به ویرانی به یک اقامتگاه ٢٠ اسفند ٩٥ به ثمر نشست و «نورخونه» پر رفت و آمد شد: «مردم روستا خیلی مشکوک شده بودند که این زن این‌جا چه می‌خواهد؟ درحالی‌که خیلی‌ها برای کار به شهر می‌رفتند، برگشتن به یک خانه ویرانه برایشان عجیب بود. ٧٠ گونی آت و آشغال از آن خانه خاک گرفته خالی کردم تا ببینم با آن چه می‌شود کرد. این کارها برای اهالی خیلی بی اهمیت بود درحالی‌که با هزینه‌ای که کردم می‌توانستم چند خانه بخرم.»

با این‌که اوایل ورود او به روستا نگاه‌ها مثبت نبود اما کم‌کم خود اهالی هم جلو آمدند. او برای ساخت‌وساز خانه از اهالی روستا کمک گرفت و حالا پذیرایی از میهمانان هم با کمک اهالی است و خرید مواد غذایی و صنایع دستی هم در پاده انجام می‌شود.«پس از ٦ ماه نتیجه تلاشم را که دیدند خیلی خوشحال شدند. خانه خرابه‌ای که کسی جرأت نداشت به آن پا بگذارد و دلشان می‌خواست تخریب شود حالا بسیار زیبا شده بود. بعد از این اتفاق ١٠ خانه دیگر هم درحال درست شدن است.» تقدیسی می‌گوید خوشحال است که نگاه‌ها به بوم‌گردی بیشتر از بعد فرهنگی است: «هدف ما از احیای یک خانه، احیای یک روستاست، بازگشت جوانان روستا و ایجاد اشتغال برای آنها در زادگاهشان.» حالا گردشگران به مقصد شاهرود یا شمال و حتی برای دیدن خود «نورخونه» راهی روستای پاده می‌شوند.

«آیین‌های منسوخ شده‌مان زنده می‌شود»

در اقامتگاه‌های بوم‌گردی به جز معماری خانه و مصالح مورد استفاده در آن، خوراکی‌ها و رسم و رسوم‌ها هم محلی است. حسن علی چِشُمی، دهیار روستای چشام در شهر داورزن استان خراسان رضوی  می‌گوید با دیدن اقامتگاه‌های دیگر در شهرهای مختلف تصمیم گرفته با کمک مردم روستا بوم‌گردی را در چشام رونق بدهد. این دهیار فعال در حوزه بوم‌گردی می‌گوید: «بعضی از خانه‌های محلی را خودمان سروسامان داده‌ایم و با همکاری صاحبخانه‌ها مجوز تبدیلشان به اقامتگاه بوم‌گردی را از سازمان میراث فرهنگی گرفته‌ایم. می‌خواهیم با این کار آیین‌ها و فرهنگمان و همین‌طور روستایمان حفظ شود. از بعضی از آیین‌هایی که در چشام داریم فقط نامی مانده و اصلا منسوخ شده‌اند، با راه‌اندازی این خانه‌ها، آیین‌هایمان هم زنده می‌شود.»

حسن علی چشمی می‌گوید ٢٠ خانه در این روستا هستند که اگر پای گردشگران به آنها باز شود، شبیه می‌شوند به موزه‌های زنده. همین حالا وقتی گردشگران از تهران، یزد و اصفهان به داورزن می‌آیند و راهی چشام می‌شوند، هیچ اقامتگاهی نیست و به ناچار گردشگران یک روزه برمی‌گردند. روستای چشام در ٤٥ کیلومتری داورزن و ٧٥ کیلومتری سبزوار است. مردم روستا امیدوارند که بناهای تاریخی و طبیعت کویری که دوستداران آسمان را برای رصد به چشام می‌کشاند، محصولات کشاورزی و فرهنگ آنها، گردشگران را به آن‌جا جذب کند.

«کسی ما را تبلیغ نمی‌کند»

تا پیش از شهریور ٩٤ کهگیلویه و بویراحمد هیچ اقامتگاه بوم‌گردی نداشت. «رئیس» نام نخستین بوم‌گردی در سی‌سخت است و البته تنها اقامتگاه این استان که ٣٥ نفر را در خود جا می‌دهد. دو‌سال از آغاز فعالیت این اقامتگاه گذشته اما فرهاد زابلی مالک آن  می‌گوید: « این کار در بلندمدت بازدهی دارد و بدون تبلیغ راه به جایی نمی‌بریم. باید تبلیغ کرد تا گردشگران، راهنمایان و شرکت‌های جهانگردی ما را بشناسند.»

بازگشت زندگی به روستاهای فراموش شده

نمایشگاه‌های بوم‌گردی که در سال‌های اخیر به راه افتاده‌اند مهمترین راه معرفی اقامتگاه‌ها هستند. مالک اقامتگاه رئیس می‌گوید نمایشگاه‌ها خیلی کمک می‌کنند اما اغلب برای اقامت در تهران و تبلیغ در شهر مشکل هست. «برای آخرین نمایشگاه که اسفند ٩٦ بود نه بیلبورد شهری زدند و نه اسمی بردند که فعالانی که از استان‌های مختلف تا تهران آمده‌اند. با کلی اعتراض یک بنر کوچک جلوی ورودی در برج میلاد زدند. ظاهرا برایشان مهم نبود و می‌خواستند در یک هفته قبل از‌ سال تحصیلی سوله‌های برج میلاد خالی نباشد. هیچ تبلیغاتی از بوم‌گردی و صنایع‌دستی نشد. در صورتی که برج شلوغ بود برای کنسرت و نمایشگاه هندوستان اما کار ما باید دیده شود و باید تورلیدرها و مردم اهل سفر از آن خبردار شوند. اما آن‌قدر خلوت بود که ما همه چیزمان را در غرفه می‌گذاشتیم و می‌رفتیم.»

بوم‌گردی در ایران استاندارد ندارد

کامیار انصاری، از فعالانی است که در حوزه معرفی جذابیت‌های گردشگری ایران فعالیت می‌کند. او و دوستانش استارت‌آپی برای این کار راه انداخته‌اند و بخش مهمی از آن را به گردشگری طبیعت و عشایری اختصاص داده‌اند تا بیش از همه اقامتگاه‌ها را به گردشگران خارجی معرفی کنند. چون معتقدند قدرت تمکن مالی گردشگران خارجی بیشتر است و حضور آنها می‌تواند برای ایجاد گردشگری پایدار و درآمد برای بوم‌گردی و اقامتگاه‌ها موثرتر باشد.

انصاری  توضیح می‌دهد: «در راستای این اهداف در چند استارت‌آپ ویکند در حوزه گردشگری در دانشگاه‌های تهران و صنعتی شریف شرکت کردیم. نام استارت‌آپمان را هم که برگزیده آن رویدادهای دانشگاهی است، «آرکاییک لند» گذاشته‌ایم. برخلاف سایت‌ها یا مجموعه‌های دیگر تلاش ما این است که با تولید مدیا و تصویر و استفاده از راهنمایان گردشگری محلی، اقامتگاه‌ها و جذابیت‌های تاریخی و طبیعی را شناسایی و معرفی کنیم.»

او با اشاره به این‌که وب‌سایت آرکئیک لند درحال حاضر ٤٠٠ اقامتگاه را معرفی کرده است ادامه می‌دهد: «تمام هدف ما این است که اقامتگاه‌ها بیشتر معرفی شوند. برای این‌که بتوانیم بیشتر از جوامع حمایت کنیم در کنار معرفی اقامتگاه‌ها صنایع‌دستی و دست‌سازه‌های آنها را هم معرفی می‌کنیم و امکان خرید و رزرواسیون ارزی ریالی را در سایت فراهم کرده‌ایم تا با حذف واسطه‌ها بتوانیم مستقیما در اکوسیستم محلی تأثیر بگذاریم.»

بازگشت زندگی به روستاهای فراموش شده

هاله آقابابا، راهنمای گردشگری و از تسهیلگران آرکئیک لند هم می‌گوید: «هدف ما این است که اگر بنا به معرفی اقامتگاه‌هاست استانداردهای مدنظر هم رعایت شود. هرچند با وجود در نظر گرفتن حد مشخصی از بهداشت و کیفیت خدمات، هنوز استانداردی برای بوم‌گردی در ایران تعریف نشده است. اگر استاندارد واحدی شکل بگیرد بسیاری از مسائل در این مورد حل خواهد شد.» به گفته او درحال حاضر انجمن بوم‌گردی بناست روی این موضوع کار کند تا استانداردی به تصویب برسد.

راهی طولانی تا دو‌هزار اقامتگاه

اقامتگاه‌های ایران در ٢٨ استان و ٢ منطقه آزاد پخش شده‌اند اما با تراکم‌های مختلف؛ بعضی یک خانه و بعضی ٢٠٠ واحد. از ٦٦٩ اقامتگاه کشور ٢٠٨ مورد در استان اصفهان، ١٠٤ مورد در کرمان و ١٠٢ مورد در استان یزد فعال هستند. این‌طور که از آمارهای سازمان میراث فرهنگی بر می‌آید اقامتگاه‌ها در ایران تنها در این چند استان تراکم بسیار بالایی دارد. آذربایجان‌شرقی و البرز هیچ اقامتگاهی ندارند، تنها اقامتگاه تهران که روستاهای بسیاری دارد، در ورامین است و تازگی‌ها بازسازی‌اش تمام شده. آبان ‌سال پیش مدیرکل میراث فرهنگی استان قم گفته بود ١٢ پرونده متقاضیان خانه‌های تاریخی در شهر و خانه‌های روستایی برای تبدیل این مکان‌ها به اقامتگاه‌های بوم‌گردی از سوی کارشناسان درحال بررسی است اما این خانه‌ها هنوز به سرانجامی نرسیده‌اند.

مازندران در نوروز ٩٧ بیشتر از ١٠‌میلیون مسافر را اسکان داد اما این استان ٥٤ اقامتگاه بوم‌گردی دارد و عجیب این‌که گیلان هم استان سرسبز همجوار مازندران است، فقط و فقط ٣ اقامتگاه روستایی دارد. در این میان منطقه آزاد قشم ٣٢ خانه بوم‌گردی در رتبه پنجم قرار گرفته است اما شبیه گیلان باز هم هست: کردستان، کرمانشاه، گلستان، هرمزگان، همدان، کهگیلویه و بویراحمد، زنجان، خوزستان، آذربایجان‌غربی، بوشهر، چابهار و مرکزی با وجود ظرفیت‌های تاریخی و طبیعی بی‌نظیر و بی‌شمارشان اما هرکدام کمتر از ٥ اقامتگاه دارند. این آمارها درحالی است که سازمان میراث فرهنگی از دو‌سال پیش وعده داده که شمار خانه‌های بوم‌گردی را به ۲۰۰۰ واحد خواهد رساند.

از بهمن‌ماه ‌سال پیش به دنبال صدور دستور رئیس سازمان درخصوص رسیدگی به مشکلات بوم‌گردی‌ها، بررسی میدانی اقامتگاه‌های بوم‌گردی در تمام استان‌های کشور آغاز شد و بنا شده «هر هفته اقامتگاه‌های بوم‌گردی یک استان» بررسی شود تا مشکلات و ظرفیت‌هایشان شناسایی شود. با وجود تمام کاستی‌ها اما بوم‌گردی آمده تا در دل خانه‌های روستایی پا بگیرد، شغلی برای روستاییان دست و پا کند، مهاجران رفته از روستا را بازگرداند و راهی برای زنده کردن فرهنگ‌های مختلف و معرفی‌شان باشد.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


وب سایت کارناوال: مشهد، دومین کلان شهر ایران، نامی آشنا برای ایرانی هاست. کمتر کسی را می توان در کشورمان پیدا کرد که تاکنون به دلایل مختلف راهی مشهد نشده و از این شهر زیارتی دیدن نکرده باشد. کوچک و بزرگ همه ما با این شهر خاطره ها داریم و در اولین فرصتی که دست می دهد برای تجدید دیدار با حرم امام رضا و حال و هوای مخصوص مشهد راهی سفر می شویم. به همین دلیل صحبت از این شهر که در جایگاه نخست شهرهای گردشگری ایرانی قرار دارد، کاری آسان و در عین حال سخت است.

 

مشهد در کنار حرم مطهر امام رضا (ع) دلیل های دیگری نیز برای سفر در خود جای داده است. پارک های متنوع شهری،‌ سوغات ویژه این شهر، خوردنی ها و خوشمزه های خاص آن، مراکز خرید بزرگ،‌ تجارت و کسب و کار و موارد بسیار دیگر، این شهر را به توریستی ترین مقصد ایران تبدیل کرده است.  ما را در این سفر مجازی به مشهد مقدس همراهی کنید.

 معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 

چرا بازدید از شهر مشهد؟

     مشهد زیارتگاه امام هشتم شیعیان، امام رضا (ع) است و سالانه خیل عظیمی از مشتاقان و دوستداران این حضرت به این شهر سفر می کنند.
    این شهر زیارتی در کنار حرم امام رضا دیدنی های بسیاری از جمله پارک های متنوع موضوعی و مراکز خرید گوناگونی را در خود جای داده است.
    مشهد به صنایع دستی و سوغاتی های بی نظیری مانند زیورآلاتی با سنگ عقیق و فیروزه، چرم های خوش دوخت و زعفران خوش طعم و عطر اصیل معروف است.

 معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر
اطلاعات کلی شهر مشهد

مشهد، این کلان‌شهر خاطره‌انگیز ایران ویژگی‌های بسیاری دارد که آن را از دیگر مقاصد در کشور عزیزمان متمایز می کند؛ اما این مشخصه ها چه هستند که سبب تمایز مشهد با دیگر شهرها می شوند. در ادامه با این ویژگی ها آشنا می شویم:

نژاد و زبان: نژاد بیشتر مردم مشهد فارس است و بخش اقلیتِ نژادی آن را قوم های افغان، ترک، بلوچ، کرد، عرب و سایر تشکیل می دهند. زبان اصلی مردم مشهد نیز فارسی است و بیشتر مردم این زبان را با گویش مشهدی صحبت می کنند. گویش مشهدی یکی از گویش های فارسی قدیمی‌ست. بسیاری از واژه های کهن و ریشه دار زبان فارسی به ویژه فارسی دَری در این زبان دیده می شود.

جمعیت: مطابق با آخرین سرشماری کلی در سال ۱۳۹۵، جمعیت ثابت شهر مشهد ۳,۳۷۲,۶۶۰ نفر است. این جمعیت در سیزده منطقه شهری کنار یکدیگر زندگی می کنند.

دین و مذهب: بیشتر مردم مشهد مسلمان بوده و شیعه دوازده امامی هستند. در کنار اکثریت شیعه، اقلیتی از سنی ها نیز در این شهر زندگی می کنند که بیشتر مهاجران کُرد، بلوچ و افغان را شامل می شوند.

اقتصاد: اقتصاد مشهد را می توان در پنج دسته صنایع خدماتی نظیر گردشگری و هتلداری، صنایع تولیدی و کارخانجات، معادن و منابع زیر و روی زمینی، کشاورزی و دامپروری و تجارت و بازار تقسیم بندی کرد.

صنعت توریسم به ویژه گردشگری مذهبی به واسطه حضور حرم امام رضا (ع) در این شهر از پر رونق ترین صنایع است و سالانه میلیاردها تومان درآمد را نصیب این شهر می سازد. البته گردشگری در مشهد تنها به زیارت حرم مطهر امام هشتم خلاصه نمی شود و پارک های آبی متنوع، مراکز خرید گسترده و صنایع دستی فراوان و پر ارزش، بخش دیگری از درآمد این شهر را شامل می شوند. صنعت هتلداری مشهد نیز به دلیل خیل عظیم گردشگران داخلی و خارجی رونق بالایی دارد و یکی از مهمترین بخش های اقتصادی مشهد را تشکیل می دهد.

اما گردش مالی شهر مشهد تنها در گردشگری خلاصه نمی شود، محصول هایی نظیر زعفران، زرشک، غلات، چغندر قند، محصول های جالیزی (مانند خربزه معروف مشهدی) و میوه های باغی مانند سیب، گلابی، هلو، گوجه فرنگی، گیلاس، بخش کشاورزی اقتصاد مشهد را تشکیل می دهند. در کنار این‌ها محصول های تجاری مانند نبات، آجیل و خشکبار، بازار خرید و فروش سوغات و خوردنی را در مرکز خراسان رضوی گرم و پررونق نگه می دارند.

بخش دیگر اقتصاد مشهد به بازار صنایع‌دستی آن باز می گردد که ساخته های دست هنرمندان خراسان بزرگ را در بازارهای پرشمار آن می توان دید. از جمله مهمترینِ این صنایع‌دستی‌، می توان به محصولات چرم مشهد، که از معروفترین انواع چرم در ایران است، قالی‌بافی مشهد، زیورآلات ساخته شده از فیروزه و عقیق و دیگر سنگ های قیمتی، سفالگری، قلم زنی روی سنگ، شعربافی، پوستین دوزی و نمدمالی اشاره کرد.

تمرکز صنایع تولیدی و کارخانه های مشهد بیشتر بر صنایع خوراکی و مواد غذایی، نساجی و پوشاک، صنایع وابسته به برق، الکترونیک و ساختمان است. شرکت فرآورده های غذایی رضوی و نان قدس رضوی از مشهورترین کارخانه های غذایی این شهر هستند. جالب است بدانید علاوه بر محصول های مهمی که تاکنون معرفی شد کالاهایی مانند قند، پتو، سیب قیسی، برگه زردآلو، ظروف آلومینیوم و رب گوجه فرنگی این کلان شهر ایرانی نیز طرفداران بسیاری داشته و در سبد صادرات شهر مشهد به بسیاری از نقاط ایران و کشورهایی مانند ژاپن، کانادا، امارات و کشورهای اروپایی قرار دارد.

شهرهای خواهرخوانده: از میان شهرهای مختلف و متنوع دنیا تاکنون شهرهای ارومچی (چین)، کراچی و لاهور (پاکستان)، میلان (ایتالیا)، فرزنو (آمریکا)، کوالالامپور (مالزی)، مونیخ (آلمان)، کربلا، نجف، بغداد و کاظمین (عراق)، سانتیاگو دکمپوستلا (اسپانیا)، مزارشریف (افغانستان) و شاندیز و شیراز با مشهد ایران قرارداد خواهرخواندگی بسته اند.

 

 معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 

معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 

 معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر
حقایق جالب در مورد مشهد

۱– مشهد در سال ۲۰۱۶ از سوی شورای جهانی صنایع دستی به عنوان شهر جهانی گوهرسنگ ها انتخاب شد.

۲– همچنین شهر مشهد در سال ۲۰۱۷ میلادی از طرف آیسسکو (۱) به عنوان “پایتخت فرهنگی اسلامی” برگزیده شده است.

۳– مشهد تنها در یک دوره تاریخی به عنوان پایتخت ایران برگزیده شد. نادرشاه افشار، موسس سلسله افشاریه (افشاریان) پس از به قدرت رسیدن، این شهر را برای پایتختی ایران انتخاب کرد و تا پایانِ عمرِ این سلسله تاریخی، مشهد مرکز کشور باقی ماند.

۴– شهر مشهد به عنوان قطب و پایتخت کُشتی با چوخه (۲) دنیا معروف است.

۵– سومین دانشگاه معتبر و معروف ایران، دانشگاه فردوسی در سال ۱۳۲۸ در این شهر ساخته شد.

۶– در زمان حکومت صفویان این شهر یکی از ۱۳ بیگلربیگی (۳) بزرگ ایران محسوب می شد.

