روزنامه قانون: بسياري بر اين باورند كه زمستان، فصل در خانه ماندن و استراحت است و فصل بهار و تابستان، بهترين زمان براي سفر كردن اما غافل از آنكه گردشگري با طعم برف‌و يخ ، تجربه‌‌اي بي‌نظير است كه كمتر گردشگري آن را چشيده است.

گردشگري زمستاني مانند بخش‌هاي ديگر اين صنعت در كشور مغفول مانده است اما اين مغفوليت دليل نبود پتانسيل‌هاي گردشگري زمستان در ايران نيست؛چراكه در گوشه و كنار اين سرزمين، مناطق بكر و زيبايي وجود دارد كه مي‌تواند سفر رويايي را براي شما رقم بزند.

کوهپایه ها و ارتفاعات سردسیری شمال و شمال غرب، مقصد اسکی بازان، یخ نوردان، طبیعت نوردان و ماجراجويان است.

پیست اسکی پیام، آذربایجان شرقی

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

از تبریز که به سمت مرند حرکت کنید، بعد از طي حدود 20 کیلومتر به روستای زیبا و پلکانی «یام» می‌رسید که در دامنه کوه «می شو» قرار دارد. روبه‌روی این روستا، پیست اسکی «پیام» قرار دارد که این پیست اسکی از قدیمی ترین پیست های اسکی ایران‌به‌شمار مي‌رود و فقط سه روز آخر هفته باز است.در این پیست شما می توانید وسایل اسکی را کرایه بگیرید، سوار تله سیژ شوید و از امکانات آن مثل بوفه و پارکینگ و سرویس بهداشتی استفاده کنید. ناگفته نماند که این مجموعه، یک پیست اسکی نيز مخصوص حرفه ای ها دارد.

 


قره کلیسا،آذربایجان غربی

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

آیا می دانستید یکی از قدیمی ترین کلیساها در سراسر جهان در ایران قرار دارد؟ در 40 کیلومتری شهر ماکو، کلیسایی است که گفته می شود به صورت اورجینال، توسط حواریون حضرت عیسی (ع) ساخته شده و هنوز بعد از صدها سال قرص و محکم پابرجاست.اگر مسیحی هستید که تکلیف‌تان معلوم است، اما اگر مسلمان هستید نيز توصیه می کنیم به هیچ وجه تجربه حضور در این بنای مقدس تاریخی را از دست ندهید. برای رسیدن به این کلیسای سنگی و فوق العاده زیبا باید از تبریز به سمت مرند حرکت کنید و بعد از 70 کیلومتر به «شوط» برسید. بعد از اینکه به «شوط» رسیدید، وارد جاده سمت چپ می شوید و کمی بعد از اینکه 40 کیلومتر را طی کردید، چشم‌تان به جمال قره کلیسا روشن می شود.

 


آبگرم معدنی، اردبیل

 

 گردشگري با طعم برف و یخ
مگر مي‌شود به اردبيل سفر كنيد و به چشمه‌هاي آب‌معدني آنجا نرويد.شما تا گردن در آب گرم فرورفته‌اید و دانه‌هاي برف مشغول باریدن هستند؛ اين تصور، خیلی‌ها را مجاب می کند تا در زمستان نيز عازم شهر سرعین در استان اردبیل شوند.

البته آن هایی که‌به‌تازگي به سرعین رفته‌اند، می‌دانند که اطراف بسیاری از چشمه‌ها فضای مسقفی ساخته شده و مانند استخرهای مدرن، همیشه می توان از آن استفاده کرد اما کسانی هستند که به همین میزان طبیعی بودن کار قد نمی دهند و می خواهند از چشمه های سرباز استفاده کنند.

 


دریاچه زریوار،کردستان

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

یکی از جاذبه های شناخته شده کردستان که سال‌هاست گردشگران را در زمستان های همیشه برفی آن جذب می کند، دریاچه زریوار است. این دریاچه تا قبل از توسعه شهر مریوان چند کیلومتری با شهر فاصله داشت، اما حالا به آن چسبیده است. در زمستان تمام سطح دریاچه یخ می زند اما حواس‌تان باشد که به استحکام این لایه اطمینانی نیست و توصیه ما این است که از دور لذت ببرید، زیرا در صورتی که خدایی نکرده یخ زیر پای‌تان بشکند، آن وقت نباید انتظار کمک زیادی را داشته باشید.