۷– حرم امام رضا (ع) و حرم حضرت معصومه تنها مکان هایی در دنیا هستند که در آن ها آیین نقاره زنی برگزار می شود. این آیین از زمان حکومت غزنویان در حرم امام رضا رواج پیدا کرد.

۸– مشهد دیار بزرگان است و مشاهیر و نام آوران بسیاری را در محیط خود پرورش داده است. از جمله این نام داران می توان به فردوسی بزرگ (که در اصل اهل توس است)، نادرشاه افشار، مهدی اخوان ثالث شاعر نامدار ایرانی، محمد تقی بهار، دکتر علی شریعتی (از اهالی سبزوار)، نورالدین زرین کلک انیمیشن ساز بزرگ ایرانی، محمود خیامی پدر صنعت اتومبیل ایران، محمدرضا شجریان خواننده شهیر، سلطان علی مشهدی معروفترین نستعلیق نویس سده نهم هجری و ملقب به سلطان الخطاطین، محمدکاظم خراسانی از مراجع صاحب نفوذ و بسیاری دیگر اشاره کرد.

اطلاعات و سفر گردشگری مشهد

سفر به هر منطقه و جاذبه ای نیاز به آمادگی دارد و دانستن اطلاعات گردشگری مانند سوغاتی ها، صنایع دستی، غذاها و خوشمزه ها و دیگر دانستنی ها، می تواند به گردشی آسان تر و مطمئن تر در آن شهر کمک کند.

آداب و رسوم

آداب و رسوم مردم مشهد برخاسته از جغرافیا، سنت ها و حیطه فرهنگی خراسان بزرگ بوده و در این بستر رشد کرده است. در کنار آن اقوام مهاجری که به این شهر سفر می کنند آیین های خود را به مشهد آورده و رنگین کمانی از سنت ها را تشکیل می دهند.

از جمله آداب و رسوم بسیار مشهور و معروف مردم مشهد می توان به مراسم های معمول ایام عزاداری در حرم امام رضا مانند برپایی تکیه های عزا، دادن نذری و عزاداری های ویژه خادمان حرم اشاره کرد.

پخش نذری به ویژه شله مشهدی:‌ شله مشهدی که در مشهد با نام شله شناخته می شود، در خانواده آش ها قرار می گیرد. این غذای محبوب از گوشت، حبوبات و ادویه فراوان تهیه شده و پس از پایان مراسم عزاداری در میان مردم توزیع می شود. پخت شله مشهدی تجربه،‌ دقت و حوصله بسیاری می خواهد.

مراسم باران خواهی:‌ خراسان به دلیل قرار گیری در نزدیکی کویر و داشتن اقلیم خشک همواره با مشکل کم آبی و ریزش باران مواجه بود. از این رو در گذشته مراسم باران خواهی در بسیاری از نقاط این استان رواج داشت. در این مراسم کارهای مختلفی انجام می شد که به چند نمونه از آنها اشاره می کنیم: ۱- به مصلی می رفتند و نماز استسقا می خواندند. ۲- سطلی آب در پاشنه در امامزاده محل خود می ریختند. ۳- آش می پختند و بین فقرا تقسیم می کردند. البته این آش در جاهای مختلف خراسان نام های متفاوتی داشت و به شیوه های گوناگون پخته می شد. و …

کُشتی با چوخه: همان گونه که پیشتر نیز گفتیم، کشتی با چوخه از محبوب ترین و نام آشناترین ورزش ها در میان مردم دیار خراسان بزرگ است. شیوه انجام این بازی به گونه ای‌ست که در مدت زمان ده دقیقه، یکی از طرف های بازی باید پشت نفر دیگر را به خاک برساند. کشتی گیرها در این بازی آستین ها را تا آرنج بالا برده و دامن های چوخه خود را زیر کمربندی محکم می کنند. طی برگزاری این مسابقه ساز و دهل نیز نواخته می شود که شور و هیجان آن را دو چندان می کند. به برنده نیز جوایزی مانند کله قند،‌ شتر، قوچ،‌ گوسفند،‌ لوازم منزل و وجه نقد داده می شود.

نقاره زنی در حرم مطهر امام رضا (ع): نقاره زنی در حرم امام رضا به دوران غزنویان باز می گردد. در نقاره زنی از چهار نوع طبل،‌ کرنا و متعلقات آن استفاده می شود. تمام این ساز ها در مشهد ساخته می شوند. در هنگام نقاره زنی ذکرهای خاصی همزمان با دمیدن در کرناها گفته می شود. آهنگ این کرناها از قرن ها قبل سینه به سینه نقل شده و تغییر چندانی نکرده است.

از دیگر سنت های مذهبی که در مشهد و دیگر شهرهای ایران بسیار مرسوم است، رسم وقف و واگذاری املاک به آستان یک امام و امامزاده یا برای انجام کاری خیر است؛ اما مشهورترین عنصر فرهنگی که در خراسان بزرگ بسیار رواج داشته و آن را از دیگر استان های ایران متمایز کرده، موسیقی محلی خراسانی است که طرفداران بسیاری دارد و نمونه ای عالی از فرهنگ و ادب این دیار است.

غذا و خوشمزه

زمانی که صحبت از خوراکی ها و خوردنی های خوشمزه مشهد می شود، دو نامِ کباب شیشلیک و شله مشهدی بیش از دیگر نام ها در ذهن می آید.

شله مشهدی: شله مشهدی که پیشتر نیز در مورد آن صحبت کردیم برای سالیان طولانی غذای محبوب مشهدی ها به هنگام ادای نذر بوده است. خوب است بدانید که نام شله مشهدی در فهرست آثار ناملموس ایران به ثبت رسیده است.

شیشلیک: وصف شیشلیک شاندیز را تقریبا همه ایرانی ها شنیده و در سفر به مشهد حداقل یک بار طعم این غذای لذیذ را امتحان کرده اند. در این کباب محبوب، یا به صورت کامل از قطعات گوشت یا به صورت یک در میان از تکه های گوشت، چربی و سبزیجاتی مانند فلفل، پیاز و گوجه فرنگی استفاده می شود. گوشت شیشلیک به طور معمول یک شب در موادی مانند سرکه،‌ ادویه یا میوه های ترش مزه خوابانده می شود.

شوری مشهدی: این چاشنی جایگاه ویژه ای در سفره اهالی این شهر دارد و از مخلفات خوشمزه و محبوب مشهدی ها به شمار می آید. این شوری در خانواده ترشی ها قرار می گیرد و آب گوجه فرنگی خیلی غلیظ به همراه نمک فراوان، گل کلم سفید، ساقه کرفس و ادویه ها و سبزی های معطر گوشه ای از مواد تشکیل دهنده آن را شامل می شوند.

از دیگر غذاها و خوشمزه های مشهد و استان خراسان رضوی می توان به دیگچه، کوکو شیرین، چنگالی، اشکنه، آش کُمایل، کمه جوش، حلیم عدس خراسانی، ساطری پلو، قروتو، آش بلغور گندم نیشابور و بستنی های خوش طعم اصیل و زعفرانی اشاره کرد.

معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 
سوغات و صنایع دستی

سفر بدون گشت و گذار در بازارهای محلی شهر و خرید سوغات و صنایع دستی آن تکمیل نمی شود. سفر به مشهد از قدیم بدون آوردن تحفه از این دیار، کامل نیست و به طور معمول تمام اهالی خانواده در انتظار هستند تا مسافر برای شان هدیه ای از مشهد بیاورد.

انگشتر فیروزه و عقیق:‌ فیروزه نیشابور به دو نوع تقسیم می شود. نوع عجمی آن گرد و درشت است و فیروزه خالص رنگ آبی سیر دارد. این نوع از فیروزه گران قیمت ترین فیروزه جهان است. نوع دیگر فیروزه شجری است که رگه ها و نقش هایی به رنگ سیاه زرد و قهوه ای دارد. رنگ زمینه این نوع از فیروزه نیز آبی، سبز،‌ سبزآبی است.

ادویه هفت قلم:‌ ادویه هفت قلم، نوعی از ادویه است که در آبگوشت، خورشت و غذاهایی نظیر آن استفاده می شود و شامل ادویه هایی مانند دارچین، سماق، گلپر، زنجبیل، فلفل سیاه، فلفل قرمز و زردچوبه است.

دیگ های سنگی | هرکاره: دیگ ها و ظروف سنگی در مشهد با نام هرکاره شناخته می شود و از آن ها برای پخت غذا استفاده می شود. هرکاره ها از نوعی سنگ به نام سرپانتین ساخته می شوند که ویژگی خاص آنها نرم و مقاوم بودن در برابر آتش است. این نوع سنگ از کوه های اطراف مشهد استخراج می شود.

سماور سازی، پوستین دوزی، ارغوان بافی (۱)، گلیم بافی، تولیدات نمدی، سجاده، مهر، تسبیح، جانماز و سفره صلوات دیگر شکل های صنایع دستی و سوغات این شهر مذهبی را تشکیل می دهند.

اقامت

انتخاب مکانی برای اقامت در مشهد، هم آسان و هم سخت است. مشهد به دلیل داشتن هتل ها، مهمانخانه ها و زایرسراهای فراوان مشهور بوده و رتبه یک هتل سازی در ایران را به خود اختصاص داده است؛ اما با این همه، پیدا کردن محلی برای ماندن در ایام اوج سفر در این شهر کاری بسیار دشوار محسوب می شود. از این رو بهتر است قبل از سفر به مشهد، در اولین اقدام مکان اقامت خود را مشخص کرده و سپس برنامه ریزی های دیگر را انجام دهید.

اقامتگاه رایگان

نکته جالب دیگر، وجود مکان هایی‌ست که به رایگان می توانید در آن اسکان داشته باشید. از جمله آن ها می توان به کمپ های طرق یا غدیر در نزدیکی پلیس راه مشهد و کمپ بابا قدرت در بلوار فرودگاه مشهد اشاره کرد. اگر هم قصد دارید در سفری یک یا دو روزه، زیارتی کوتاه از حرم امام رضا داشته باشید می توانید روی خوابگاه های حرم حساب باز کنید. این خوابگاه ها برای استراحت و خواب زایرین در نظر گرفته شده و نیازی به پرداخت هزینه ندارند.

معروف ترین و بهترین جاذبه های مشهد

سخن از مشهد که به میان می آید، نخستین نام و تصویری که در ذهن نقش می بندد، بارگاه ملکوتی و خاطره انگیز امام رضا (ع) است. حرم امام رضا اما خود مجموعه ای از دیدنی هاست. اگر زمان کافی برای زیارت و سیاحت در مشهد دارید سعی کنید از تمام بخش های این مجموعه بزرگ دیدن کرده و به ویژه بازدید از مسجد گوهرشاد و موزه های آستان قدس رضوی و گنجینه های بی نظیرش را از یاد نبرید.

در کنار این ها مشهد گزینه های خوبی برای گردش در شهر در اختیارتان قرار می دهد؛ بازارهای سنتی و جدید که در سرتاسر شهر حضور دارند، پارک های ملت و کوه سنگی، پارک جنگلی وکیل آباد، آرامگاه نادرشاه افشار، آرامگاه خواجه ربیع، گنبد هارونیه، آرامگاه فردوسی، بخشی از این گزینه ها را شامل می شوند.

پارک ملت مشهد: پارک ملت مشهد یکی از محبوب ترین و مهمترین جاذبه های تفریحی در مشهد است و شهربازی آن با داشتن بزرگترین چرخ و فلک در خاورمیانه شهرت بسیار دارد.

پارک کوه سنگی:‌ این پارک دومین مجموعه تفریحی بعد از پارک ملت در مشهد به حساب می آید و سومین جاذبه پرطرفدار این شهر است. کوه سنگی یکی از زیباترین پارک های ایرانی‌ست و سرگرمی های متنوعی مانند باغ های پذیرایی، دریاچه مصنوعی، رستوران و کافه های مختلف در آن دیده می شود.

آرامگاه فردوسی: سفر به مشهد بدون بازدید از آرامگاه حکیم ابولقاسم فردوسی شاعر پرآوازه شاهنامه کامل نمی شود. در این مکان که در شهر توس و در نزدیکی مشهد قرار گرفته قبر چند تن از مشاهیر ایران نظیر اخوان ثالث نیز به چشم می خورد.

معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 

 معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر
جاذبه های اطراف مشهد

مشهد در کنار زیبایی هایی که در خود جای داده است، جذابیت هایی متعددی در روستاها و شهرهای اطراف دارد که بازدید از آنها خالی از لطف نیست. از جمله آن ها می توان به ییلاق های شاندیز و طرقبه، دهکده چوبی نیشابور، آرامگاه خیام و عطار در نیشابور و مجموعه تفریحی سد چالیدره در نزدیکی طرقبه اشاره کرد.

فاصله تا مشهد

ییلاق شاندیز: ۴۴ کیلومتر، زمان تقریبی از مرکز مشهد ۴۵ دقیقه با ماشین شخصی

ییلاق طرقبه: ۳۰ کیلومتر، زمان تقریبی از مرکز مشهد ۳۵ دقیقه با ماشین شخصی

آبشار اخلمند: واقع در روستای اخلمند،‌ ۹۱ کیلومتر، زمان تقریبی از مرکز مشهد یک ساعت و ۲۵ دقیقه با ماشین شخصی

آبشار ارتوکند و کاخ خورشید در کلات نادری: ۱۶۰ کیلومتر، زمان تقریبی از مرکز مشهد ۲ ساعت و ۲۵ دقیقه با ماشین شخصی

دهکده چوبی نیشابور:‌ ۱۲۲ کیلومتر، زمان تقریبی از مرکز مشهد یک ساعت و نیم با ماشین شخصی

آرامگاه خیام: ۱۲۵ کیلومتر، زمان تقریبی از مرکز مشهد یک ساعت و نیم با ماشین شخصی

آرامگاه عطار: ۱۲۷ کیلومتر، زمان تقریبی از مرکز مشهد یک ساعت و نیم با ماشین شخصی

مجموعه تفریحی سد چالیدره: ۳۵ کیلومتر، زمان تقریبی از مرکز مشهد ۴۵ دقیقه با ماشین شخصی

معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 

معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 
حمل و نقل در مشهد

 سفر به مشهد از راه های مختلفی صورت می گیرد و مردم وسایل نقلیه متفاوتی را برای رسیدن به مشهد انتخاب می کنند. در اینجا قصد داریم تا این راه ها را به صورت مختصر و مفید به شما معرفی کنیم. البته کارناوال در مطلبی جداگانه به طور کامل تمام راه های حمل و نقل و شیوه های دسترسی به شهر را معرفی خواهد کرد.

حمل و نقل برون شهری

برای رسیدن به مشهدالرضا می توانید از سیستم های حمل و نقل هوایی، ریلی و جاده ای استفاده کنید. فرودگاه بین المللی شهید هاشمی نژاد، ایستگاه راه آهن مشهد و پایانه های اتوبوس رانی امام رضا، معراج و راه ابریشم در مسیرهای ورودی شهر به مسافران خدمات رسانی می کنند.

حمل و نقل درون شهری

تردد در شهر مشهد با وجود تاکسی های متعدد خطی، خطوط اتوبوس رانی شهری خصوصی و تندرو (بی آر تی) و مترو به آسانی صورت می پذیرد و حمل و نقل عمومی کار دسترسی به نقاط مختلف را آسان کرده است.

شما می توانید با استفاده از سامانه http://map.mashadtraffic.ir موقعیت مکانی خود را بر روی نقشه به راحتی مشخص کرده و با استفاده از وسایل نقلیه ای که می خواهید، مسیر خود را به راحتی پیدا کنید. همچنین با استفاده از این نقشه آنلاین می توانید به راحتی از ترافیک آنلاین، دوربین ها، پارکینگ ها، مناطق شهرداری،‌ محدوده طرح ترافیک،‌ جایگاه های CNG، مراکز معاینه فنی، پایانه های مسافربری، قطار شهری، ایستگاه دوچرخه، پارکینگ معلولین و جایگاه های بنزین باخبر شوید. نحوه کار با این وبسایت در قسمت نکات ضروری به طور کامل آورده شده است.

اقلیم مشهد

شهر مشهد در منطقه مرزی بین شمال و جنوب استان خراسان قرار گرفته است و تداخل جبهه های مختلف آب و هوایی، ویژگی های اقلیمی خاصی به آن داده است. بیشتر دشت مشهد-نیشابور اقلیمی سرد و خشک دارد، بخشی از دشت مشهد-قوچان نیمه خشک است و قسمتی دیگر از بلندترین ارتفاعات رشته کوه های بینالود و هزار مسجد سرد و مرطوب هستند. این عوامل باعث می شود مشهد آب و هوایی متغیر داشته باشد؛ اما در مجموع معتدل و متمایل به سرد و خشک است. رودخانه مهم مشهد کشف رود است و آب این شهر از چشمه، قنات و چاه های عمیق و نیمه عمیق تامین می شود. میزان بارندگی سالانه مشهد نیز به ۲۵۳ میلی متر می رسد.

بهار: ماه اول این فصل در مشهد هنوز حال و هوای زمستان را در خود دارد و برخی مواقع با بارش برف همراه است؛ اما هوا از اردیبهشت ماه رو به گرمی و نشاط می رود و زمینه را برای شکوفایی زمین آماده می سازد.

تابستان: تابستان های مشهد آب و هوایی گرم و خشک داشته و دمای هوا در این فصل در بالاترین میزان به ۳۵ درجه بالای صفر می رسد.

پاییز: پاییز در مشهد به ویژه در ماه پایانی، بسیار سرد است. بارش گاه و بیگاه و طولانی مدت باران و برف ارمغان پاییز برای مردم این دیار است.

زمستان: زمستان های مشهد سرد است و کمترین دما در این شهر به ۱۵ درجه زیر صفر می رسد.

معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 

معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 
اطلاعات جغرافیایی مشهد

دشت مشهد در دره ای پهناور به وسعت بیش از ۱۰۰ کیلومتر طول و ۲۵ کیلومتر عرض قرار گرفته است و مساحتی ۲۵۰۰ کیلومتر مربعی دارد. شهر مشهد نیز در میان این دشت واقع شده و با مختصات طول جغرافیایی ۵۹ درجه و ۱۵ دقیقه تا ۶۰ درجه و ۳۶ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۵ درجه و ۴۳ دقیقه تا ۳۷ درجه و ۸ دقیقه روزگار می گذراند. ارتفاع این شهر از سطح دریا حدود ۱۰۵۰ متر است و ۳۵۱ کیلومتر مساحت دارد. مشهد مقدس در میان حوزه آب ریز کشف رود و در نزدیکی رشته کوه های بینالود و هزار مسجد واقع شده است.

معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 
تاریخچه شهر مشهد

آن گونه که از شواهد تاریخی بر می آید شهر مشهد و محدوده اطراف آن بخشی از دشت باستانی توس بوده است. تاریخ مشهد اما به واقع از زمان شهادت حضرت امام رضا (ع) شروع می شود. در اواخر قرن دوم هجری، جایی که مشهد امروزی در آن قرار گرفته دهکده ای به نام سناباد وجود داشت. این روستا در آن زمان از توابع نوغان، بزرگترین شهر ولایت توس محسوب می شد. روستای سناباد به مانند دیگر روستاهای خراسان قناتی داشته که نام آن بر روی دهکده گذاشته شده بود.

 

در نزدیکی این قنات باغ و کاخی وسیع قرار داشت که متعلق به والی خراسان بود. بعد از شهادت امام رضا، پیکر مطهر ایشان در آب این قنات غسل داده شده و به این صورت آب آن متبرک شد. این گونه شد که سناباد به واسطه حضور آرامگاه امام هشتم شیعیان مورد توجه قرار گرفته و اندک اندک گسترش یافت و به نام مشهدالرضا شناخته شد.

در میانه نیمه قرن سوم هجری بود که علاقه مندان به خاندان اهل بیت به تدریج در کنار حرم مطهر خانه های خود را برپا کرده و شهر مشهد را پایه گذاری کردند. به مرور زمان به ویژه در زمان شاه تهماسب صفوی مشهد وسعت پیدا کرد و رونق یافت. وی بسیاری از مردم توس را به مشهد کوچ داد و بر جمعیت آن افزود. توجه خاص پادشاهان صفوی که همگی شیعه مذهب بودند به حرم امام رضا (ع) باعث شد تا مشهد اهمیت بسیاری پیدا کند. در این زمان بود که شهر هرات در افغانستان در عهد شاه اسماعیل اول از دارالملک خراسان خارج شد و مشهد جای آن را گرفت.

اما آن چه مشهد را بر سر زبان ها انداخت و یکی از شهرهای مهم کشور کرد انتخاب آن به عنوان پایتخت در زمان سلطنت نادرشاه افشار بود. نادر پس از تاج گذاری به عنوان شاه ایران و پیروزی هایی که در هند و افغانستان به دست آورده بود، ترجیح داد تا پایتخت را جایی انتخاب کند که دسترسی خوبی به قلمروی تحت فرمانش داشته باشد. از همین رو مشهد در شرق ایران برای این کار انتخاب شد. همچنین نادرشاه کمک زیادی به گسترش حرم امام هشتم کرد. او بعد از پیروزی بر ملک محمود سیستانی و به شکرانه آن، گلدسته ای طلایی در جنوب صحن عتیق (انقلاب فعلی) ساخت. سقاخانه وسط صحن نیز به دستور او بنا شد و در فرمانی دیگر چهارصد جلد کتاب به کتابخانه آستان قدس اهدا کردند.

 شهر مشهد اما پس از قتل نادرشاه افشار از رونق افتاد و تا دوره به حکومت رسیدن قاجار از جمعیت آن کاسته شد. از مهم ترین اتفاق هایی که در دوران قاجار در مشهد افتاده است، می توان به اعتراض حاکم خراسان و مردم این استان به واگذاری امتیاز تنباکو و همچنین خیزش مردم در دوران انقلاب مشروطه اشاره کرد. حادثه مهم دیگر زمان قاجار ماجرای تحصن مردم مشهد در مسجد گوهرشاد بود که در اعتراض به قرارداد رژی (۱) انجام گرفت. ناصرالدین شاه پس از این تحصن اجرای قرارداد را در مشهد شش ماه به تاخیر انداخت و بعد از آن نیز اجرای قرارداد در این شهر اجباری نبود.

 

 معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر

 

معرفی شهر مشهد | دانستنی های قبل از سفر 
پیشینه نام مشهد

 نام مشهد همان گونه که در قسمت تاریخچه نیز آوردیم در قرن سوم هجری بر سر زبان ها افتاد و رایج شد. ابن بابویه قمی در کتاب خود «عیون الرضا» فصلی را به مشهد اختصاص داده و همه جا از نام مشهد و مشهد رضوی استفاده کرده است. «ابن حوقل» در قرن چهارم هجری نیز در نوشته های خود از این شهر تنها با نام مختصر مشهد یاد کرده و یاقوت حموی نیز این شهر را مشهد رضوی حرم رضا نامیده است.

در میانه قرن هشتم هجری قمری ابن بطوطه نیز در سفرنامه مشهور خود اصطلاح شهر مشهد الرضا را به کار برده است. بر روی سکه هایی که متعلق به نیمه اول دوره ایلخانان است هنوز نام نوغان دیده می شود ولی به تدریج این اسم جای خود را به المشهد یا مشهد می دهد. از این دوره به بعد اما با صراحت بیشتری از عنوان های مشهد رضا، مشهد مقدس و مشهد توس برای نامیدن این شهر استفاده می شود.

خوب است بدانید در برخی شعرها از مشهد به عنوان توس جدید در مقابل توس قدیم که آرامگاه کنونی فردوسی در آن قرار دارد استفاده شده است. حال این نام ها را با هم مرور کردیم. اما خود واژه مشهد در زبان چه معنی می دهد؟

کلمه مشهد (جمع مشاهد) در لغت به معنای محل شهود و محل شهادت است. آن طور که شیعیان اعتقاد دارند پس از قتل امام رضا به دست مامون، خلیفه عباسی این نام به این مکان داده شد. از مشهد با عنوان قبله هفتم هم یاد می کنند.

 

شماره تماس های ضروری

در ادامه برخی از شماره تماس های ضروری مشهد را در اختیار شما قرار دادیم. برای تماس با شماره های شهری مشهد و استان خراسان رضوی نیاز است ابتدا از پیش شماره ۰۵۱ استفاده کنید. اگر هم لازم داشتید تا از استانی غیر از خراسان رضوی با مرکز مخابرات ۱۱۸ تماس بگیرید ابتدا کد ۰۵۱ را گرفته و سپس ۳۳۳۳۳۳۳۳ (۸ تا ۳) را شماره گیری کرده و منتظر اپراتور بمانید.

در کنار شماره تماس های ضروری هر شهر، یک سری از شماره های ضروری وجود دارد که در تمام ایران ثابت است. شما می توانید در هر نقطه از شهرهای خراسان و ایران مشکل خود را با تماس با این مراکز حل نمایید. شماره تماس ۱۱۰ نیز به صورت رایگان شماره گیری می شود.
نام و شماره تماس خدمات و مکان های مهم در شهر مشهد   

 
  • پلیس     ۱۱۰
  • پیام شهرداری     ۱۳۷
  • بهداشت     ۱۴۹
  • پایانه مسافربری     ۰۵۱-۳۸۵۹۹۰۰۱-۷
  • تاکسی بیسیم     ۱۸۲۹-۱۸۳۰-۱۸۳۲-۱۳۳
  • اطلاعات پرواز     ۱۹۹
  • آتش نشانی     ۱۲۵
  • نام خدمات و مکان های مهم در شهر مشهد     شماره تماس
  • مدیریت بازرسی و نظارت اصناف استان دریافت شکایات     ۳۴۴۳۳۸۲۷
  • بازرسی کل کشور     ۱۳۶
  • اورژانس     ۱۱۵
  • ستاد هواشناسی     ۱۳۴
  • آتش نشانی     ۱۲۵
  • اطلاعات راه آهن     ۱۵۳۹



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


روزنامه قانون: مشهد، شهري كه دركنار نام مبارك امام رضا(ع) معنا پيدا مي‌كند؛مقصد طلايي ايرانيان براي جلاي روح و خلوت با يگانه خالق هستي. در سال‌هاي دور مسافران مشهد تنها به‌قصد زيارت بارگاه ملكوتي امام هشتم(ع) به اين شهر سفر مي‌كردند اما اين روزها سفر به مشهد بيشتر رنگ و بوي زيارتي و سياحتي گرفته است. اگر فرصت رويايي سفر به ديار ضامن آهو براي شما به‌وجود آمد، پيشنهاد مي‌كنيم علاوه‌بر جاذبه‌هاي شهر مشهد، بازديدي از روستاهاي خوش آب و هوا و بي‌نظير اطراف آن نيز داشته باشيد.

روستاي زشك، تكه‌اي از بهشت

 

 روستاگردي در كنار شهد شيرين زيارت
زشك، بهشت گمشده رشته‌ کوه بینالود در سرچشمه دره شاندیز، دل هر گردشگري را مي‌ربايد. زشک در لغت برگرفته از زو اشک به معنای چشمه‌های جوشان است. وجود چشمه سارهای متعدد و منحصر به فرد، این روستا را به یکی از دیدنی‌ترین مکان‌ها در خراسان تبدیل کرده است. اگر در مسیر رودخانه پیش بروید، خواهید دید در مکانی رودخانه‌به‌طوركامل‌خشک است؛ در حالی که چند 100 متر پایین تر آب فراوانی از دل زمین به‌بیرون می‌جوشد و به‌دليل این ویژگی، زشک به چشمه های جوشان معروف شده است.منطقه توریستی و تفریحی ییلاق زشک، یکی از روستاهای گردشگری ایران است.

گیلاس، سیب، گلابی، زردآلو، گردو، آلو قرمز و هلو از جمله محصولات باغ های روستای زشک است. نان های محلی نیز گردشگران زیادی را به این روستا می کشاند. برای رفاه حال مسافران، گردشگران و کوهنوردان بخش های خدمات رسانی بسياری مثل رستوران، چایخانه‌های سنتی و اماکن تفریحی ایجاد شده است.از مزیت‌های این روستا مسیرهای خاص کوهنوردی است که کوهنوردان با بهره‌گیری از اقلیم مطبوع به راحتی از مسیرهای ایجاد شده می‌‌توانند به بالای کوه‌های زشک صعود كنند؛ از همین رو مناسب برای تفریح ورزشی است. قله چمن ، یکی از ارتفاعات بینالود با 3020 متر ارتفاع‌ونزدیک‌ترین قله مرتفع ‌براي صعود کوهنوردان، در فصول مختلف سال بسیار پرتردد است.

 

روستای زشک به لحاظ چشم‌اندازهای زیبا و صفای محیط و اعتدال آب و هوا و باغ‌های سرسبز میوه، یکی از بهترین مناطق ییلاقی اطراف مشهد به شمار می‌آید. چشمه‌سارهای متعددی این منطقه را سیراب می‌کند و به دلیل وجود آب کافی دارای انواع محصولات باغی است.ظرفیت های گردشگری روستای زشك عبارتند از:كوه‌ها و دره‌ها، رودهای پر آب و دایمی، چشمه های متنوع، چشم انداز طبیعی، محصولات باغی، عسل و ماهی، بازار محلی، مسافت كم با شهر مشهد، اماكن مسكونی سنتی و باغ‌های وسیع و خوش منظره.

این روستا در امتداد جنوب شرقی رشته کوه بینالود و در سرچشمه دره شاندیز و 30 کیلومتری جنوب غربی مشهد واقع شده است.

کار و پیشه مردم آن باغداری، پرورش دام و طیور و شیلات و صنایع دستی است. بهترین محصول باغ‌های این منطقه، گیلاس و آلبالو است و محصولاتي چون سیب، گلابی، زردآلو، هلو و گردو نیز در آن تولید می‌شود. درختچه‌های کوتاه‌کوهی،سماق،شاهدانه،کلپوره، اکلیل کوهی و تمشک، پوشش زیبای گیاهی این منطقه را تشکیل می دهند.

 


آبشار روستاي آبگرم

 

روستاگردي در كنار شهد شيرين زيارت 
آبشاري با قدمت بيش از 700 سال كه از دل كوه‌هاي هزار مسجد سرچشمه مي‌گيرد، چشم هر گردشگري را به خود خيره‌ مي‌كند. اينجا آبشار آب‌گرم در شهرستان كلات، خراسان رضوي است. مكاني كه كافي است يك بار به آن سفر كنيد، آن زمان ديگر آبشار آبگرم كلات به يكي از مقاصد هميشگي شما تبديل مي‌شود. با عبور از روستای آبگرم واقع در شهرستان کلات و گذر از راهی كه نیم ساعت طول خواهد کشید، به منطقه اي خوش آب و هوا با داشتن چشمه‌ های آبگرم و زیباترین چشم‌انداز یعنی آبشار آبگرم در کلات خواهید رسید.کلات نادري و آبشارها و دره‌ها و غارهایش افسانه نیست بلکه این شهر و عمارت خورشیدش آنچنان زیبا و دیدنی است که نادر شاه پادشاه کشور گشای ایران، این دیار را به عنوان سکونتگاه خویش برگزید و امروزه نیز کلات نادر، پذیرای گردشگران داخلی و خارجی است.

آبشار آبگرم کلات در موقعیت جغرافیایی E600348 N363009 در استان خراسان رضوی قرار دارد. این آبشار در مجاورت روستای آبگرم در ۷۵ کیلومتری شهرستان کلات است. برای رسیدن به آبشار، پس از عبور از روستای آبگرم، در مسیری که امکان تردد وسایل نقلیه سبک وجود ندارد، پس از طی کردن راهی حدود نیم ساعت به آبشار زیبای آبگرم خواهید رسید. نام این آبشار از روستای آبگرم که دارای چشمه‌های آبگرم زیاد هست، گرفته شده ‌است.

آب این آبشار از سرچشمه که چند کیلومتر بالاتر از خود آبشار قرار گرفته، به شکل قابل توجهی، گرم است. البته آن‌قدر گرم نيست که در زمره چشمه‌های آبگرم محسوب شود اما حوالی 30 تا 35 درجه گرما دارد. آبشار آبگرم و حوضچه آن بسيار برای آبتنی مناسب است ؛از كیلومتر60 جاده كلات كه مسیر فرعی روستای آبگرم شروع می‌شود تا خود روستا حدود 20 كیلومتر راه است كه مسیری آسفالته اما پیچ در پیچ است. از ابتدای روستا جاده خاكی شروع می شود و به سمت بند كه فضایی سیمانی برای ذخیره و كانال كشی آب است، ادامه می‌یابد.

 

از جاده خاكی با ماشین می‌شود تا پای بند رفت. البته یكی دوبار نيز باید از رودخانه رد شد. از پای بند به بعد را باید پیاده رفت. از پای سد تا آبشار با سرعت مناسب، یك ساعت راه است. مسیر، از دشتی باز و بسیار سرسبز می‌گذرد كه البته از چشم گروه‌های دوچرخه سواری دور نمانده است. پیش از رسیدن به آبشار، درست در پیچ مسیر، بنایی تاریخی قرار دارد كه به اعتقاد مردم روستا شكارگاه نادر بوده است؛آبشار و حوضچه آن بوی حمام های قدیمی می‌دهد و این به‌دليل همان گرمای آب است. درخت های انجیر فراوانی در مسیر قرار دارد.

 


روستاي پاژ؛ زادگاه فردوسي

 

 روستاگردي در كنار شهد شيرين زيارت

روستای پاژ، نام روستایی است که در ۱۵کیلومتری شمال شرقی مشهد و در تقاطع جاده کلات و کارده قرار دارد . این روستا یک خیابان اصلی با نام «فردوسی» دارد که از جاده کلات منشعب می شود و خیابان‌های فرعی آن نیز براساس همین خیابان اصلی شماره‌گذاری شده‌اند. این روستا محل تولد بزرگانی همچون ابوالقاسم فردوسی شاعر حماسه سرای ایرانی بوده‌است. زادگاه فردوسی، روستایی سرسبز و پوشيده از باغ‌های انگور ‌است. حدود ۵۰۰ متری شمال پاز که بر بلندای تپه‌ای در جلگه قدیم خراسان قرار گرفته، تپه ای با قدمت نامعلومي قرار دارد که خرده سفال و کاشی‌های رنگارنگ اطراف و روی آن پراکنده‌اند و تاریخ کهن آن را نشان می‌دهند.

 

می‌گویند این آثار یادگار سده‌های اولیه قرون اسلامی تا حدود قرن دهم قمری است. پاز یا پاژ در لغت به معنای هدیه است که فرد دارای رتبه و مقام به فرد دیگر هم‌تراز خود می‌دهد. زادگاه فردوسی بزرگ، روستای پاژ است که در تقاطع جاده کارده به کلات نادری و ۱۵ کیلومتری شهر مشهد قرار دارد . در میانه روستا و ۷۰۰ متری شمال آن دو تپه باستانی دیده می‌شود که مربوط به پاژ قدیم و نشان‌دهنده تاریخ این منطقه پس از اسلام تا قرن نهم و دهم هجری است . روستای تاریخی پاژ که به‌عنوان زادگاه شاعر صاحب نام ایرانی حکیم ابوالقاسم فردوسی شناخته می‌شود، امروزه به‌عنوان یکی از مناطق گردشگری مشهد محسوب شده و توسط گردشگران تورهای مشهد مورد بازدید قرار می‌گیرد.

 

این روستا در ۱۵ کیلومتری شمال شهر مشهد واقع شده و به دو بخش باستانی و مسکونی تقسیم مي‌شود. در بخش باستانی روستا می توان بقایای روستای پاژ در دوران باستان را مشاهده کرد؛ این بقایا بنابر بررسی‌های صورت گرفته به قرون نهم و دهم هجری مربوط می‌شوند؛درحالي که بخش مسکونی روستا در حال حاضر با کمی فاصله درقسمت دیگری از روستا قرار گرفته است. اكنون این روستای باستانی مورد بازدید بسیاری تاریخ دوستان قرار گرفته و هر روزه در قالب تورهای یک روزه از آن بازدید می شود.

 

طبق کاوش‌های باستان شناسی که در سال ۸۹ در این روستا صورت گرفت، باستان شناسان موفق به شناسایی قلعه‌ای به وسعت ۴۵ در ۶۵ متر شدند.این قلعه در مرکز روستای پاژ قرار گرفته است .این روستا با بافت سنتی و محلی خود، در حال حاضر یکی از سایت‌های باستان شناسی محبوب مشهد به شمار می‌آید.

 


روستاي گلستان مشهد

 

 روستاگردي در كنار شهد شيرين زيارت

روستای گلستان واقع در پنج کیلومتری مشهد، دارای مناظر کوهستانی و باغات میوه با دره های سرسبز بوده که‌باوجود این مواهب طبیعی از جمله بند گلستان، وجود آستان مقدس امام زادگان یاسر و ناصر به اهمیت گردشگری آن افزوده است.

 

روستای حصار گلستان یکی از روستاهای خوش آب و هوا در جنوب غرب مشهد و در حوالی شهر طرقبه واقع شده است. وجه تسمیه گلستان ‌نيز به‌واسطه قرارگرفتن در دل کوه‌هاست که از اطراف توسط آن‌ها احاطه شده است. جمعیت این روستا حدود۳۰۰۰ نفر و جمعیت غالب آن را جوانان تشکیل می‌دهند. این روستا به سبب داشتن آب و هوای دلنشین، رودخانه های خروشان و نزدیکی با شهر مشهد، روزهای تعطیل پذیرای جمعیت‌بسياری برای گذراندن اوقاتی خوش در دامن طبیعت ‌است.

 


ابرده، ماسوله مشهد

 

 روستاگردي در كنار شهد شيرين زيارت

ابرده یک روستای پلکانی و خوش آب و هوا در مسیر رودخانه زشک و چهار کیلومتر پس از شهر شاندیز است. این روستا دارای باغات فراوان است و چون درختان بسياري دارد، هنر نجاری و منبت کاری در آن بسیار رایج است. متاسفانه چهره روستا به سرعت در حال تغییر است. بیشترین مراکز پذیرایی در مسیر این روستا ساخته شده اما هنوز خانه های بکر با سقف چوبی، ایوان و تنور در آن وجود دارد و تعداد آن‌ها نیز کم نیست.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


ماهنامه همشهری سرزمین من – مریم مشتاق: برای ماجراجویان، سفر نه سرما و گرما می شناسد و نه سختی یا سستی، بنابراین حتی سرمای استخوان سوز زمستان هم بهانه خوبی برای در خانه و کنار گرمای بخاری ماندن، نیست. یکی از مناطق محبوب، برای مسافران زمستان، پیست های اسکی است تا بتوانند زمستان را به حد کمال در آن تجربه کنند.