 


آبشار پریشان، کرمانشاه

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

این روستا در یکی از سردسیرترین نقاط استان كرمانشاه قرار دارد، پس طبیعی است که برای رسیدن به آن باید تمامی تجهیزات لازم را به‌همراه داشته باشید. برای تماشای این آبشار یخ زده باید به روستای «چرمه‌علیا» در 23 کیلومتری شمال شرق سنقر در جاده سنقر به قروه بروید. فراموش نکنید اگر بخواهید بی هوا و بدون تدارک کافی خودتان را به جاده‌های این منطقه بسپاريد، جان‌تان پای خودتان است.

 


جزیره آشوراده و منطقه گمیشان، گلستان

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

در زمستان شمامی توانید انواع اقلیم ها را در گلستان تجربه کنید؛ از کوهستان های مرتفع گرفته تا مناطق کویری. در میان همه این ها، توصیه ما به شما سفر به جزیره آشوراده و تماشای اسب های زیبا و آزاد در آن جزیره است. برای این کار باید تشریف ببرید اسکله بندرترکمن و از آنجا با قایق به مقصد این جزیره حرکت کنید. تماشای چادرهای عشایر و زندگی سنتی آنان نیز در منطقه «گمیشان» در نزدیکی بندرترکمن، خالی از لطف نیست.

 


روستای شیخ موسی، مازندران

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

روستای شیخ موسی، در اصل به عنوان ییلاق مازنی‌ها، به‌خصوص دوستان مقیم بابل و اطراف آن شناخته می شود اما سفر به آن در زمستان نیز خالی از لطف نیست. برای رسیدن به این روستا باید از شهر بابل به سمت گلوگاه حرکت کنید و پس از رسیدن به گلوگاه 20 کیلومتر دیگر نيز در جاده گلوگاه برانید تا به روستای شیخ موسی برسید. در این روستا علاوه بر زیارت امامزاده و استفاده از مناظر بکر برفی، می توانید از چند آبشار یخ زده در اطراف شهر نيز سیاحتی به عمل آورید.

 


آبگرم می اندشت، خراسان شمالی

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

نسبت به همتایانش در سرعین از شهرت بسیار کمتری برخوردار است و همین مهجورتر بودن، باعث شده تا از گزند تصرفات انسانی تا حدود زیادی در امان بماند. در آب و هوای سرد زمستان خراسان شمالی، آب‌تنی کردن در چشمه آب گرم ایوب پیامبر (ع) صفای بسياري دارد. برای رسیدن به این چشمه، باید از بجنورد به سمت گیفان حرکت کنید. در فاصله حدود 95 کیلومتری بجنورد در شمال روستای «حاجی عبدالوهاب» این چشمه آب گرم در خدمت شماست. علت نام‌گذاری آن‌نيز به‌آنجا باز می گردد که اهالی اعتقاد دارند مقبره ای که در کنار این چشمه قراردارد، متعلق به حضرت ایوب (ع) است.

 


فردوس و بشرویه،خراسان جنوبی

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

وارد مرزهای خراسان جنوبی که بشوید، کم کم اقلیم کویری ایران روی ماهش را به شما نشان می‌دهد. در این بین شاید زیباترین کویرهای خراسان جنوبی متعلق به این دو شهرستان باشد. فردوس در 200 کیلومتری بیرجند و بشرویه در 120 کیلومتری طبس واقع شده‌است . در فردوس می توانید دیداری به یاد ماندنی با جمعی از بهترین انارهای ایران داشته باشید و در بشرویه ‌نيز تا دل‌تان بخواهد بناهای تاریخی مربوط به دوره های مختلف وجود دارد. فقط بدانید که سفر کردن به کویر نيز مثل سفر به کوهستان، چالش های خودش را دارد و باید برای آن،تدارک مفصلی ببینید.

 


جنگل حرا، سیستان و بلوچستان

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

این جنگل در اطراف رودخانه فصلی باهو کلات و خورباهو قرار دارد؛ یک رودخانه آب شیرین که به دریای عمان می ریزد. در این رودخانه می توانید با «گاندو» تمساح خجالتی و بانمک ‌نيز ملاقاتی داشته باشید. فقط حواس‌تان باشد ملاقات به همان بیرون آب ختم شود. چون در غیراین‌صورت غذای چند روز گاندوها را تامین خواهید کرد.