 

البته لازم نیست در آنجا مثل یک اسکی باز حرفه ای و با تمام ساز و برگ این ورزش حرفه ای ظاهر شوید، کافی است خودتان را، گاهی حتی بدون نیاز به خودروی شخصی، به یکی از این پیست ها برسانید و لذت بردن را آغاز کنید.

 

می توانید در میان برف ها پیاده روی کنید، روی آن ها لیز بخورید و برف بازی کنید. خلاصه آن که اگر اهل سفر باشید، باریدن برف و سفیدپوش شدن کوهستان فرصت دوباره ای است برای لذت بردن از طبیعت. در این مطلب، سه پیست اسکی معروف «تاریک دره»، «شیرباد» و «پولادکف» را در غرب، شرق و مرکز کشور برای ماجراجویی زمستانه به شما معرفی می کنیم.

 

اسکی بازی در همدان، خراسان و فارس 

توصیه های خاص؛ ایمن در پیست

 

• قبل از راهی شدن به سمت پیست های اسکی حتما از شرایط جوی منطقه و ساعات کار پیست مطلع شوید.

 

• اگر اسکی نمی کنید، از مسیرهای تعیین شده در پیست پیاده روی کنید و برای حفظ سلامت خودتان وارد مسیر اسکی بازان نشوید.

 

• می توانید در محل پیست ها تجهیزاتی مثل کلاه، چوب اسکی، دستکش، کفش و باتوم را اجاره کنید.

 

• لباس گرم و مناسب را فراموش نکنید تا از ماجراجویی تان لذت ببرید.

 

• اگرچه تیوپ سواری یک تفریح لذت بخش است، اما توصیه ما این است که به دلیل خطرات بالای این تفریح، در پیست ها تیوپ سواری نکنید، چون نه تنها جان خودتان که جان بقیه گردشگران را هم به خطر می اندازید.

کجا بگردیم؟؛ ماجراجویان برفی

 

1. همدان

 

پیست تاریک دره: «پیست اسکی الوند» یا همان «تاریک دره» با امکاناتی شامل تله سیژ، تله اسکی و مسیر ویژه آموزشی پذیرای کوهنوردان و اسکی بازان است. طول مسیر تله سیژ یک هزار و 700 متر و مسیر تله اسکی 500 متر است. از مجموع 20 رشته مرتبط با اسکی، پنج رشته اسکی «آلپاین»، «اسنوبرد»، «صحرانوردی»، «کوه اسکی» و «اسکی چمن»، در مجموعه پیست اسکی تاریک دره انجام می شود که قطعا در فصول خاصی از سال می توانید از هر کدام از آنها استفاده کنید.

 

اگر تجهیزات اسکی همراه ندارید، می توانید آن ها را اجاره کنید. اگر هم سررشته ای در اسکی ندارید، می توانید یک مربی خصوصی بگیرید که هزینه کار را بالاتر می برد. برای اطلاعات بیشتر با شماره 38221545(081) با هیئت اسکی همدان تماس بگیرید یا به نشانی اینترنتی skihamedan.ir سری بزنید.

 

اسکی بازی در همدان، خراسان و فارس
 

 

2. فارس

 

پیست پولادکف: پیست اسکی پولادکف در ارتفاعات استان فارس همه نوع امکانات رفاهی که بخواهید دارد، از پیست اسکی و تله کابین گرفته تا کافی شاپ و هتل. پیست اسکی پولادکف یکی از پیست های استاندارد ایران است که در ارتفاع دو هزار و 850 متری از سطح دریا واقع شده و شیب سطح پیست 35 درصد است. در این پست هم استفاده از تیوپ ممنوع است، اما می توانید به جای تیوپ از وسایل امن تر استفاده کنید، «موتور برفی» یا همان اسنومبیل و «لژسواری».

 

برای اطلاعات بیشتر می توانید به آدرس سایت پیست اسکی  pooladkafski.com مراجعه کنید یا با شماره تلفن مجموعه 36353244(071) تماس بگیرید. اگر قصد اقامت شبانه دارید، می توانید در هتل چهار ستاره مجموعه پولادکف بمانید. برای اطلاع از قیمت ها و رزرو اتاق، با شماره 36258025(071) تماس بگیرید. نشانی سایت هتل pooladkafhotel.com است.

 

اسکی بازی در همدان، خراسان و فارس 

 

3. خراسان رضوی

 

پیست شیرباد: اگر به صورت حرفه ای اسکی می کنید و پای ثابت پیست های اسکی هستید، دامنه های پربرف شیرباد، جای مناسبی برای اسکی کردن است، اما اگر مثل بسیاری دیگر از علاقه مندان هرازگاه، سراغی از این ورزش می گیرید، باز هم نگران نباشید، در محل این پیست می توانید وسایل کامل اسکی را اجاره کنید. تله اسکی پیست با 900 متر طول تا دل ارتفاعات منطقه بالا می رود تا اسکی بازان بتوانند در یک شیب پربرف با طی مسیری هزار و 200 متری اسکی کنند و پایین بیایند.

 

در این پیست، یک ساختمان مجهز سه طبقه قرار دارد که بخشی از آن کافی شاپ است و سوئیت هایی برای اقامت شبانه ورزشکاران پیش بینی شده است. اگر از شرایط جوی پیست سوال دارید، با دفتر پیست به شماره 36656330(051) تماس بگیرید یا به سایت skishirbad.com مراجعه کنید.

 

اسکی بازی در همدان، خراسان و فارس 

لغزنده بر برف

 

شاید فکرش را هم نکنید که در استان نسبتا خشکی مثل خراسان رضوی پیست اسکی وجود  داشته باشد. پیست اسکی «شیرباد» با آن که چند سالی بیشتر از افتتاحش نمی گذرد، اما در این مدت کم هم توانسته جایی در بین پیست های صاحب نام اسکی کشور باز کند.

چطور برسیم؟

 

تاریک دره: از مرکز شهر همدان، نیم ساعته به پیست اسکی می رسید. پس از رسیدن به گنجنامه، مسیر سمت چپ را ادامه دهید به جاده پیست اسکی می رسید.

پولادکف: از شهر شیراز 75 کیلومتر راه در پیش دارید. باید وارد جاده سپیدان- یاسوج شوید تا بعد از یک ساعت بهش هر سپیدان برسید. 15 کیلومتر بعد از شهر، مجموعه پولادکف را در سمت چپ تان می بینید.

شیرباد: در کیلومتر 10 جاده مشهد به چناران یا همان جاده سنتو، دو کیلومتر بالاتر از دوربرگردان «گلمکان» ورودی جاده فرعی روستای «دولت آباد» است؛ از روستا تا پیست 18 کیلومتر راه است.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


مجله همشهری دانستنیها: از سال 1979 (1358) تا امروز به غیر از شهر یزد، 21 اثر فرهنگی، تاریخی و طبیعی ایران در فهرست میراث جهانی سازمان یونسکو ثبت شده اند. در ادامه به معرفی این آثار ثبت در میراث جهانی خواهیم پرداخت.

تخت جمشید؛ فارس


تخت ناتمام

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

در طول جغرافیایی 53 درجه و 54 دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی 29 درجه و 56 دقیقه شمالی در استان فارس و در دشت مرودشت، در دامنه کوه رحمت، بنایی بی مانند روی صفه ای با تختگاهی دست ساز قرار دارد که بنابر قول سازندگان آن، «پارسه» نامیده می شده است. این بنا در طول سال ها نام های گوناگون داشته و امروز به نام «تخت جمشید» در تمام جهان معروف است.

در سال 1310، پروفسور «ارنست هرتسفلد» (Ernst Emil Herzfeld) از سوی «موسسه خاورشناسی دانشگاه شیکاگو» حفاری و اکتشاف رسمی و جدی در این سازه باستانی را آغاز کرد. این سازه، ابتدا در 24 شهریور 1310 در فهرست آثار ملی ایران جای گرفت و سپس با گذشت چندین سال، در سال 1353 از سوی سازمان یونسکو در فهرست میراث جهانی قرار گرفت.

ساخت تخت جمشید حدود سال 51 پیش از میلاد به دستور «داریوش بزرگ» هخامنشی آغاز شد و تا 50 سال بعد از آن ادامه پیدا کرد. به این ترتیب که داریوش بزرگ و سپس «خشایارشا» و سپس «اردشیر اول» به ترتیب کار ساخت و تکمیل تخت جمشید را بر عهده داشتند. براساس یافته ها و شواهد، به نظر می آید کار ساخت تخت جمشید طی دوره های بعد هم ادامه داشته و درواقع هرگز به پایان نرسیده است.

 


مجموعه باغ های ایرانی فارس، مازندران، اصفهان، کرمان، یزد و خراسان


بهشت زمینی

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

«پردیس»، «بهشت»، «نگارستان»، «بستان»، «فردوس» و «مینو»، همه به مجموعه ای از گیاهان و آب نماها، جوی ها، کوشک و سرا و احتمالا حیوانات و پرندگان که در میان یک دیوار بلند قرار دارند و تداعی کننده فردوس آسمانی در زمین هستند، اطلاق می شود. ساختار ویژه و ممتاز و معماری باستانی و ریشه دار این باغ ها که به نام باغ های ایرانی معروف هستند، نشان دهنده اوج هنر و آشنایی مهندسان و معماران ایرانی با ریاضیات و هندسه و اصول زیبایی شناسی و نشان از هماهنگی و تلفیق و پیوند انسان با طبیعت است. مجموعه نه باغ ایرانی شامل باغ های پاسارگاد، ارم، چهلستون، فین، عباس آباد، شازده، دولت آباد، پهلوان پور و اکبریه به صورت یک جا در سال 1390 در فهرس میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

 


برج گنبد قابوس، گلستان


به سوی آسمان

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

گنبد قابوس، در زمان سلطنت «شمس المعالی قابوس بن وشمگیر» از پادشاهان زیاری در شهر هیرکانی، گنبد کاووس فعلی، در سال 375 هجری شمسی بنا شده است. سبک معماری این برج که بلندترین برج تمام آجری جهان است، سبک رازی است. بلندی این برج به همراه پی آن، 72 متر و بلندی گنبد آن 18 متر است. گنبد قابوس هم در سال 1391 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.

 



مسجد جامع اصفهان، اصفهان


شاخص معماری اسلامی

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

مسجد جامع اصفهان با ابعادی نزدیک به 170 در 140 متر در شمال شرقی اصفهان قرار دارد. قدمت این مسجد به پیش از اسلام بر می گردد و پیش از آن که تبدیل به مسجد شود، به صورت آتشکده مورد استفاده بوده است. احتمالا پس از ورود اسلام، مسجدی بر پایه همان آتشکده قدیمی متعلق به دوره ساسانیان بنا شده است که آن هم در طول تاریخ ویران شده و مسجد فعلی روی ویرانه های آن ساخته شده است.

معماران، این مسجد را بازتابی از هنر بیزانس و هنر کلاسیک در قالب بنای اسلامی می دانند. در این مسجد شخصیت های مهم و معروفی همچون «محمدباقر مجلسی» مدفون هستند. این بنا در سی و ششمین اجلاس یونسکو در سال 1391 در فهرست میراث جهانی ثبت شد.

 


مجموعه ارگ بم، کرمان


پس از زلزله

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

بزرگ ترین بنای خشتی جهان در مجاورت جاده قدیمی ابریشم در کنار شهر بم قرار دارد. ارگ بم، از روزگار اشکانیان و شاید هم دوران هخامنشی تا دوره قاجار قابل سکونت و مورد استفاده بود. این سازه بزرگ در سال 1382 در اثر زلزله خسارات فراوانی دید و به همین دلیل در فهرست میراث جهانی در خطر درآمد، اما بازسازی و توجه مردم و مسئولین و همکاری 12 کشور خارجی باعث شد تا ضمن حفظ و مرمت آن، این اثر تاریخی، در سال 1392 از فهرست میراث در خطر بیرون بیاید.

 


تخت سلیمان، آذربایجان غربی


عبادت در دل طبیعت

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

در نزدیکی تکاب، مجموعه ای از سازه های باستانی قرار دارد که اطراف یک دریاچه طبیعی ساخته شده است. مورخان بر این باورند که این محل همان شهر «شیز» یا «گنزک» باستانی است که روزگاری مقر آتشکده بیار مهم «آذرگشسب» بوده است. تخت سلیمان از روزگار مادها محل استقرار اقوام مختلف بودهاست. این مجموعه بنا، در 29 آذرماه 1316 در فهرست آثار ملی ایران و در سال 1382 در فهرست میراث فرهنگی جهانی یونسکو ثبت شد.

 


روستای میمند، کرمان


زندگی در دل سنگ ها

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

روستای سنگی و دست کند میمند با قدمتی چند هزار ساله، از جمله نخستین مراکز استقرار انسان در ایران است. در این روستا، 406 خانه سنگی یا کیچه وجود دارد. زنده بودن فرهنگ باستانی و به خصوص زبان و نوع گویش اهالی و استفاده از واژه های پهلوی از مشخصات ویژه این منطقه است. روستای سنگی میمند با قدمتی نزدیک به 13 هزار سال، در سال 1394 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.

 


نیایشگاه (زیگورات) چغازنبیل، خوزستان


نیایشگاه طبقاتی

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

زیگورات چغازنبیل، اثری است بازمانده از دوران حکومت عیلامی ها با مرکزیت شهر باستانی شوش. این سازه عظیم که در چهل و پنج کیلومتری جنوب شهر باستانی و تاریخ شوش و سی و پنج کیلومتری شهر شوشتر قرار گرفته است، به دست «اونتاش گال»، پادشاه عیلام حدود 1250 پیش از میلاد به منظور ستایش رب النوع گال و اینشوشیناک- براساس متن کتیبه یافته شده در آن- ساخته شده است. بلندی سازه چغازنبیل در ابتدای ساخت آن 52 متر و در پنج طبقه بوده است، اما ارتفاع آن امروز 25 متر است و تنها دو طبقه از آن باقی مانده است. این سازه به شکل مربع و در ابعاد 105 متر در 105 متر است. بنای چغازنبیل پیش از آن که در فهرست میراث جهانی قرار بگیرد، در سال 1348 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده بود.

 


سنگ نبشته بیستون، کرمانشاه


فتح نامه جاویدان

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

در سی کیلومتری شرق کرمانشاه در ارتفاع صد متری بر سینه کوه صخره ای بیستون، یکی از مهم ترین اسناد دوره هخامنشی و مربوط به داریوش بزرگ نقش شده است. این کتیبه درواقع فتح نامه ای است که وقایع اولین سال های سلطنت داریوش و فتوحاتی را که در جریان سرکوب اغتشاشات و شورش های داخلی نصیب او شده، بازگو می کند.

داریوش در این کتیبه ضمن معرفی خود و اجدادش به شرح حوادثی که منجر به پادشاهی او شد، پرداخته و در ضمن حدود قلمرو و نام ایالات تابعه در ابتدای سلطنت و نام تمامی شورشیان و محل شورش و تارخ سرکوبی آنان را ذکر کرده است. متن فارسی باستان، در 414 سط و در پنج ستون قرار دارد که زیر آن تصویر شاه و نه تن از مدعیان پادشاهی که اسیر شده اند، به تصویر کشیده شده است. متن عیلامی هم در 593 سطر، در هشت ستون و متن بابلی در 112 سطر و در دو طرف کوه منقوش شده است. این اثر منحصر به فرد که بیان کننده گوشه ای از تاریخ دوره داریوش بزرگ است، در 15 دی ماه 1310 در فهرست آثار ملی ایران قرار رفت و در سال 1385 در سی امین نشست سازمان یونسکو، در فهرست میراث جهانی جای گرفت.

 


سازه های آبی شوشتر، خوزستان


مهندسی باستان

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

در سال 1388 مجموعه ای از بی نظیرترین سازه های مهندسی جهان که به نام آبشارها و آسیاب های آبی شوشتر معروف است و قدمتی چندهزار ساله دارد، در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. بخش های مختلف این مجموعه عبارتند از: بندمیزان، برج کلاه فرنگی، رودخانه دست کند گرگر، مجموعه آبشارها و آسیاب های آبی، بند برج عیار، نیایشگاه صائبین، بند ماهی بازان، قلعه سلاسل، کانال داریون، پل بند شادروان، بند خاک، پل بند لشکر، پل شاه علی و پل شرابدار.

 


مجموعه بازار تبریز، آذربایجان شرقی


بازار زندگی

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

بازار تبریز، با مساحتی حدود یک کیلومتر مربع بزگر ترین بازار سرپوشیده جهان است. قدمت این بازار به دوره زندیه بر می گردد، اما پیش از آن هم این مرکز به دلیل رفت و آمد اروپاییان و تجار و کاروانیان، مرکز مبادله کالا و تبادل فرهنگ و هنر بوده است. بازار تبریز نزدیک به 5500 باب حجره، 35 سرا، 25 تیمچه، 30 مسجد، 20 راسته، 11 دالان، پنج باب حمام و 12 مدرسه دارد. بازار تبریز در دوره های قاجار و پهلوی بارها مرمت و بازسازی شده است.این مرکز مبادلات و داد و ستد تاریخی ایران در سال 1389 در فهرست میراث فرهنگی یونسکو به ثبت رسید.

 



شهر تاریخی شوش، خوزستان


پایتخت باستانی

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

شهر تاریخی شوش، شهری با قدمتی کهن و یادگاری است از دوران عیلام و هخامنشی. این شهر پایتخت سیاسی هخامنشیان و مرکز برخورد دو تمدن ایرانی و میان رودان بوده است. این سایت ویژه باستانی که تحقیقات و مطالعات باستان شناسی همچنان در آندر جریان است، در سی و نهمین اجلاس کمیته میراث جهانی سازمان علمی، فرهنگی و تربیتی ملل متحد (یونسکو) در تیر 1394 با موافقت صد در صد اعضای آن به ثبت جهانی رسید.

 


شهر سوخته، سیستان و بلوچستان


شهری در سیستان

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

شهر سوخته، بقایای شهری باستانی است که در مسیر رودخانه هیرمند به دریاچه هامون بنا شده است. آثار به دست آمده در این محوطه باستانی، نشان دهنده وجود دانش پزشکی و کشاورزی و سیستم آبرسانی در این شهر بوده است. این سایت باستانی در سال 1393 در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

 


گنبد سلطانیه، زنجان


آرزوی برباد رفته

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

این بنا که به نام مقبره «سلطان محمد خدابنده» ملقب به «الجایتو» معروف است، از جمله سازه های معماری دوره اسلامی است که در دوره ایلخانان ساخته شده است. گنبد این بنا ارتفاعی نزدیک به 48.5 و قطر دانه 25.5 متر دارد. هدف اصلی الجایتو از ساخت این آرامگاه آن بود که پیکر حضرت علی (ع)، امام اول شیعیان را از نجف به این محل منتقل کند، اما چون از آوردن پیکر امام ناامید شد، تغییراتی در نقشه اولیه آن داد و وصیت کرد که پس از مرگش در سردابه آن دفن شود.

ساخت این آرامگاه، 10 سال به طول انجامید و الجایتو تنها دو سال پس از اتمام بنای آن در اثر بیماری در سن سی و چهارسالگی درگذشت. گنبد سلطانیه در 15 دی ماه 1310 در آثار ملی ایران ثبت شد و در سال 1384 در نشست بیست و نهم کمیته جهانی یونسکو در فهرست میراث جهانی درآمد.

 



کاخ گلستان، تهران


کاخ پایتخت

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

مجموعه کاخ گلستان واقع در میدان ارگ تهران از جمله بناهایی است که از زمان «شاه تهماسب اول» تا دوره پادشاهان قاجار و به ویژه در دوره «فتحعلی شاه» ساخته و پرداخته شده است. این مجموعه دارای کاخ ها و تالارها و عمارت هایی است که از نظر معماری و تزیینات در میان کاخ های دوره قاجار بی مانند هستند. آیینه کاری های این کاخ از جمله جاذبه های منحصر به فرد آن است. بخش های مختلف این مجموعه عبارتند از: عمارت شمس العماره، تالار سلام، تالار آیینه، ایوان، تخت مرمر، حوضخانه، کاخ ابیض، خلوت خانه کریم خانی، عمارت بادگیر، تالار عاج، تالار الماس، تالار برلیان و حوضخانه. لازم به ذکر است برخی از بناهای موجود در محدوده کاخ امروز دیگر وجود ندارند، مانند تکیه دولت و عمارت اندرونی و خوابگاه ناصرالدین شاه، تالار خاقان و عمارت صندوقخانه. این مجموعه در سال 1392 در سی و هفتمین اجلاس یونسکو در فهرست میراث جهانی قرار داده شد.

 


آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی، اردبیل


آرامگاه قزلباشان

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

مجموعه بقعه «شیخ صفی الدین اردبیلی» و جد پادشاهان صفویه در سال 735 هجری به دست فرزند او، «صدرالدین موسی»، بنا شد. در این بنا به غیر از مقبره شخی صفی، مقبره «شاه اسماعیل اول» و همسر او و جمعی از بزرگان قزلباش و صاحب منصبان صفویه هم قرار دارد. این مجموعه از لحاظ معماری و تزیینات در نوع خود منحصر به فرد است. بخش های مختلف این آرامگاه عبارتند از: چینی خانه، مسجد، جنت سرا، خانقاه، چله خانه، شهیدگاه، چراغ خانه، کتابخانه، نقاره خانه و… این بنا در سال 1389 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.

 


میدان نقش جهان، اصفهان


میدان مستطیلی

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

میدان نقش جهان، در زمان صفویه به جای باغ بزرگی که در همین محل قرار داشت و نقش جهان نامیده می شد، ساخته شد. این میدان برخلاف نقشه بسیاری از میدان های جهان، به شکل مستطیل و دارای ابعادی به طول 560 متر و عرض 160 متر است. از ویژگی های این میدان، وجود ساختمان های بسیار مهم و بازاری دوطبقه در اطراف آن است. بناهای پیرامونی این میدان که هرکدام، مظهری از هنر و خلاقیت هنرمندان و مهندسان و صنعتگران ایرانی هستند، عبارتند از: بنای کاخ عالی قاپو، مسجد امام (شاه)، مسجد شیخ لطف الله و سردر قیصریه. میدان نقش جهان که در سال 1310 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده بود، در اردیبهشت ماه 1358 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.

 


دشت لوت، خراسان جنوبی، کرمان، سیستان و بلوچستان


لوت پهناور

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

دشت لوت نخستین اثر طبیعی ایران است که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. دشت لوت که گاه به اشتباه آن را کویر خطاب می کنیم، دارای ویزگی هایی است که آن را از دیگر دشت های جهان جدا و متمایز می کند. مساحت این دشت حدود 36 هزار کیلومتر مربع یا دو میلیون و 300 هزار هکتار و مساحت حریم آن 17 هزار کیلومتر مربع یا یک میلیون و 700هزار هکتار است و وسعت آن از مساحت بعضی کشورهای جهان بیشتر است. این منطقه علاوه بر ویژگی های طبیعی دارای محوطه هایی باستانی با قدمتی بیش از پنج هزار سال است و از جمله این مناطق باید به ناحیه شهداد اشاره کرد. دشت لوت در 27 تیرماه 1395 با رای تمامی اعضای کمیته میراث جهانی به عنوان اولین اثر طبیعی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.

 


کاریزهای ایران؛ خراسان رضوی، خراسان جنوبی، یزد، کرمان، مرکزی و اصفهان


آبرسانی زیرزمینی

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

مجموعه 11 قنات یا کاریز با قدمتی نزدیک به دو هزار سال در 25 تیرماه 1395 در چهلمین اجلاس یونسکو به عنوان بیستمین اثر جهاین ایرانی به ثبت رسید. این کاریزها عبارتند از: قصبه گناباد، بلده فردوس، زاچ حسن آباد، آسیاب آبی میرزانصرالله مهریز، جوپار کرمان، اکبرآباد و قاسم آباد بروات بم، مون اردستان، وزوان اصفهان، مزدآباد اصفهان و ابراهیم اصفهان.

 


مجموعه کلیساهای آذربایجان، آذربایجان شرقی و غربی


مسیحی های وطنی

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

به دنبال تلاش های سازمان میراث فرهنگی و شورای خلیفه گری ارامنه، مجموعه ای از کلیساهای تاریخی ایران در سال 1387 به عنوان میراث جهانی به ثبت رسیدند. این کلیساها عبارتند از:


کلیساهای تادئوس مقدس:
به دلیل دفن یکی از حواریون در سال 66 میلادی در آن، ارزش بسیاری در میان پیروان حضرت مسیح (ع) دارد.

کلیسای سنت استپانوس: در نود و هفت کیلومتری کلیسای تادئوس در آذربایجان شرقی واقع شده است و به دلیل معماری و تزیینات تاریخی ارزش فراوان دارد.

کلیسای مریم مقدس: در روستای دره شام قرار دارد و قدمت آن نزدیک به 400 سال است.

کلیسای آندره ورتی یا چوپان: در ساحل رودخانه ارس و در مجاورت یک گورستان تاریخی قرار دارد.

کلیسای مریم یا زورزور: در دوازده کیلومتری جنوب ماکو است.

 


مجموعه پاسارگاد، فارس


شهر هخامنشی

 

 آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند

مجموعه تاریخی پاسارگاد شامل آرامگاه کوروش کبیر، باغ پادشاهی، کاخ دروازه، کاخ بارعام، کاخ اختصاصی، آرامگاه کمبوجیه، محوطه مقدس و تنگه بلاغی در سال 1383 با صد در صد آرا در فهرست میراث فرهنگی جهانی یونسکو ثبت شد.این مجموعه، بازمانده ای تاریخی و بسیار مهم از دوران هخامنشی است که در محل استقرار اصلی قوم پاسارگاد از جمله اقوام آریایی، در مساحتی نزدیک به 7127 هکتار ساخته شده است.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


وب‌سایت روزیاتو: استان خراسان رضوی، به واسطه بارگاه ملکوتی علی ابن موسی الرضا (ع) یکی از مقصد های گردشگری مذهبی ایران و در واقع پر بازدید ترین استان ایران از نظر گردشگر به شمار می رود. به همین خاطر، در این مطلب نگاهی داریم به دنیای زیر زمینی استان خراسان رضوی. با ما همراه باشید با گشتی در چند غار دیدنی این استان.
با دنیای زیر زمینی و غارهای استان خراسان رضوی آشنا شوید
(تصویر قندیل های دیدنی غار بزنگان در استان خراسان رضوی)

خراسان رضوی بیش از ۲۲۰ غار دارد! می دانستید؟ دنیای زیر زمینی عجیب و باور نکردنی استان خراسان رضوی، به اندازه جذابیت های فرهنگی و گردشگری و مذهبی روی زمین آن جذاب و حیرت آور است. اما در این گزارش به معرفی  ۸ غار جالب و باور نکردنی آن اشاره می کنیم که در تابستان ۹۶ اگر مسافر مشهد الرضا شدید، از آن ها دیدن کنید.

غار سیر

با دنیای زیر زمینی و غارهای استان خراسان رضوی آشنا شوید
غار سیر بردسکن

غار سیر یکی از غار های جالب استان خراسان رضوی به شمار می رود. دهانه این غار باریک و به گونه ای هست که هر کسی نمی تواند وارد آن شود. غار سیر در روستایی زیبا واقع شده که از توابع شهرستان بردسکن استان خراسان رضوی به شمار می رود.

بردسکن از همسایه های طبس و شاهرود است و یکی از برترین معادن کشور را شامل شده است. به هر حال اگر برای دیدن غار رفتید، بردسکن را فراموش نکنید و از جذابیت های طبیعی و فرهنگی و تاریخی آن استفاده کنید. دنیای زیر زمینی آن به جالبی دنیای روی زمین هست. این غار در داخل یک دیوار با ارتفاع هشتاد متر قرار گرفته است. برای ورود به آن باید از یک دیوار ۱۳ متری زیر دهانه غار را صعودی کنید. خود غار فقط ۶۴ متر طول دارد.

 


غار آهوبم
با دنیای زیر زمینی و غارهای استان خراسان رضوی آشنا شوید

غار آهوبم را هتل آزادی هم می گویند! این غار در داخل روستای آهوبم قرار دارد و اگر به بردسکن رفتید، حتما از غار آهوبم هم دیدن کنید که در هفده کیلومتری شمال شرقی شهرستان بردسکن استان خراسان رضوی واقع شده است.

 


غار درونه

در بخش غربی روستای بردسکن استان خراسان رضوی، غاری وجود دارد به نام غار درونه. از جمله غار های ایرانی که فوق العاده زیبا و به شماره ۱۶۳۲۹ در فهرست آثار ملی طبیعی ایران ثبت شده است.

غار در رشته کوه های غربی درونه و روستای کلانه برق علیا قرار گرفته و در روبروی کوهی نارنجی شکل قرار دارد. دهانه غار حدود ۲ متر است که رفت و آمد در آن اسان به نظر می رسد. در داخل غار،‌ فضایی بزرگ وجود دارد و چشمه آبی در آن مشاهده می شود. مخاطبان غار درونه بسیار هست.

با دنیای زیر زمینی و غارهای استان خراسان رضوی آشنا شوید
دهانه غار درونه

گفته می شود که غار درونه متعلق به ۶۰۰ سال پیش هست و قدمت چند میلیون ساله ندارد.

 

با دنیای زیر زمینی و غارهای استان خراسان رضوی آشنا شوید
(تصویری زیبا از غار درونه در دهستان درونه)

 


غار مغان

با دنیای زیر زمینی و غارهای استان خراسان رضوی آشنا شوید
(تصویر ورودی دهانه غار مغان در استان خراسان رضوی)

نام این غار در استان خراسان رضوی نیز برای خیلی ها آشنا نیست. در جنوب شرق مشهد و در دره دامغان، غاری وجود دارد که به غار مغان نام دارد. یکی از جذابیت های گردشگری زیر زمینی مغان را می توان غار مغان دانست. معمولا غار ها از نام منطقه ای که در ان واقع شده اند، تخلص می گیرند و به همین خاطر، غار مغان در روستای مغان قرار دارد.

با دنیای زیر زمینی و غارهای استان خراسان رضوی آشنا شوید
غار مغان

غار مغان یکی از با قدمت ترین غار های ایرانی هست که طبق یافته های زمین شناسی، بیش از یک صد میلیون سال سابقه تشکیل دارد. پرتگاه های خطرناک این غار سبب می شود تا غار نوردی در این مکان جالب، بدون راهنما خیلی سخت باشد. غار دارای دهلیز ها و راه های پر پیچ و خم گوناگون بوده و از سقف غار، ستون های استالاکتیک و استالاگیمت مشاهده می شود که منظره چشم نوازی در برابر دیده گان غار نوردان به تصویر می کشد.

با دنیای زیر زمینی و غارهای استان خراسان رضوی آشنا شوید
غار مغان

غار مغان بزرگ ترین غار استان خراسان رضوی هست و غاری عالی برای گردشگران ماجراجو معرفی شده است.

 


غار فاس

غار فاس یکی دیگر از ظرفیت های گردشگری زیر زمینی استان خراسان رضوی به شمار می رود. این غار در دشت بیاض قرار دارد و بین شهر های گناباد و قاین و در ۱۸ کیلومتری غرب منطقه واقع شده است. ارتقاع دهانه غار تا زمین ۴۰ متر و عرض آن ۶۰ متر است. گفته شده که نام غار فارسان برگرفته از شهر فارس است که از شهر های دوره ساسانی و از صدر اسلام به شمار می رود. این غار در دشت بیاض در دسترس هست.

 

 با دنیای زیر زمینی و غارهای استان خراسان رضوی آشنا شوید

 


غار قباد

یکی دیگر از غار های جالب و جذاب استان خراسان رضوی غار قباد هست. غاری که در روستای شیخ کاتلو در قوچان قرار گرفته و ۲۰ سال پیش کشف شده است. طول غار حدود ۱۲۰ متر هست و البته خیلی با استقبال بازدید کننده گان مواجه نشده است.

قوچان، با این غار شناخته شده است. خود قوچان قدیمی ترین شهر استان خرسان بوده و قدمتش به بیش از ۲ هزار سال پیش می رسد. قوچان دارای ۳۲ اثر ثبت شده در فهرست آثار ملی ایران است.

 

 با دنیای زیر زمینی و غارهای استان خراسان رضوی آشنا شوید

 


غار مزدوران
با دنیای زیر زمینی و غارهای استان خراسان رضوی آشنا شوید

غار مزدوارن، طولاتی ترین غار استان خراسان رضوی به شمار می رود که اگر به این غار بروید، فرصت گردشگری زیر زمینی جالب و جذاب و باورنکردنی را خواهید داشت.

غار «مزدوران» یا «مزداوند» در ۹۵ كیلومتری مشهد قرار دارد و یكی از قدیمی‌ترین غارهای خراسان لقب گرفته که با یك كیلومتر طول، یکی از بی نظیرترین غاری افقی ایران است. سرتاسر این غار با ستون‌ها و تشكیلات آهكی جالبی مثل استالاگمیت ها پوشیده شده و از همه مهم تر این غار كاملا امن و بی خطر است؛ البته اگر ترس شهرنشینان از خفاش را خطر تعبیر نکنیم!

با دنیای زیر زمینی و غارهای استان خراسان رضوی آشنا شوید

برای تماشای غار مزدوران باید به ۹۵ كیلومتری جاده مشهد – سرخس و ۳ كیلومتری مزدوران سفر کنید؛ غاری که به دلیل نزدیكی به جاده، كوهنوردان، غارنوردان و حتی گردشگران ماجراجوی زیادی را به خود جذب می کند.

این غار كه قدمت آن را تا هزاره‌ دوم پیش از میلاد تخمین می زنند در ارتفاعات چاهك و شورلق واقع شده و دهانه آن در میان تخته سنگی رو به مشرق قرار دارد. عرض ورودی آن ۲ متر و ارتفاع آن ۵/۲ متر است و شما را به تالار ۱۰۰ متری آن که ۵۰ متر عرض و ۲۰ متر ارتفاع دارد، دعوت می کند.

در نزدیکی این غار، غار دیگری به نام بزنگان وجود دارد که برای دیدن آن باید به جنوب غربی روستای بزنگان از توابع شهرستان سرخس بروید. قدمت این غار هم به دوره پیش از میلاد می رسد و از لحاظ تاریخی در زمره آثار تاریخی ایران قرار دارد که با شماره ۶۵۹ به ثبت رسیده است.

روستای بزنگان در ۱۲۸ کیلومتری شرق مشهد در یک منطقه دشتی قرار دارد و رشته کوه زیبای آن در بین کوهنوردان کشور شهرت زیادی دارد.

غار بزنگان

با دنیای زیر زمینی و غارهای استان خراسان رضوی آشنا شوید

(تصویر دهانه غار بزنگان استان خراسان رضوی)

خوب صحبت از غار بزنگان شد! غار بزنگان یکی دیگر از ظرفیت های گردشگری زیر زمینی جذاب استان خراسان رضوی را تشکیل می دهد. این غار در شهرستان سرخس قرار دارد. قدمت غار به دوران پیش از میلاد باز می گردد اما میلیون ها سال قدمت ندارد!

این غار به عنوان یکی از میراث طبیعی کشور شناخته شده و در زمره آثار ملی ایران به شماره ۶۵۹ ثبت شد. غار ارزش دیدن بسیار دارد و اگر به این غار مراجعه کنید درخواهید یافت که چقدر دنیای زیر زمینی جذاب و جالبی دارد.

با دنیای زیر زمینی و غارهای استان خراسان رضوی آشنا شوید

غار های استان خراسان رضوی، دنیای زیر زمینی جالبی هست که نمی توان وقتی به سراغ دیار مهم و پر ظرفیت و ارزشمند خراسان تاریخی می رویم، به ساده گی از دنیای گردشگری زیر  زمینی آن غافل بشویم. دنیایی که خیلی خاص هست و همان طور که در گفتار بالا اشاره شد، قابلیت هایی دارد که در ایران تکرار شدنی نیست.

دنیای زیر زمینی گردشگری خراسان رضوی، برای جذب گردشگر، نیاز مند تبلیغات و اطلاع رسای گسترده دارد. ثبت برخی از غار های استان در ردیف آثار ملی کشورمان،‌ اهمیت از میراث طبیعی گردشگری ایران زمین را دو چندان می کند. انتظار می رود گردشگرانی که در ماه های آینده به این دیار صفا و پر نعمت سفر می کنند، لختی صبوری کرده و سفر خود را به مناطق متداول گردشگری و مذهبی خراسان رضوی ختم نکرده و از ظرفیت های گردشگری روی زمین و زیر مین آن نیز استفاده کنند.

غار نوردی، گردش در دنیای ناشناخته ها و گردش در صدها هزار و میلیون ها سال پیش است. دنیای غار ها، ‌دنیای عجیب و جالبی هست که فارغ از نور و صدا، قدرت طبیعت را به رخ ما انسان های امروزی می کشاند.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


ماهنامه همشهری سرزمین من: برای تجربه هیجان و ترس، نیازی به نشستن پای فیلم های ژانر وحشت هالیوودی ندارید؛ می توانید به قصه ها و افسانه های قدیمی گوش دهید و به تماشای اشکال عجیب و غریب پدیده های طبیعی بنشینید تا هیجان و ترس را از نزدیک بچشید.

 

بارها شینیده ایم که ایران کشوری است چهارفصل و برای هر گردشگری با هر سلیقه ای چیزی دیدنی در چنته خویش دارد؛ از تاریخ گردی گرفته تا طبیعت گردی و ماجراجویی. عموما هم ماجراجویی را مساوی با هیجان گرفته اند، اما این بخش در گردشگری بسیار مفصل تر از این هاست.

مدتی است که گردشگری وحشت به یکی از تفریحات جذاب در جهان تبدیل شده است و ما هم میخواهیم به شیوه خودمان، به همین بخش از گردشگری بپردازیم و دلایل علمی این باورها را هم بررسی کنیم. برای این کار، هم سازه های ساخت دست انسان را که موضوع وحشت شده اند، معرفی می کنیم و هم پدیده هایی از طبیعت را می بینیم که از گذشته های دور محلی برای ترس و قصه پردازی بوده اند.

می خواهیم سراغ دودکش جن ها، تالاب ارواح و دره اژدها برویم. جایی را ه می گویند ستاره ای در آن سقوط کرده و نفرین شده را ببینیم و به مکانی برسیم که آن را بخشی از کره مریخ دانسته اند؛ غار آدمکش، قنات تاریک، جنگل جیغ کش و کلبه وحشت.

جنازه ها لای جرز دیوار

قبرستان پیشینه ای طولانی در ترس دارد؛ مخصوصا اگر گورستانی عجیب و غیرمتعارف باشد. قبرستان روستای «تیس» در حوالی شهر چابهار، یکی از آن هاست؛ جایی که از قدیم آن را به «گورستان جن» می شناسند. محلی های این روستا، این باور قدیمی را از والدین خود شنیده اند که زیر این سنگ قبرها اجساد اجنه دفن شده است. چرا چون اندازه سنگ قبرهای این روستا بسیار بزرگ و غیرطبیعی است و روی آن ها اشکال عجیبی دیده می شود.