 


بندر سیراف، بوشهر

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

زمستان يكي از بهترين زمان‌ها براي سفر به خليج‌فارس است. اگر به خليج هميشه فارس سفر كرديد،بندر افسانه ای سیراف را از دست ندهید. در زمان‌های قدیم سيراف، شهري فوق العاده پررونق و آباد با عمارت های باشکوه و نقطه آغاز راه ابریشم بوده است. متاسفانه این شهر صدها سال قبل بر اثر زلزله ویران شد اما هنوز می توانید آثار بسیاری از جمله قلعه، مسجد و گورستان را از لا به لای کتاب خاک خورده تاریخ آن بیرون بکشید. برای رفتن به آن ‌نيز باید از بوشهر به سمت خورموج، از خورموج به کنگان و از کنگان به سمت سیراف بروید.

 


شوش و زیگورات چغازنبیل، خوزستان

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

زمستان در استان خوزستان راه بروید و از آب و هوای فوق العاده آن لذت ببرید که از چند ماه دیگر جایش را به گرمای بالای 50 درجه می دهد. اما اگر خواستید در کنار راه رفتن سری ‌نيز به اماکن تاریخی بزنید، توصیه می کنیم بناهای چندهزار ساله شهر شوش را از دست ندهید. کاخ آپادانا، تپه آکروپل، کاخ شاوور و مقبره حضرت دانیال (ع)‌و زیگورات (نوعی معبد) سه هزار و 300 ساله چغازنبیل ‌ در 15 کیلومتری شهرشوش قرار دارد که مورد علاقه دوستداران تايخ است.

 


دریاچه مهارلو، فارس

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

تخت جمشید و پاسارگاد را بگذارید برای فصل های دیگر! دریاچه مهارلوی استان فارس در زمستان، یکی از زیباترین مناظر ایران را خلق می کند. البته این دریاچه ‌نيز مثل دریاچه ارومیه، این روزها حال و روز خوبی ندارد اما در این موقع سال همچنان مناظر فوق العاده ای خلق می‌کند. برای رفتن به این دریاچه کافی است از شیراز به سمت سروستان حرکت کنید و پس از 50 کیلومتر این دریاچه با گونه های مختلف پرندگان مهاجر و پوشش گیاهی زیبای اطراف آن پذیرای شماست.

 


کویر لوت، کرمان

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

کویر، ظهرهای فوق العاده گرمی دارد و شب ها به قدری سرد می شود که امکان گذراندن شب در کمپ‌های غیرحرفه ای در آن وجود ندارد. برای رسیدن به این کویر باید چند اقلیم آب و هوایی را پشت سر بگذارید. ابتدا باید از شهر سرسبز ماهان راه بیفتید و وارد یک جاده کوهستانی شوید. جالب اینجاست که چند 10کیلومتر کنار کویر لوت، قبل از کویر به یک منطقه زمستانی و برفی به نام سیرج می رسید، بعد از آن باید به سمت گرم ترین نقطه جهان یعنی شهداد حرکت کنید وسپس کویر لوت در خدمت شما ست.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


روزنامه قانون: بسياري بر اين باورند كه زمستان، فصل در خانه ماندن و استراحت است و فصل بهار و تابستان، بهترين زمان براي سفر كردن اما غافل از آنكه گردشگري با طعم برف‌و يخ ، تجربه‌‌اي بي‌نظير است كه كمتر گردشگري آن را چشيده است.

گردشگري زمستاني مانند بخش‌هاي ديگر اين صنعت در كشور مغفول مانده است اما اين مغفوليت دليل نبود پتانسيل‌هاي گردشگري زمستان در ايران نيست؛چراكه در گوشه و كنار اين سرزمين، مناطق بكر و زيبايي وجود دارد كه مي‌تواند سفر رويايي را براي شما رقم بزند.

کوهپایه ها و ارتفاعات سردسیری شمال و شمال غرب، مقصد اسکی بازان، یخ نوردان، طبیعت نوردان و ماجراجويان است.