قصه های عامیانه رایج در منطقه، این ابعاد و اشکال سنگ قبرها را نه کار انسان که کار اجنه می دانند. می گویند کسی تا به حال انسانی ندیده که تیشه برداشته و برای دفن جسدش سنگ سخت را بتراشد.

جالب تر آن که در قصه های منطقه این طور آمده که شب ها اجنه بر سر قبر اجسادشان نشسته، تا صبح عزاداری می کنند و صدای ناله ها و گریه های این عزاداران در تمام روستا می پیچد؛ گرچه یک نفر از اهالی این منطقه می گوید که خودش تاکنون چنین صدایی نشنیده اما پدربزرگش می گوید شب ها صداها عجیبی در روستا شنیده می شد.

روستای تاریخی «تیس» حالا تا 100 متری گورستان جن پیش رفته است، اما با این حال غروب که می شود، کمتر کسی جرئت دارد از نزدیکی این گورستان گذر کند، چه رسد به آن که بخواهد یک شب تا صبح کنار این گروهای عظیم الجثه بخوابد.

 

 وحشت گردی؛ سفر به مناطق خوفناک ایران

گورستان تیس به دلیل وجود سنگر قبرهای بزرگ و عجیبش در میان مردم به محلی برای قصه های ترسناک تبدیل شده است و نمونه آن را می توان در 35 کیلومتر شرق شهرستان «مشکین شهر» در جایی به نام «گورستان یری» هم دید؛ در این گورستان عجیب، 450 گور شناسایی شده که ابعاد کوچک ترین آن ها سه متر و بزرگ ترین آن ها هشت متر است. همین هم باعث شده تا این محل همچون «گورستان جن» تیس، محلی شود برای رواج قصه ها و افسانه هایی که غالبا ترسناکند؛ گرچه داستان گورستان های عجیب در ایران فقط منحصر به این دو نیست، اما بهتر است سراغ یکی از عجیب ترین گورستان های ایران برویم که به تازگی کشف شده و هم در علم باستان شناختی مفید بوده و هم ترس و خوف بسیاری را به همراه آورده است. داستان کشف این گورستان، از زلزله ای آغاز شد که هزاران نفر را با خود برد.

سال 1382، زلزله ای بزرگ بم را لرزاند و هزاران انسان را زیر آوارها مدفون ارگ تاریخی بم را ویران کرد. با آغاز مرمت این ارگ، پرده از رازی مخوف نیز برداشته شد؛ راز دفن اجساد کودکان در لا به لای دیوارهای ارگ بم. باستان شناسان، اسکلت 68 کودک و نوزاد را تشخیص دادند که به صورت عمودی لا به لای دیوارهای خشتی و گلی ارگ بم دفن شده بودند.

در مورد این که چرا این کودکان لا به لای دیوار دفن شده اند، بین باستان شناسان اختلاف است. قصه هایی نیز میان کرمانی ها رایج است؛ «فاطمه امینی زاده» کرمانی ساکن تهران، یکی از این داستان ها را برای ما تعریف می کند: «من شنیده ام علت این دفن ها حمله آقامحمدخان قاجار به بم و محاصره یک ساله ارگ توسط اوست. گویی ساکنین ارگ که راهی به گورستان بیرون شهر نداشتند، چاره ای جز دفن اجسادشان در لا به لای دیوار ندیده اند».

البته جدای این قصه که خود را به واقعه ای تاریخی وصل می کند، در بین برخی از مسن ها، داستان های ترسناکی هم از وجود موجودات عجیب و راه و رسم کشتن به ها توسط آن ها رواج دارد. یکی از نکات درباره این شیوه تدفین، آن است که بیشتر اجساد کشف شده، پسر بودند. برخی هم مدعی هستند پس از زلزله سال 1382 معلوم شده که همه اجساد کودکان باستانی نیست و از سده های گذشته هم در دیوارهای بم دفن شده اند. البته هیچ کدام از این نظریه ها توسط کارشناس میراث فرهنگی تایید نشده است و هنوز پژوهشگران در حال به دست آوردن شواهد تازه ای برای این معما هستند.

 

 وحشت گردی؛ سفر به مناطق خوفناک ایران


•    سوراخ های مرگ:
آیین های تدفین قرن ها پیش شکلی متفاوت با امروز داشته است. وجود گورستانی های عجیب در اطراف روستاها و پیدا شدن استخوان های آدمی در مکان هایی که تصوری از قرارگیری جنازه ها در آن نداریم، باعث شده حول آن قصه هایی شکل بگیرد. دفن کودکان لای جرز دیوارهای ارگ بم نمونه ای از آن بود. نمونه دیگر قلعه مقبره های «کوهکن» در نزدیکی شهر «جالق» استان سیستان و بلوچستان است که می گویند روی سوراخ های دیوار آن اسکلت هایی پیدا شده است.

 


قلعه آدم خوار

حمام های قدیمی، قنات ها و قلعه ها، از مهم ترین مکان هایی هستند که داستان های ترسناک درباره شان گفته می شود. مکان هایی متروک که ظاهرشان هم ترس آور است. یکی از این مکان ها که قصه های زیادی هم دارد، «قنات قصبه گناباد» است که از میان هزاران رشته قنات بازمانده در کشورمان ایران، نامش افسانه های بسیاری را با خود یدک می کشد.

این قنات در بخش مرکزی شهرستان «گناباد» در خراسان رضوی قرار گرفته است و افسانه ها و باورهای مخوفی درباره آن از زمان های بسیار قدیم در می ان مردم رواج دارد. «نرگس جمعه زاده» از اهالی گناباد، برای ما از این باورها می گوید: «من از زبان مادربزرگم قصه این قنات را زیاد شنیده ام. همیشه می گفت ساخت این قنات به این عمق، از دست بشر بر نمی آید و اجنه این قنات را حفر کرده اند».

 

 وحشت گردی؛ سفر به مناطق خوفناک ایران

او به ما می گوید که براساس همین شنیده های محلی که از قدیم رایج بوده، نام شهر گناباد هم در اصل «جن آباد» بوده و بعدها به شکل «جناباد» و سپس «گناباد» درآمده است.

افسانه ای دیگر ساخت این قنات را به دیوها نسبت داده است. حتی برخی مقنیان هم معتقدند که در زمان های بسیار قدیم، شخصی به نام «طاهر با شناس» به دیوها دستور داد چاهی حفر کننده و به نقب زدن بپردازند و به این ترتیب اولین قنات را احداث کردند.

بنابر اطلاعات تاریخی، درباره زمان دقیق و علت احداث این قنات در بین پژوهشگران اختلاف نظر وجود دارد. نخستین کسی که توصیف نسبتا مفصلی از آن آورده، «ناصر خسرو قبادیانی» است، با این حال بیشترین چیزی که درباره اش می دانیم از افسانه هایی است که دهان به دهان میان اهالی این شهر می چرخد.

«رضا سلیمان نوری» خراسان پژوه ساکن «مشهد»، به برخی از این افسانه ها اشاره می کند: «بر طبق یک افسانه، احداث قنات گناباد را به فرمان بهمن یکی از سلاطین قدیم ایران برای کفاره گناهی بزرگ منسوب کرده اند. براساس داستان معروف «دوازده رخ» در شاهنامه فردوسی، بنای قنات در شهر گناباد به قبل از پادشاهی کیخسرو می رسد. گذشته از روایات اسطوره ای که حکایت از قدمت دیرپای این قنات دارد، بررسی های باستان شناسان با استفاده از سفال های جمع آوری شده از کنار دهانه چاه های اصلی، قدمت آن را به دوره هخامنشیان رسانده اند. اما در اکثر متون کهن هر جا که نامی از گناباد به میان آمده نام قنات گناباد از پیشینه کهن تری برخوردار است.»

 

 وحشت گردی؛ سفر به مناطق خوفناک ایران

قلعه آدم  خوار هم یکی دیگر از دست ساخته های متروک مانده بشر است که محلی برا قصه پردازی شده است. می گویند قرن ها پیش، مردمانی که به روستای «کورعباسلو» در استان اردبیل می رفتند، پس از بازدید از قلعه باستانی «بوینی یوغون» به صورت مرموزی ناپدید می شدند. گویی این قلعه آن ها را می بلعید. کم کم این دژ در میان اهالی روستا به قلعه ای آدم خوار مشهور شد و داستان های بی شماری درباره آن دهان به دهان میان مردم پیچید.

امروز، معمای این قلعه مخوف را به نوعی حل کرده اند. گویی استحکام این قلعه و دیوارهای مرتفع 300 متری اش، آن را از دو طرف غیرقابل نفوذ کرده بود. هر بار که بازدیدکننده ای به سوی دیوارهای مرتفعش روانه می شد، دیگر باز نمی گشت. گویا چون بازدیدکننده ها از سوی به قلعه رفته و از سوی دیگر بر می گشتند، گمشده تلقی می شدند. با وجود این به گفته «سوسن پیرفرشی» یکی از شهروندان اردبیل، قصه های قدیمی این قلعه آدم خوار هنوز میان برخی اهالی رد و بدل می شود. او می گوید با وجود توجیه باستان شناسان، قصه ها همچنان به صورت سینه به سینه راه خود را می روند.

فقط دست ساخته های بشر نیستند که محل ترس می شوند، طبیعت شگفتی های بسیاری در خود جای داده است زمین اگر دست به کار شود، می تواند پدیده هایی خلق کند که اعجاب و شگفتی انسان را برانگیزد.

•    خرابه های پرقصه: دست ساخته های متروک شده انسان، به مرور زمان مکان هایی برای شکل گیری قصه ها و افسانه های عموما ترسناک می شوند. قلعه های تاریخی و متروک، یکی از مهم ترین آن ها هستند. از این دست قلعه ها که حالا قصه هایی تقریبا شبیه به م دارند و در افسانه های محلی، عموما این قلعه های متروک را خانه جن و ارواح دانسته اند، قلعه «زاهدان کهنه» در 27 کیلومتری شرق زابل و هفت کیلومتری شمال شهرستان «زهک»  تا سال های محلی برای این نوع قصه بوده است.

 

وحشت گردی؛ سفر به مناطق خوفناک ایران 

 


خانه جن ها


«این جا را خانه جن و ارواح دانسته اند، حتی داستان هایی درباره ربودن دختران جوان توسط اجنه در این دره، در بین مردم منطقه رایج است. برخی باورهای قدیمی هم از ممنوع بودن ورود زن حامله به این منطقه می گوید. قدیم ترها اگر زنی فرزند ناقص به دنیا می آورد، آن را با اجنه این دره مرتبط می دانستند. نه تنها زن حامله که بر طبق باورهای بومی های این منطقه، هیچ کسی نباید حتی به آن نزدیک شود چه رسد به آن که درون آن قدم بگذارد.»

بسیاری از قصه ها و افسانه های رایج در میان مناطق، درباره پدیده هایی است که در اطراف آنها وجود دارد؛ مثل افسانه هایی که درباره «کال جن» در میان مردم شایع است و این یکی را «رضا سلیمان نوری» خراسان پژوه، برایمان روایت کرد.

 

 وحشت گردی؛ سفر به مناطق خوفناک ایران

ظاهر مسحورکننده این دره با دخمه هایی در دل دیواره ها و اشکال عجیب و نامتجانسش، هر قصه و افسانه ای را پرکشش می کند. در امتداد برخی پیچ و خم ها، دیواره های بلند و سر به فلک کشیده، حتی اجازه رویت آسمان را هم نمی دهد. نقوش و برجستگی ها و خلل و فرج کف رودخانه حاصل از فرسایش آب، رمز و راز این جا را دوچندان می کند.

«دره جنی» یا «کال جن» دره ای است در اطراف روستای «ازمیغان» و در شمال شهر طبس در استان خراسان جنوبی. این دره در امتداد خروجی قناتی قرار دارد که در نزدیکی آن واقع شده است. «کال» به دره یا مسیر ایجاد شده توسط سیلاب ها و جریان آب گفته می شود و بخش دوم یعنی «جن» عنوانی است که افراد بومی این منطقه به آن اضافه کرده اند.

برخی افراد نظیر «رضا سلیمان نوری»، ظاهر عجیب و نامتعارف آن را دلیل ارتباط دره با اجنه می دانند. «محدثه ملکی» کارشناس ارشد ایران شناسی نیز که درباره این دره زیاد شنیده است، علت این نام گذاری را عدم آثار حیات در این دره، در طول قرن های متمادی می داند. طبق نظر کارشناس سازمان میراث فرهنگی بنای این مکان به دوران ساسانیان باز می گردد و به نظر می رسد محل چله نشینی یکتاپرستان بوده است.

گذاشتن نام جن روی پدیده ها، فقط منحصر به «کال جن» نمی شود؛ «دودکش جن» در نزدیکی «ماهنشان» زنجان، یکی از شگفت انگیزترین و پرقصه ترین پدیده هایی است که این نام را با خود دارد؛ سنگ بزرگی درون یک دشت، با چند ستون بزرگ رویش که هر کدام سری قارچ شکل و همچون آدمیانی کلاه به سر دارد.

این پدیده، به «قلعه بهستان» هم شهرت دارد؛ چرا که در زیر آن دژی قرار دارد که قدمت آنرا به مادها یا ساسانیان نسبت داده اند. هم کناری این دو (دژی که ساخت انسان در دل یک پدیده عجیب) باعث شده مردم از قدیم این سنگ بزرگ را محلی برا قصه ها و افسانه های ترسناک کنند؛ جایی که جن ها در آن زندگی می کنند و موجودات زنده نمی توانند شب را در کنارش بمانند.

جالب است که در حوالی ماهنشان که در نزدیکی این «دودکش جن» قرار گرفته، دریاچه ای هست که محلی ها آن را «پری» می نامند؛ قدیمی های این روستا می گویند که از اجدادشان شنیده اند در گذشته درون این دریاچه پری دیده شده است. موقعیت این دریاچه هم باعث شده قصه های قدیمی حول و حوش آن بیشتر شکل بگیرد؛ این دریاچه در میان یک دشت وسیع قرار گرفته است و به همین دلیل مثل یک سراب جلوه می کند.

ستاره ها روی زمین


از طبیعت ایران، نمایش هایی مثل «کال جن» یا «دودکش جن» کم ندیده ایم؛ دره «چاهکوه» قشم با آن همه اشکال عجیب و غریبش، یکی از حیرت انگیزترین و جادویی ترین پدیده های طبیعت ایران است. «دره خزینه» لرستان و «دره راگه» در دشت رفسنجان هم از نظر اعجاب و شگفتی چیزی کم از آن ها ندرند، اما دو منطقه به نام های «دره ارواح» دزفول و «دره اژدها»ی کرمانشاه، به دلیل نام شان کمی بیشتر جلب توجه می کنند که آن هم به دلیل شکل و موقعیت خاص و دور از دسترس شان است.

 

 وحشت گردی؛ سفر به مناطق خوفناک ایران

البته همه قصه ها و افسانه ها مربوط به جن و پری و ارواح نیست و برخی روایت های قدیمی از حضور دیگر سیاره ها در ایران حکایت می کند. مثلا کوه های سفیدی که در جاده چابهار به گواتر قرار دارند و به خاطر اشکال عجیب و غریب شان، «کوه های مریخی» لقب گرفته اند؛ کوه های کوچک و بزرگی کنار هم که رو به دریا قرار گرفته و منظره عجیب و حیرت انگیزی درست کرده اند.

یکی دیگر از این نوع پدیده ها، دره ای است که به تازگی هم مکانی باری فیلمبرداری فیلمی با موضوعی ترسناک و ماورایی بود؛ «اژدها وارد می شود» ساخته «مانی حقیقی» در جایی ساخته شد که آن را «دره ستاره ها» می نامند. جایی غریب که سنگ و خاک به اشکالی عجیب درآمده و به همین دلیل از گذشته های دور درباره آن حکایت های خاصی رواج داشته است.

«احمد صفری» یکی از اهالی قشم، افسانه این دره را به ما می گوید: «پدربزرگ ها و مادربزرگ های ما همیشه قصه این دره را تعریف می کردند. می گفتند ستاره ای از آسمان افتاده وسط دره و این شکل ها را ایجاد کرده است. می گفتند به همین دلیل نفرین شده است و شب که می شد هیچ کس جرئت نداشت داخل این دره شود، چون فکر می کردند شب ها اجنه در این دره رفت و آمد دارند.»

صفری این قصه ها را باور ندارد و می گوید که مدت هاست پژوهشگران می دانند که وزش باد در طول سال ها باعث ایجاد این اشکال عجیب شده است. او می گوید: «این دره در طول سال ها به دره ارواح و اجنه معروف بوده، چون شب ها صداهایی از این دره به گوش می رسد که واقعا ترسناک است.» او می گوید احتمالا این صداها، صدای وزش باد لا به لای ستون های سنگی و ماسه ای دره است.

فرسایش، عالم اصلی تغییر شکل زمین است؛ وقتی باد و آب و خاک به هم بپیچند، در طول زمان پدیده هایی شکل می گیرد که حیرت هر انسانی را بر می انگیزد. معمولا عجیب ترین و جالب توجه ترین این پدیده ها را می توان در مناطق کویری دید.

راز باد مسموم


یکی از داغ ترین نقاط روی زمین، منطقه ای است در کویر مرکزی ایران و نزدیک به سمنان، که در طول قرن ها هرگز محلی برای گذر کاروان و عبور انسان نشده و تا جایی که می دانیم هیچ جانوری هم روی آن زندگی نمی کند. این جا «ریگ جن» است؛ جایی که در طول قرن ها حول و حوش آن داستان های ترسناک و خوفناکی شکل گرفته است. هر بار که سفر کویرنوردان به این منطقه ناتمام می ماند یا کسی در آن ناپدید می شود، این قصه ها دوباره بر سر زبان ها می افتد.

 

قصه هایی از گذشته مانده که این جا محلی است نفرین شده؛ جایی که اجنه در آن زندگی می کنند و ارواح پلید و شیاطین فرمانروایان آن هستند و اجازه ورود، به هیچ جانداری را نمی دهند. برخی از محلی ها هم می گویند هرکس پا به این بیابان بگذارد، توسط زمین بلعیده می شود و دیگر باز نمی گردد.

 

وحشت گردی؛ سفر به مناطق خوفناک ایران 

«محمد بابایی» که تجربه های زیادی از سفر به کویر دارد، می گوید: «کویر به خودی خود سرشار از رمز و راز است، چه برسد به کویری مثل ریگ جن که نامش اتفاقات بی پاسخ بسیاری را به همراه دارد».

ریگ جن علامت سوال های بسیاری در خود دارد که به اسرارآمیزترین منطقه ایران شهره شده است. بارها گردشگران و کویرگردان در گل و لجن و نمک این منطقه فرو رفته اند و خیلی از آن ها دیگر برنگشته اند.

سال های متمادی خبر فرو رفتن در گل و لجن این بیابان به هیچ مسافری جرئت ورود به این کویر را نمی داد. کار به جایی رسید که عبور از این کویر، رویای کویرنوردان ایرانی و غیرایرانی شده بود؛ نداشتن چشمه و چاه از یک طرف و باتلاق های سهمگین نمک و تپه های ماسه از طرف دیگر، این منطقه را به دفینه گاه موجودات زنده تبدیل کرده است. البته امروز کویرنوردانی توانسته اند به «ریگ جن» سفر کنند و حتی کل آن را بپیمایند و برگردند.
«راضیه اکبریان» که سال هایی طولانی ساکن سمنان بوده، می گوید: «رفتن به این بیابان همیشه برای من جذاب بود، ولی شنیده هایم در مورد اتفاقات مخوف این منطقه، هرگز اجازه این کار را به من نداد». وقتی از او میپرسم مثلا چه چیزهایی شنیده است؟ پاسخ می دهد: «حضور جن ها و صدای صحبت کردن آن ها با یکدیگر، شایع ترین چیزی است که درباره این منطقه شنیده ام».

دانشمندان درباره اتفاقات رخ داده در این منطقه که باعث فرورفتن ناگهانی انسان در خاک می شود، دلایلی را عنوان می کنند و یکی از عوالم آن را باد قوی و پرسرعتی می دانند که در کویر می وزد و باعث ایجاد کانال های طولانی در این منطقه می شود.

به طور کلی بادها یکی از مهم ترین پدیده ها در شکل گیری اشکال عجیب و غریب روی زمین هستند که خودشان دیده نمی شوند و همین هم رمز و رازها و داستان های بسیاری را درباره شان به وجود آورده است. آن ها یکی از سازنده های اصلی کلوت های شهداد در کرمان هستند؛ یکی از اعجاب انگیزترین پدیده های طبیعی، سازه های خاکی معروف به «نبکا» که از زمین سر برآورده اند و طول شان گاهی به 10 متر می رسد.

بادها در هر منطقه ای از ایران اسمی و عملکردی دارند. دریانوردان ایرانی از قدیم برای آن ها نام های مختلفی گذاشته اند و ساکنان کویر هم انواع آن ها را به خوبی می شناسند. شاید «باد شمال» برای دریانوردان جنوب ایران یادآور توفان و خطر است.

«باد سام» برای اهالی مناطق خشک و گرم، باد مرگ است. البته باد سام که مرحوم دهخدا آن را «باد سموم» معنی کرده، در بین بسیاری از مردم ایران شناخته شده است. اهالی آبادان باد داغی را که از سمت عربستان می وزد، به این نام می شناسند و می گویند همین باد است که همیشه با خود خاک و شن می آورد. حتی «حمزه اصفهانی» هم در کتاب «تاریخ سنی ملوک الارض و الانبیاء» درباره این باد و گذر آن در آبادان به سال 234 هجری قمری نوشته است: «باد سموم شدید وزید که مردم مانند آن ندیده بودند. مدت آن زیاد از 50 روز بود.

 

آغازش از سوم حزیران (تقریبا مطابق تیرماه) و انجامش آخر تموز (تقریبا مطابق مردادماه)، این باد کوفه، بغداد و واسط را فراگرفت و به عبادان رسید و از اواسط به اهواز رفت و همگی رهگذران و کاروان ها را بکشت و چون به همدان رسید، مزارع را بسوخت و در صحرای سنجار موصل هر بشر و شجر و دابه را هلاک کرد و بازارهای موصل چند روز تعطیل شد و راه دهات از شهر منقطع گردید.»

مازندرانی ها هم باد گرمی را که به محصولات کشاورزی شان خسارات فراوان وارد می کند، «باد سام»، «خشکه باد» و «گرم وا» می نامند.

به طور کلی این باد گرم در ایران بسیار مشهور است؛ از منجیل در گیلان تا زابل در سیستان و بلوچستان، هر کس درباره این باد داستانی برای تعریف کردن دارد، اما اهالی شهرها و روستاهای کویر مرکزی، داستان ترسناک تری دارند؛ می گویند باد سام به هر که بخورد، او را از درون می پوساند. یعنی ظاهرش سالم می ماند اما اجزای داخلی بدنش، نیست و نابود می شود.

 


غار مرگ و جنگل جیغ


مرگ و نیستی، یکی از عوامل ترس هر موجود جانداری است. وقتی پای مرگ در میان باشد، انسان ها می ترسند و درباره عامل مرگ قصه ها روایت می شود. تونلی تاریک که انسان را می بلعد می تواند یکی از مهم ترین مکان ها برای گردشگری وحشت باشد، به شرط آن که برای رفتن درون آن، غارنورد حرفه ای باشید.

 

از غار «پرآو» صحبت می کنیم؛ غاری بر بلندای کوهی عظیم به همین نام، که در 12 کیلومتری کرمانشاه و در کنار روستای «چالابه» واقع شده است و داستان های ترسناک بسیاری درباره اش می گویند؛ غاری صعب العبور و عمیق که جان عده ای را گرفته و به همین دلیل آن را «غار قاتل» نامیده اند.

ماجرای قصه های این غار بعد از اولین رصد آن آغاز شد. «افشین یوسفی» کوهنورد و غارنورد حرفه ای به ما می گوید که نخستین بار هیئت های انگلیسی در دهه 40 توانست این غار عمودی را تا انتها پایین برود و سختی و سرمای بیش از اندازه این غار باعث شد تا دهه های بعد از آن هیچ ایرانی نتوانست این کار را انجام دهد.

 

 وحشت گردی؛ سفر به مناطق خوفناک ایران

وقتی برای نخستین بار در مهرماه 1370 یک گروه غارنورد از «کانون کوهنوردان کرمانشاه» به عنوان اولین فاتحان ایرانی، توانستند تا انتهای غار را پیمایش کنند، گروه های دیگری هم سعی کردند که وارد آن شوند که اتفاقات ناخشوایندی در آن افتاد؛ تاکنون حدود پنج غارنورد در این غار جان باخته اند که جسد دو تن از آن ها هنوز داخل این غار 700 متری است. همین هم باعث شد ترس از غار بیشتر شود؛ به خصوص برای اهالی روستاهای اطراف آن.

«محمد اقدسی» که در کرمانشاه ساکن است می گوید: «خاطره غاری که جان بسیاری را بی رحمانه گرفته، از ذهن مردم پاک نشده است. این غار به عنوان غار قاتل شناخته می شود. خیلی ها آن را خطرناک ترین و ترسناک ترین غار می دانند».

از غار بیرون بیاییم و به جنگلی عجیب برویم؛ جنگلی که جیغ می کشد؛ در توابع بخش «طرقبه» در جنوب شهرستان «مشهد»، روستایی است به نام «سربرج». پدیده ای وحشتناک در دل این روستا، سالانه جاذبه گردشگری هزاران ایرانی و غیرایرانی شده است. البته به غیر از کسانی که در میانه راه پشیمان شده و راه بازگشت را در پیش گرفته اند.

«جنگل جیغ» را همان «جنگل سربرج» به گفته اهالی این روستا شب ها آرام و قرار ندارد. از غروب آفتاب تا طلوع خورشید صدای جیغ ها و فریادهای درختان این جنگل، وحشت و اعجاب بسیاری از اهالی را برانگیخته است. تا جایی که دهیاری روستا دست به کار شده تا راز این درختان را فاش کند.

 

 

 وحشت گردی؛ سفر به مناطق خوفناک ایران

با اعزام کارشناس به این منطقه و انجام تحقیقات وسیع روی آن، اعلام شد این صداها مربوط به نوع خاصی از جیرجیرک است که در زبان محلی به آن «کز» می گویند. سال های پربارش که آب رودخانه «سربرج» خشک یا کم آب نیست، این جیرجیرک ها به درختان حمله کرده و لا به لای شاخ و برگ آن ها پنهان می شوند. نکته قابل توجه این جاست که تنها چند سالی است که این صداها از جنگل بیرون می آید، یعنی دقیقا از سال 1390 تاکنون که همواره آب در رودخانه جاری است.

با وجود این تحقیقات و نسبت دادن علت این فریادهای شبانه جنگل، برخی معتقدند این صداها شباهتی به صدای جیرجیرک ندارد. «دلارام کاردار» یکی از اهالی مشهد که درباره این جنگل زیاد شنیده است، می گوید: «من از بچگی با صدای جیرجیرک بزرگ شده ام و فکر می کنم صدای جیرجیرک با صدای جیغ فرق دارد».

البته از طرفی کارشناسان تعداد جیرجیرک های هر درخت را تا 3000 جیرجیرک تخمین زده اند. گرچه صدای این جنگل باعث ترس شده، اما جایی هم هست که شکل درختان ترس ایجاد می کند.

«انبوه درختان خشک شده در میان این دریاچه، منظره ای مخوف و غیرعادی ایجاد کرده است». این را «محسن نیکجو» از اهالی مازندران درباره مکانی می گوید که نام محلی آن هم خوفناک است؛ «دریاچه ارواح» یا «تالاب ارواح». از درون آب های این دریاچه، شاخه های خشکیده ای سر برآورده اند که برای اهالی روستای «چلندر» که در کنار این دریاچه هستند، محلی برای قصه های عجیب و غریب شده است.

این دریاچه که در اصل «دریاچه ممرز» نام دارد، تحت حفاظت سازمان محیط زیست است و بدون مجوز نمی توان نزدیک آن رفت. بکر بودن و شکل عجیبی که درختان و دریاچه در این منطقه درست کرده اند، باعث شده قدیمی ها این مکان را متعلق به ارواح سرگردان بدانند و توصیه کنند که کسی شب را آن جا نماند.

واقعیت این است که تمام این قصه های ترسناک یا بر اثر حادثه ای مانند مرگ انسان به وجود آمده اند یا شکل ظاهری شان باعث ترس شده یا دور از دسترس بودن و تاریک بودن شان آن ها را رازآلود کرده است. هرچه هست، این قصه های شفاهی به عنوان میراث ناملموس طبقه بندی می شوند و توانایی آن را دارند که به قصه هایی ماندگار تبدیل شوند. فردوسی سال ها پیش با جمع آوری قصه های شفاهی و اسناد تاریخی، شاهکاری خلق کرد که هنوز هم زنده و پویاست. جدای از این، می توان همراه این قصه ها به سفر رفت؛ نه سفری معمولی، بلکه سفری به عمق ترس و وحشت.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری



هفت صبح: آیین های ویژه روزهای تاسوعا و عاشورا یک بار در سال برگزار می شود و فرصت مناسبی است برای اینکه به سفر بروید تا با آداب و رسوم شهرهای مختلف در عزاداری سیدالشهدا آشنا شوید.

استان خراسان

دهه محرم کجا برویم؟

مهمترین شهری که برای برگزاری مراسم عزاداری امام حسین (ع) در استان خراسان رضوی می توان به آن اشاره کرد، شهر مقدس مشهد است.

اگر می خواهید تعداد زیادی از هیات های حسینی را که زنجیرزنی و سینه زنی می کنند یکجا و در جوار نوادگان سیدالشهدا ببینید بهترین گزینه سفر به مشهد مقدس است.

دهه محرم کجا برویم؟

در مشهد همه عزاداری ها به حرم مطهر حضرت رضا (ع) ختم می شود. در روزهای تاسوعا و عاشورا خیابان های منتهی به حرم یعنی خبابان تهران، چهارراه شهدا و خیابان طبرسی چنان مملو از جمعیت عزادار و دسته های سینه زنی و زنجیرزنی است که از چهار طرف حرم مطهر، محدودیت های ترافیکی ایجاد می شود. حتی هیات های عزاداری سایر شهرهای دور و نزدیک همچون تبریز،^ شیراز، اصفهان و حتی بندرعباس نیز در این ایام به مشهد می آیند.

دهه محرم کجا برویم؟

شام غریبان در حرم امام رضا (ع) خیلی دیدنی است. در این مراسم همه خادمان حرم دور تا دور یکی از بزرگترین صحن ها شمع به دست می ایستند و یکی در وسط نوحه می خواند. مردم نیز همراه خادمان می شوند و شمع دست می گیرند. یک سینی بزرگ هم وسط صحن می گذارند که با شن پر شده و شمع های روشن را در آن فرو می کنند.

از نذری های رایج در مشهد می توان به نان قاق و چای شیرین (برای صبحانه)، شله مشهدی و شربت اشاره کرد.

همچنین ظهر عاشورا در مراسمی در میدان طبرسی همه خیمه آتش می زنند. پس از آن نماز ظهر عاشورا در چهارراه شهدا نیز شکوه خاصی دارد.

مراسم حسن حسین هم یکی از مراسم رایج در استان خراسان جنوبی است. این مراسم در دهه اول محرم اجرا می شود. بهترین اجرای آن را می توانید در روستای بصیران از توابع بیرجند ببینید. در این مراسم وقتی عزاداران دور علم می چرخند دست چپ را روی دوش فردی که پهلویش قرار دارد، گذاشته و با دست راست در حین چرخیدن دوبار به سینه و دو بار به پای خود می زنند و یک نفر که معمولا بزرگ روستا است، اشعاری را می خواند. قسمت اول این ابیات توسط مداح یا ذاکر و قسمت دوم توسط عزاداران یا همان افرادی که دور علم می چرخند تکرار می شود.

دهه محرم کجا برویم؟


استان لرستان
دهه محرم کجا برویم؟

یکی از عزاداری های رایج در استان لرستان به ویژه خرم آباد مراسم گل مالی است. روز عاشورا در خرم آباد مراسمی با نام محلی «ده خره اوفتایه» که به مفهوم به گل افتادن است، اجرا می شود. در این مراسم، از پیر تا جوان، زن و مرد همه و همه با گلی ترکیب شده از خاکی نرم و گلاب ناب خود را یک رنگ می کنند. بدین ترتیب عده ای در حوضچه های گل می ایستند و به بقیه در گل مالی کردن تنشان کمک می کنند. بعد از این کار جلوی آتش می ایستند خشک شوند و یادشان آیدکه از خاک ساخته شده و به خاک بازمی گردند. آنها سپس در دسته های منظم به عزاداری می پردازند.

دهه محرم کجا برویم؟

همچنین بسیاری از زنان و مردان بروجرد در این استان در شامگاه عاشورا با تهیه 40 شمع، با پای برهنه و پوشیدن چند لایه جوراب و بدون اینکه با کسی صحبت کنند از این خانه به آن خانه رفته و شمع های خود را در 40 سقاخانه می گذارند. همچنین زن ها عموما کل صورت خود را می پوشانند.

آنها با این کار ضمن عزاداری، حاجات و خواسته های خودرا نیز یادآوری می کنند. این آئین به 40 منبر مشهور است. سقاخانه هم الزاما به معنای سقاخانه هایی که در ذهن ماست، نیست؛ بلکه مردم درهای خانه خود را به روی دیگرانباز کرده و سینی بزرگی در ورودی خانه یا حیاط می گذارند و در آن شمعی روشن می کنند. این رسم در شهرهای دیگری چون کرمان هم رایج است.
استان همدان
دهه محرم کجا برویم؟

در شهر همدان امامزاده ای به نام امامزاده عبدالله وجود دارد که همه دسته های عزاداری از خیابان های مختلف به این بقعه می رسند و در آنجا عزاداری می کنند. روز سوم شهادت امام حسین و یارانش هم دسته های عزاداری با پوشیدن لباس های تعزیه و سوار بر اسب در خیابان ها رژه می روند.

یکی از نذری های رایج در این شهر هم آبگوشتی است که عاری از هرگونه حبوبات است. غذاهای نذری در همدان مانندفرهنگ تغذیه آنها با ترشی یا با مربا سرو می شود.

روستایی به نام مریانج هم در استان همدان در این ایام خیلی معروف است؛ چرا که غذای نذری مردمان این روستا در روز عاشورا فقط حلیم است و غیر از حلیم هیچ نذری دیگری توزیع نمی شود تا جایی که همسایه ها برای دادن حلیم به عزاداران با یکدیگر رقابت می کنند.

دهه محرم کجا برویم؟


استان گیلان
دهه محرم کجا برویم؟

در شهر لاهیجان می توانیدمراسم زیبای 40 منبر را تماشا کنید.

کسبه لاهیجانی شمع های رشته ای تهیه می کنند. بدین ترتیب که با آغشته کردنموم روی رشته های پنبه ای تقریبا ضخیم شمع می سازند و سپس آنها را در بسته ای 40 تایی و در کنار بسته های 40 دانه ای خرما روی طبق می گذارند و به کسانی که می خواهند در مراسم 40 منبر شرکت کنند، می فروشند.

این مراسم بعد از اقامه نماز مغرب و عشای تاسوعا شروع می شود. عده ای از مردم که عصرهای پنجشنبه در خانه های شان روضه خوانی دارند منبرهای روضه خوانی را جلوی خانه های شان قرار می دهند و روی آن سینی و دو ظرف خالی و یک ظرف برنج خام می گذارند.

مردم هم شمعی روشن می کنند و خرما یا سکه ای داخل ظرف می گذارند و در عوض چند دانه برنج خام برمی دارند و این کار را تا 40 منبر انجام می دهند.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


وبسایت کارناوال: آن زمان که نام روستا به میان می آید تمام تصوراتمان به سمت خانه های کاهگلی، سنگی یا بعضا چوبی می رود که به واسطه مشغله فراوان روستاییان چندان به مهندسی و معماری آتوجه نشده و عموما تنها مکانی برای استراحت و گذران شبهای بلند و پر ستاره روستاست.

 

اما با این حال در هر روستایی عموما یک یا چند سازه ای وجود دارد که با هنرمندی ساخته و پرداخته شده اند و نشان دهنده ذوق و استعداد سازنده آن باشد. امروز در کارناوال می خواهیم شما را با دهکده ای آشنا کنیم که نه فقط علاقه به معماری و مهندسی که عشق به خاک و میهن باعث شد جان بگیرد و زبانزد همگان شود.

دهکده ای چوبی که سازه های آن اثر معمار چیره دست آن است و اولین مسجد تمام چوبی را در خود جای داده است. جایی که بناهای آن دقت نظر و خوش فکری سازنده اش را در تمام اجزای خود به همراه دارد.

 

دهکده ای که فخر نیشابور و خراسان شده و همه ساله گردشگران زیادی را برای بازدید از آثار چوبی منحصر به فردش به خود جذب می کند. با ما در کارناوال همراه باشید تا داستان دهکده چوبینی را برایتان بگوییم که پیشتر وصفی مانند آن را در ایران نشنیده و نخوانده ایم.

دهکده چوبی نیشابور(ناقص)

 

چرا دهکده چوبی نیشابور؟

مشهد مقدس و شهر تاریخی نیشابور همواره انتخاب های اول ایرانیان برای سفر و گشت و گذار بوده اند، حال در این بین و در پایان سفر به حرم مطهر رضوی و بازدید از آرامگاه خیام، دیدن دهکده چوبی با سازه های منحصر به فرد و بناهایی سراسر ساخته از چوب که هر کدام خلاقیت معمار خود را نشان می دهد، می تواند پکیجی کامل از گشت و گذاری چند روزه به قلب خراسان رضوی باشد.

دهکده چوبی که در میان روستای ملامحمد آقازاده سر برآورده است به مانند دیگر روستاهای ایران، می تواند شما را هر چند کوتاه از هیاهوی شهری دور کند و سکوت و آرامش کویر را در کنار سرسبزی که حاصل از عشق سازنده دهکده است به شما هدیه دهد.

 

 دهکده چوبی نیشابور(ناقص)

 

دهکده چوبی نیشابور(ناقص)

 

آشنایی با دهکده چوبین نیشابور؛ هنر و صنعت در یک قاب

استان خراسان رضوی همواره مشهور و مفتخر به نام امام رضا (ع) بوده و بر میزبانی از امام خوبی ها و پناه دردمندان بر خود می بالد. اما در کنار این حُسن همجواری، خراسان سربلند، مهد تاریخ و انسانهای بزرگ نیز بوده است.