پیست اسکی پیام، آذربایجان شرقی

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

از تبریز که به سمت مرند حرکت کنید، بعد از طي حدود 20 کیلومتر به روستای زیبا و پلکانی «یام» می‌رسید که در دامنه کوه «می شو» قرار دارد. روبه‌روی این روستا، پیست اسکی «پیام» قرار دارد که این پیست اسکی از قدیمی ترین پیست های اسکی ایران‌به‌شمار مي‌رود و فقط سه روز آخر هفته باز است.در این پیست شما می توانید وسایل اسکی را کرایه بگیرید، سوار تله سیژ شوید و از امکانات آن مثل بوفه و پارکینگ و سرویس بهداشتی استفاده کنید. ناگفته نماند که این مجموعه، یک پیست اسکی نيز مخصوص حرفه ای ها دارد.

 


قره کلیسا،آذربایجان غربی

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

آیا می دانستید یکی از قدیمی ترین کلیساها در سراسر جهان در ایران قرار دارد؟ در 40 کیلومتری شهر ماکو، کلیسایی است که گفته می شود به صورت اورجینال، توسط حواریون حضرت عیسی (ع) ساخته شده و هنوز بعد از صدها سال قرص و محکم پابرجاست.اگر مسیحی هستید که تکلیف‌تان معلوم است، اما اگر مسلمان هستید نيز توصیه می کنیم به هیچ وجه تجربه حضور در این بنای مقدس تاریخی را از دست ندهید. برای رسیدن به این کلیسای سنگی و فوق العاده زیبا باید از تبریز به سمت مرند حرکت کنید و بعد از 70 کیلومتر به «شوط» برسید. بعد از اینکه به «شوط» رسیدید، وارد جاده سمت چپ می شوید و کمی بعد از اینکه 40 کیلومتر را طی کردید، چشم‌تان به جمال قره کلیسا روشن می شود.

 


آبگرم معدنی، اردبیل

 

 گردشگري با طعم برف و یخ
مگر مي‌شود به اردبيل سفر كنيد و به چشمه‌هاي آب‌معدني آنجا نرويد.شما تا گردن در آب گرم فرورفته‌اید و دانه‌هاي برف مشغول باریدن هستند؛ اين تصور، خیلی‌ها را مجاب می کند تا در زمستان نيز عازم شهر سرعین در استان اردبیل شوند.

البته آن هایی که‌به‌تازگي به سرعین رفته‌اند، می‌دانند که اطراف بسیاری از چشمه‌ها فضای مسقفی ساخته شده و مانند استخرهای مدرن، همیشه می توان از آن استفاده کرد اما کسانی هستند که به همین میزان طبیعی بودن کار قد نمی دهند و می خواهند از چشمه های سرباز استفاده کنند.

 


دریاچه زریوار،کردستان

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

یکی از جاذبه های شناخته شده کردستان که سال‌هاست گردشگران را در زمستان های همیشه برفی آن جذب می کند، دریاچه زریوار است. این دریاچه تا قبل از توسعه شهر مریوان چند کیلومتری با شهر فاصله داشت، اما حالا به آن چسبیده است. در زمستان تمام سطح دریاچه یخ می زند اما حواس‌تان باشد که به استحکام این لایه اطمینانی نیست و توصیه ما این است که از دور لذت ببرید، زیرا در صورتی که خدایی نکرده یخ زیر پای‌تان بشکند، آن وقت نباید انتظار کمک زیادی را داشته باشید.

 


آبشار پریشان، کرمانشاه

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

این روستا در یکی از سردسیرترین نقاط استان كرمانشاه قرار دارد، پس طبیعی است که برای رسیدن به آن باید تمامی تجهیزات لازم را به‌همراه داشته باشید. برای تماشای این آبشار یخ زده باید به روستای «چرمه‌علیا» در 23 کیلومتری شمال شرق سنقر در جاده سنقر به قروه بروید. فراموش نکنید اگر بخواهید بی هوا و بدون تدارک کافی خودتان را به جاده‌های این منطقه بسپاريد، جان‌تان پای خودتان است.

 


جزیره آشوراده و منطقه گمیشان، گلستان

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

در زمستان شمامی توانید انواع اقلیم ها را در گلستان تجربه کنید؛ از کوهستان های مرتفع گرفته تا مناطق کویری. در میان همه این ها، توصیه ما به شما سفر به جزیره آشوراده و تماشای اسب های زیبا و آزاد در آن جزیره است. برای این کار باید تشریف ببرید اسکله بندرترکمن و از آنجا با قایق به مقصد این جزیره حرکت کنید. تماشای چادرهای عشایر و زندگی سنتی آنان نیز در منطقه «گمیشان» در نزدیکی بندرترکمن، خالی از لطف نیست.

 


روستای شیخ موسی، مازندران

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

روستای شیخ موسی، در اصل به عنوان ییلاق مازنی‌ها، به‌خصوص دوستان مقیم بابل و اطراف آن شناخته می شود اما سفر به آن در زمستان نیز خالی از لطف نیست. برای رسیدن به این روستا باید از شهر بابل به سمت گلوگاه حرکت کنید و پس از رسیدن به گلوگاه 20 کیلومتر دیگر نيز در جاده گلوگاه برانید تا به روستای شیخ موسی برسید. در این روستا علاوه بر زیارت امامزاده و استفاده از مناظر بکر برفی، می توانید از چند آبشار یخ زده در اطراف شهر نيز سیاحتی به عمل آورید.

 


آبگرم می اندشت، خراسان شمالی

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

نسبت به همتایانش در سرعین از شهرت بسیار کمتری برخوردار است و همین مهجورتر بودن، باعث شده تا از گزند تصرفات انسانی تا حدود زیادی در امان بماند. در آب و هوای سرد زمستان خراسان شمالی، آب‌تنی کردن در چشمه آب گرم ایوب پیامبر (ع) صفای بسياري دارد. برای رسیدن به این چشمه، باید از بجنورد به سمت گیفان حرکت کنید. در فاصله حدود 95 کیلومتری بجنورد در شمال روستای «حاجی عبدالوهاب» این چشمه آب گرم در خدمت شماست. علت نام‌گذاری آن‌نيز به‌آنجا باز می گردد که اهالی اعتقاد دارند مقبره ای که در کنار این چشمه قراردارد، متعلق به حضرت ایوب (ع) است.

 


فردوس و بشرویه،خراسان جنوبی

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

وارد مرزهای خراسان جنوبی که بشوید، کم کم اقلیم کویری ایران روی ماهش را به شما نشان می‌دهد. در این بین شاید زیباترین کویرهای خراسان جنوبی متعلق به این دو شهرستان باشد. فردوس در 200 کیلومتری بیرجند و بشرویه در 120 کیلومتری طبس واقع شده‌است . در فردوس می توانید دیداری به یاد ماندنی با جمعی از بهترین انارهای ایران داشته باشید و در بشرویه ‌نيز تا دل‌تان بخواهد بناهای تاریخی مربوط به دوره های مختلف وجود دارد. فقط بدانید که سفر کردن به کویر نيز مثل سفر به کوهستان، چالش های خودش را دارد و باید برای آن،تدارک مفصلی ببینید.

 


جنگل حرا، سیستان و بلوچستان

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

این جنگل در اطراف رودخانه فصلی باهو کلات و خورباهو قرار دارد؛ یک رودخانه آب شیرین که به دریای عمان می ریزد. در این رودخانه می توانید با «گاندو» تمساح خجالتی و بانمک ‌نيز ملاقاتی داشته باشید. فقط حواس‌تان باشد ملاقات به همان بیرون آب ختم شود. چون در غیراین‌صورت غذای چند روز گاندوها را تامین خواهید کرد.

 


بندر سیراف، بوشهر

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

زمستان يكي از بهترين زمان‌ها براي سفر به خليج‌فارس است. اگر به خليج هميشه فارس سفر كرديد،بندر افسانه ای سیراف را از دست ندهید. در زمان‌های قدیم سيراف، شهري فوق العاده پررونق و آباد با عمارت های باشکوه و نقطه آغاز راه ابریشم بوده است. متاسفانه این شهر صدها سال قبل بر اثر زلزله ویران شد اما هنوز می توانید آثار بسیاری از جمله قلعه، مسجد و گورستان را از لا به لای کتاب خاک خورده تاریخ آن بیرون بکشید. برای رفتن به آن ‌نيز باید از بوشهر به سمت خورموج، از خورموج به کنگان و از کنگان به سمت سیراف بروید.

 


شوش و زیگورات چغازنبیل، خوزستان

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

زمستان در استان خوزستان راه بروید و از آب و هوای فوق العاده آن لذت ببرید که از چند ماه دیگر جایش را به گرمای بالای 50 درجه می دهد. اما اگر خواستید در کنار راه رفتن سری ‌نيز به اماکن تاریخی بزنید، توصیه می کنیم بناهای چندهزار ساله شهر شوش را از دست ندهید. کاخ آپادانا، تپه آکروپل، کاخ شاوور و مقبره حضرت دانیال (ع)‌و زیگورات (نوعی معبد) سه هزار و 300 ساله چغازنبیل ‌ در 15 کیلومتری شهرشوش قرار دارد که مورد علاقه دوستداران تايخ است.

 


دریاچه مهارلو، فارس

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

تخت جمشید و پاسارگاد را بگذارید برای فصل های دیگر! دریاچه مهارلوی استان فارس در زمستان، یکی از زیباترین مناظر ایران را خلق می کند. البته این دریاچه ‌نيز مثل دریاچه ارومیه، این روزها حال و روز خوبی ندارد اما در این موقع سال همچنان مناظر فوق العاده ای خلق می‌کند. برای رفتن به این دریاچه کافی است از شیراز به سمت سروستان حرکت کنید و پس از 50 کیلومتر این دریاچه با گونه های مختلف پرندگان مهاجر و پوشش گیاهی زیبای اطراف آن پذیرای شماست.

 


کویر لوت، کرمان

 

 گردشگري با طعم برف و یخ

کویر، ظهرهای فوق العاده گرمی دارد و شب ها به قدری سرد می شود که امکان گذراندن شب در کمپ‌های غیرحرفه ای در آن وجود ندارد. برای رسیدن به این کویر باید چند اقلیم آب و هوایی را پشت سر بگذارید. ابتدا باید از شهر سرسبز ماهان راه بیفتید و وارد یک جاده کوهستانی شوید. جالب اینجاست که چند 10کیلومتر کنار کویر لوت، قبل از کویر به یک منطقه زمستانی و برفی به نام سیرج می رسید، بعد از آن باید به سمت گرم ترین نقطه جهان یعنی شهداد حرکت کنید وسپس کویر لوت در خدمت شما ست.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


مجله همشهری دانستنیها: از سال 1979 (1358) تا امروز به غیر از شهر یزد، 21 اثر فرهنگی، تاریخی و طبیعی ایران در فهرست میراث جهانی سازمان یونسکو ثبت شده اند. در ادامه به معرفی این آثار ثبت در میراث جهانی خواهیم پرداخت.

تخت جمشید؛ فارس


تخت ناتمام

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

در طول جغرافیایی 53 درجه و 54 دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی 29 درجه و 56 دقیقه شمالی در استان فارس و در دشت مرودشت، در دامنه کوه رحمت، بنایی بی مانند روی صفه ای با تختگاهی دست ساز قرار دارد که بنابر قول سازندگان آن، «پارسه» نامیده می شده است. این بنا در طول سال ها نام های گوناگون داشته و امروز به نام «تخت جمشید» در تمام جهان معروف است.

در سال 1310، پروفسور «ارنست هرتسفلد» (Ernst Emil Herzfeld) از سوی «موسسه خاورشناسی دانشگاه شیکاگو» حفاری و اکتشاف رسمی و جدی در این سازه باستانی را آغاز کرد. این سازه، ابتدا در 24 شهریور 1310 در فهرست آثار ملی ایران جای گرفت و سپس با گذشت چندین سال، در سال 1353 از سوی سازمان یونسکو در فهرست میراث جهانی قرار گرفت.

ساخت تخت جمشید حدود سال 51 پیش از میلاد به دستور «داریوش بزرگ» هخامنشی آغاز شد و تا 50 سال بعد از آن ادامه پیدا کرد. به این ترتیب که داریوش بزرگ و سپس «خشایارشا» و سپس «اردشیر اول» به ترتیب کار ساخت و تکمیل تخت جمشید را بر عهده داشتند. براساس یافته ها و شواهد، به نظر می آید کار ساخت تخت جمشید طی دوره های بعد هم ادامه داشته و درواقع هرگز به پایان نرسیده است.

 


مجموعه باغ های ایرانی فارس، مازندران، اصفهان، کرمان، یزد و خراسان


بهشت زمینی

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

«پردیس»، «بهشت»، «نگارستان»، «بستان»، «فردوس» و «مینو»، همه به مجموعه ای از گیاهان و آب نماها، جوی ها، کوشک و سرا و احتمالا حیوانات و پرندگان که در میان یک دیوار بلند قرار دارند و تداعی کننده فردوس آسمانی در زمین هستند، اطلاق می شود. ساختار ویژه و ممتاز و معماری باستانی و ریشه دار این باغ ها که به نام باغ های ایرانی معروف هستند، نشان دهنده اوج هنر و آشنایی مهندسان و معماران ایرانی با ریاضیات و هندسه و اصول زیبایی شناسی و نشان از هماهنگی و تلفیق و پیوند انسان با طبیعت است. مجموعه نه باغ ایرانی شامل باغ های پاسارگاد، ارم، چهلستون، فین، عباس آباد، شازده، دولت آباد، پهلوان پور و اکبریه به صورت یک جا در سال 1390 در فهرس میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

 


برج گنبد قابوس، گلستان


به سوی آسمان

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

گنبد قابوس، در زمان سلطنت «شمس المعالی قابوس بن وشمگیر» از پادشاهان زیاری در شهر هیرکانی، گنبد کاووس فعلی، در سال 375 هجری شمسی بنا شده است. سبک معماری این برج که بلندترین برج تمام آجری جهان است، سبک رازی است. بلندی این برج به همراه پی آن، 72 متر و بلندی گنبد آن 18 متر است. گنبد قابوس هم در سال 1391 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.

 



مسجد جامع اصفهان، اصفهان


شاخص معماری اسلامی

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

مسجد جامع اصفهان با ابعادی نزدیک به 170 در 140 متر در شمال شرقی اصفهان قرار دارد. قدمت این مسجد به پیش از اسلام بر می گردد و پیش از آن که تبدیل به مسجد شود، به صورت آتشکده مورد استفاده بوده است. احتمالا پس از ورود اسلام، مسجدی بر پایه همان آتشکده قدیمی متعلق به دوره ساسانیان بنا شده است که آن هم در طول تاریخ ویران شده و مسجد فعلی روی ویرانه های آن ساخته شده است.

معماران، این مسجد را بازتابی از هنر بیزانس و هنر کلاسیک در قالب بنای اسلامی می دانند. در این مسجد شخصیت های مهم و معروفی همچون «محمدباقر مجلسی» مدفون هستند. این بنا در سی و ششمین اجلاس یونسکو در سال 1391 در فهرست میراث جهانی ثبت شد.

 


مجموعه ارگ بم، کرمان


پس از زلزله

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

بزرگ ترین بنای خشتی جهان در مجاورت جاده قدیمی ابریشم در کنار شهر بم قرار دارد. ارگ بم، از روزگار اشکانیان و شاید هم دوران هخامنشی تا دوره قاجار قابل سکونت و مورد استفاده بود. این سازه بزرگ در سال 1382 در اثر زلزله خسارات فراوانی دید و به همین دلیل در فهرست میراث جهانی در خطر درآمد، اما بازسازی و توجه مردم و مسئولین و همکاری 12 کشور خارجی باعث شد تا ضمن حفظ و مرمت آن، این اثر تاریخی، در سال 1392 از فهرست میراث در خطر بیرون بیاید.

 


تخت سلیمان، آذربایجان غربی


عبادت در دل طبیعت

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

در نزدیکی تکاب، مجموعه ای از سازه های باستانی قرار دارد که اطراف یک دریاچه طبیعی ساخته شده است. مورخان بر این باورند که این محل همان شهر «شیز» یا «گنزک» باستانی است که روزگاری مقر آتشکده بیار مهم «آذرگشسب» بوده است. تخت سلیمان از روزگار مادها محل استقرار اقوام مختلف بودهاست. این مجموعه بنا، در 29 آذرماه 1316 در فهرست آثار ملی ایران و در سال 1382 در فهرست میراث فرهنگی جهانی یونسکو ثبت شد.

 


روستای میمند، کرمان


زندگی در دل سنگ ها

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

روستای سنگی و دست کند میمند با قدمتی چند هزار ساله، از جمله نخستین مراکز استقرار انسان در ایران است. در