 

یکی از این انسانهای بزرگ، مهندس حمید مجتهدی (متولد ۱۳۱۹ و متوفی در پاییز ۱۳۹۲) است که یکی از دیدنی ها و تفرجگاه های نیشابور، شهر آرامگاه خیام، را در میان روستای محمدآباد آقازاده بنا کرده و به آن هویت تازه ای داد. دهکده ای چوبی که تمام ساختمانهای آن با چوب ساخت شده است.

 

مهندس مجتهدی، ده ها تُن چوب را به خدمت گرفت تا روستای آبا و اجدادی اش را احیا کرده و شکل آن را تغییر دهد. دهکده چوبی، نخستین دهکده اکولوژیکی ایران، روستایی با ساختمانهایی مانند مسجد، رستوران، خانه، موزه و کتابخانه چوبی است که تمام جنبه های زندگی را در بر می گیرد.

 

این سازه ها تنها ساختمانهای چوبی نیستند که برای جلب گردشگر ساخته شده باشند بلکه روح زندگی در آنها جریان دارد و مردم هر روزه از آنها استفاده می کنند و موثر از ارزش های والای فرهنگی-اسلامی هستند که در مسجد روستا این ارزش ها بیشترین جلوه را دارد. مهندس مجتهدی تا سال ۱۳۹۲ مسئول رسیدگی به روستا بودند و بعد از فوت ایشان، همس او خانم حشمت سررشته دار عمرانی، فارغ اتحصیل رشته هنر (نقاشی) از دانشگاه آمریکا مدیریت دهکده چوبی را بر عهده دارد.

بخش های مختلف دهکده چوبی نیشابور

اینجا با یک شهر کوچکِ چوبی روبرو هستید، شهری که تمام آن چه را که نیاز دارد را در خود جای داده مثل مسجد چوبی، موزه و کتابخانه، رستوران، فروشگاه و نانوایی، آلاچیق، سوئیتها، فضای سبز و اکوسیستم زیبای روستا به همراه کشورزی و دامپروری که کار و زندگی مردم روستا را شکل می دهد. در این سفر گویی که به دنیایی دیگر قدم گذاشته اید که این بار بوی چوب از همه جای آن به مشام می رسد.در ادامه همراه و همسفر کارناوال باشید تا با بخش ها و قسمت های مختلف دهکده چوبی نیشابور آشنا شویم.

 
خانه تمام چوبی مهندس مجتهدی

قبل از آن که با بخش های مختلف این دهکده آشنا شوید، بد نیست بدانید که در زیر تصویری از خانه تمام چوبی مهندس مجتهدی را مشاهده می کنید.

 

دهکده چوبی نیشابور(ناقص) 
۱- مسجد چوبی دهکده چوبین؛ نخستین مسجد چوبی جهان

مسجد چوبیِ دهکده چوبین که مشهورترین سازه روستای ملامحمد آقازاده است، نخستین مسجد چوبی جهان است. این مسجد در برابر زلزله مقاوم است و تا ۸ ریشتر لرزش را تاب می آورد که نشان از هوش و دانش سازنده آن دارد. اما شگفتی این مسجد باشکوه و دل انگیز تنها به این ختم نمی‌شود؛ مسجد چوبی علی رغم قرار گرفتن در منطقه‌ای موریانه خیز، در برابر هجوم موریانه ها مقاوم است و امکان نفوذ به آنها را نمی دهد.

 

مهندس مجتهدی با درایت و دانش خود، برای مقابله با موریانه ها، مسجد و دیگر خانه ها و بناهای چوبی را با عایقی که خود ساخته بود مقاوم ساخت. مسجد با سه درب ورودی و پنج پنجره پناه عبادت کنندگان و افتخار اهالی روستاست.
دهکده چوبی نیشابور(ناقص)

۱-۱ معماری مسجد

مسجد در زمینی به مساحت ۲۰۰ متر مربع بنا شده، سقفی شیروانی دارد و دو مناره آن سه بار در روز آمدن وقت سخن با خدا را یادآوری می کنند. این مناره ها ۱۳ متر از سطح زمین ارتفاع دارند و وزن هر کدام از آنها تقریبا ۴ تن است، جایی که زمین را به آسمان متصل می کند. با ظاهری به مانند کشتی وارونه بر زمین، ساخت مسجد حدود ۲ سال طول کشیده و از ۴۰ تن چوب در برپایی آن استفاده شده است. دیواره های دوجداره که مابین این جدارها، اسکلت بنا قرار گرفته است؛ مسجد را تبدیل به سازه ای کرده است که تا قرنها از تخریب و ناملایمتی در امان بماند.

 

اسکلت مناره ها و سقف و همینطور سقف و دیواره ها به روش عنکبوتی به یکدیگر متصل هستند. از آنجایی که شیوه ساخت این اسکلت ها به مانند تار عنکبوت است به این نام مشهور شده است. اسکلت مسجد به شیوه Two by Four یا Double L ساخته شده است.

 

در این روش اتصال گلدسته ها طوری است که وزن ۴ تنی خود را به میزان مساوی ابتدا بر روی سقف، سپس دیواره، و از آنجا به زمین منتقل می کند. هنر این شیوه در آن است که به دلیل این مدل اتصال، نیازی به ستون در داخل مسجد برای استحکام و نگاه داشتن سقف بنا نیست. علاوه بر اینها دیوارها کمی زاویه دارند تا وزن را راحت تر از مناره به زمین منتقل کنند.

نکته جالبی که در مورد این مناره ها وجود دارد این است که از طریق نردبان داخل مناره ها می توان به بالای مناره دسترسی پیدا کرد و در آنجا شگفتی معماری دیگری را کشف کرد. در محل اتصال گلدسته به سقف، دریچه ای قرار دارد که به مانند یک کانال تهویه در تابستان ها هوای گرم داخل مسجد را به بیرون و هوای تمیز را از راه بادگیر مخصوصی که در سقف بنا تعبیه شده است به داخل مسجد هدایت می کند.

 

این دانش مهندسی حمید مجتهدی است که به خدمت سازه در می آید و تهویه طبیعی را در اختیار نمازگزاران قرار می دهد. کارهای کوچک و فکر شده ای که مسجد را از ساختمانی ساده به شاهکار معماری تبدیل می کند.

۲-۱ حقایق جالب مسجد چوبی

تمام مسائلی که در مورد مسجد بیان کردیم همه ی حقایقی نیست که در مورد آن می توان گفت. نکات جالب کوچکی نیز وجود دارد که بر زیبایی و جذابیت مسجد اضافه می کند.

کابینت ها، دیوارها و حتی سینی های آبدارخانه این مسجد، چوبی است. ۶ کتیبه از آیات قرآنی بر دیوارهای بیرونی و ۷ کتیبه بر دیوارهای درونی با قابهایی از چوب درختان گردو و توت مسجد را به شکلی چشم نواز، مزین به نام و کلام جلاله‌ی الله کرده است. کتیبه ای که بر روی محراب قرار گرفته است با خط ثلث و دیگر کتیبه ها با خط نستعلیق برکت دیدن هر روزه این آیات را به مردم هدیه داده است. هر کتیبه قابی منحصر به خود دارد.

چوب درختانی مانند انواع کاجها، اشن، سپیدار، گیلاس، گلابی، زبان گنجشک، گردو و توت مصالح ساخت مسجد چوبی شدند. نورپردازی ویژه این مجموعه، با رنگهایی شاد، شبهای دهکده چوبی را جلوه خاصی می بخشد.

مهندس مجتهدی برای ساخت محراب مسجد از چوب درخت توتی استفاده کرده که سالها پیش پدربزرگ ایشان محمدآقازاده در روستا کاشته بودند. همچنین منبر این مسجد نیز ساخته شده از چوب درخت گیلاس است و پولکهای چوبی از چوب درخت بید گرفته شده است.

سقف مسجد به شکل پولکی از بیرون تزئین شده و جلوه آن را خاص و دیدنی کرده است.

دربهای مسجد نیز از چشم هنرمندانه معمار آن کنار نمانده و در ساخت آن هنر و سادگی، زیبایی را به آن هدیه داده است. هر یک از دربها دو لنگه دارد و بر روی هر کدام ۹ عدد گل میخ از جنس برنج به عنوان تزئین به کار رفته است.

از تمام چوبهایی که در ساخت مسجد به کاربرده شده نمونه ای بدون عایق و با پوست اطرافشان در قسمت شمالی مسجد نصب شده است. این کار به دستور مهندس مجتهدی و برای اینکه چنانچه در زمانی که ایشان در قید حیات نیستند مسجد نیاز به تعمیر داشته باشد انجام گرفت، تا معمار و مرمت‌کاری که قصد تعمیر مسجد را دارد بداند از کدام چوب ها در ساخت مسجد استفاده کند.

 قبر آقای حمید مجتهدی در قسمت شمالی مسجد قرار دارد و دوستداران و بازدیدکنندگان ایشان با زیارت قبرشان به روح بزرگ او درود فرستاده و برای این مرد بزرگ طلب آمرزش می کنند.

۳-۱ تاریخچه مسجد چوبی نیشابور

بنای اولیه مسجد در زمان ملامحمد آقازاده، بنیان گذار اصلی روستا و کسی که نام روستا وامدار اسم و کارهای خیر اوست در سال ۱۳۲۵ گذاشته شد. در آن زمان مسجد دیوارهایی کاهگلی و سقفی چوبی داشت که تقریبا به وسعت مسجد فعلی و در همین مکان برپا شد.

 

با گذر روزگار و به ویژه به دلیل اصلاحات ارضی که در زمان محمدرضاشاه پهلوی انجام شد، روستا خالی از سکنه شد و ساختمان مسجد به خاطر عدم توجه و رسیدگی تخریب شد.

 

اما در سال ۱۳۸۷ مسجد با همت مهندس حمید مجتهدی، نوه ی ملامحمد، با دانشی که از خارج از ایران و در دانشگاه های آمریکا آموخته و با ذوق و هنری که از نیاکان خود به ارث برده بود با شیوه ای نوین و جلوه ای تازه، رونق گذشته را به مسجد بازگرداند. ایشان بنای مسجد را زمانی گذاشت که سرمایه چندانی به همراه نداشت اما هم ولایتی هایش بزرگترین سرمایه او شدند و کار ساخت مسجد را به پیش بردند.

 


۲- کتابخانه و موزه

 

 دهکده چوبی نیشابور؛ عجیب ترین روستای ایران

 

دهکده چوبی نیشابور؛ عجیب ترین روستای ایران 

در کنار مسجد، بنای چوبی کتابخانه و موزه با ۱۲۰متر مساحت قرار دارد. در ابتدا این ساختمان به نیت پسر بزرگتر مهندس مجتهدی و این که ایشان در روستا بمانند و در همان جا تشکیل خانواده بدهند ایجاد شد. اما پس از اینکه پسر ایشان دهکده را ترک کرد، این ساختمان به موزه و کتابخانه تغییر کاربری داد. به مانند مسجد چوبی ساختمان کتابخانه دیواره ای دوجداره دارد و نمای خارجی آن (سقف شیروانی و دیواره ها) پوشیده از چوبهای پولکی است.

 

ساختمان ۲ درب ورودی و خروجی دارد و دو راه پله، دو طبقه آن را به هم متصل می کند. طبقه اول موزه ای است که با چوب آیینه کاری تزئین شده و کتابخانه در طبقه دوم نیز باکتابهای مختلفی از جمله کتابهایی در وصف آثار دیدنی و گردشگری ایران و راهنماهای سیاحتگری مزین شده است.

 


۳- رستوران دهکده چوبی

 

 دهکده چوبی نیشابور؛ عجیب ترین روستای ایران
بعد از مسجد، رستوران دهکده چوبی زیباترین ساختمان در تمام دهکده چوبی است. این سازه دو طبقه کمی پایین تر از مسجد ساختمانی ۸ ضلعی با دیوارهای مشبک خودنمایی می کند و به مانند مسجد و موزه اسکلت چوبی دارد و در برابر زلزله مقاوم است. معماری آن به گونه ای است که خیال می کنی درختی سر از زمین بر آورده و در درون خود شما را میهمان غذاهای رستوران می کند. رستوران در فضایی به وسعت ۲۰۰ متر بنا شده و همزمان ۱۳۰ تا ۱۴۰ نفر را میزبانی می کند.

در درون رستوران خلاف معمول تمام رستوران هایی که تا به حال قدم در آن گذاشته اید، گلدان ها نه در کنار و گوشه رستوران، که در تکه های تنه درختان جای گرفته اند.

 

این تنه های درختان بعد از برش عرضی درونشان خالی شده و به عنوان گلدان مورد استفاده قرار گرفته اند و طراوت و زیبایی را به فضای رستوران می آورند. گلدانهایی که با سلیقه ی هنرمندانه ای بر روی دیوارهای رستوران نصب شده و چشم را نوازش می دهند. به مانند دیگر سازه های چوبی دهکده، اجزای داخلی رستوران نیز به مانند نیمکت ها و میزها چوبی هستند.

 

کف محوطه رستوران را چوب و موزائیک فرش کرده است. برای انجام این کار تنه های درخت به صورت عرضی برش خورده و در کنار موزائیک ها و با کمک ملاتی مخصوص زمین رستوران را شکل داده است. این کارها باعث شده تا هنگامی که به درون رستوران وارد می شوید تصور کنید به مکانی قدم گذاشته اید که قبلا جنگلی پرپشت بوده و اکنون درختان آن بریده شده اند.

اما خوش سلیقگی و هنرمندی سازنده به اینجا ختم نمی شود. گیاهان بالارونده در بیرون و درون رستوران و اطراف آن زیبایی ها را دو چندان نمایان می کند. شاید به نظر برسد که چوبی بودن اسکلت و سازه موجب شود رستوران در زمستان بسته بماند اما پوششی پلاستیکی که بر روی سقف و بنا کشیده می شود مانع از ورود برف و باران به داخل ساختمان می شود.

۴- آلاچیق ها

در میان باغ های میوه ای که در دهکده چوبی ساخته شده دوستداران طبیعت می توانند از آلاچیق هایی برای لذت بردن از فضای دلنواز باغها استفاده کنند و در آنجا به استراحت بپردازند. باغ میوه در مکانی جدا از مجتمع اصلی ساخته شده و درختان میوه لذت حضور در میان زیبایی های روستا را دوچندان می کند. به مانند رستوران، آلاچیق ها نیز با پوششی پلاستیکی بر سقف و کناره های آن در فصلهای پاییز و زمستان محیای حضور بازدیدکنندگان است.

۵- نانوایی

در کنار تمام این بناهای زیبا و شگفت انگیز مهندس مجتهدی به فکر کاربری دهکده چوبی نیز بوده و می خواسته که روح زندگی در آن جریان داشته باشد، بنابراین تلاش کرد تا تمام امکانات را در دهکده چوبی لحاظ کند. یکی از این امکانات نانوایی دهکده است که شکل جالبی دارد. دودکش این نانوایی به مانند پیکره ی زنی است که سبدی از نان بر سر دارد و جنسش از کاهگل است. در این نانوایی دو تنور چوب سوز به طریق گذشته نان پخت می کند.

تفریحات در دهکده چوبی

حضور در دهکده ای که تمام ساختمان های آن چوبی و تداعی بخش داستان ها و فیلم های کارتونی است، تنها در دهکده چوبین نیشابور امکان پذیر است.

 

فضای صمیمانه و دلپذیر یک روستای چوبی، عطر چوب، بوی گل ها و گیاهانی که در فضا پراکنده است، صفای غذا خوردن در رستورانی تماما چوبی، لذت بردن از منظره و محیط دهکده چوبی در سایه آلاچیق ها و قدم زدن در موزه ای کوچک و جالب، خنکای استخر دهکده و نورپردازی های زیبای مسجد که نوید شادی و رنگ می شود و صحبت با خدا در مسجد دل انگیز چوبی، همه از دلایلی هستد که می توانند شما را به دهکده چوبین بکشانند و خاطرتان را پر از آرامش و خوشی کنند.

 


کجا بمانیم؟

 سوئیت هایی هماهنگ با المان های چوبی و معماری دهکده چوبین، کار استراحت و اقامت را برای بازدیدگنندگان راحت تر می کند و به تازگی بنا به گفته سازمان میراث فرهنگی قرار است مجموعه ای اقامتی دیگری نیز در دهکده چوبین ساخته شود.

 

 دهکده چوبی نیشابور؛ عجیب ترین روستای ایران
امکانات

برای رفاه حال گردشگران و اهالی روستا پنج واحد فروشگاه با اسکلت چوبی به شکل شش ضلعی ساخته شده است. این فروشگاه ها با دو جنس خاک مختلف، خاک رس برای سقف و خاک معمولی برای دیوارها، تزئین شده و نمایی سنتی و جالب به آنها داده است. علاوه بر آن خود مسجد، رستوران، آلاچیق، نانوایی همه علاوه بر کارکردی که در جذب گردشگر دارند، از امکانات روستا به شمار می روند. همچنین روستا مجهز به آب آشامیدنی، برق و تلفن است.

آب و هوا

روستای ملامحمد آقازاده و دهکده چوبی در منطقه نیمه بیابانی قرار گرفته و زمستانهایی سرد و تابستان هایی معتدل دارد.

 

 دهکده چوبی نیشابور؛ عجیب ترین روستای ایران
بهترین فصل سفر

به مانند اکثر روستاها و مناطق ایران، بهار و تابستان بهترین فصل های سفر به دهکده چوبی هستند و به واسطه حضور زیاد گردشگران در دهکده در ایام تابستان و نوروز رستوران و فروشگاه های آن باز و امکان خدمات رسانی دارد.

بهار: فصل بهار به ویژه ایام نوروز از بهترین زمان های سفر به روستاست و از آنجایی که حجم مسافر در این زمان زیاد است رستوران و فروشگاه در این ایام باز هستند.

تابستان: تابستان فصل رونق دهکده چوبی است. رستوران و فروشگاه ها باز است و فضای سبز دهکده لحظات خوشی را برایتان رقم می زند.

پاییز: شاید در پاییز امکان خدمات رسانی از طریق رستوران و فروشگاه ها نباشد اما دیدن این دهکده کوچک و زیبا در میان رنگهای پاییزی خالی از لطف نیست.

زمستان: فصل سرما، باران و برف، روستا از فصل های دیگر سال ساکت تر و خلوت تر است اما این امکان خوبی است تا تمام بناهای دهکده را با فرصت بیشتری به تماشا بنشینید. اما حتما قبل از سفر خود پیش بینی آب و هوا را چک کنید تا با نمای ساختمانهایی که با پلاستیک های بزرگ به دلیل ریزش باران پوشانده شده اند مواجه نشوید.
مسجد چوبی دهکده چوبی

راه دسترسی

آدرس: انتهای بلوار شهدای نیشابور، ۱۶.۸ کیلومتری شهر نیشابور، جاده تقی آباد طلایی، دهکده توریستی چوبی نیشابور

مسیر دسترسی: به سمت خراسان رضوی، هم از راه مشهد و هم سبزوار می توانید خود را به نیشابور برسانید. از نیشابور راه جاده اسحاق آباد (جاده خیام) را بگیرید. ۵ کیلومتر بعد از زیارتگاه فضل بن شاذان، بر سر راه روستای جیلو وارد جاده سمت راست خود شوید. اندکی بعد دهکده چوبین و روستای ملامحمد آقازاده در برابر شماست.

نکته:

 

چنانچه وقت اضافه داشتید، بازدید از مقبره خیام و آرامگاه فضل ابن شازن را حتما در برنامه خود بگنجانید.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری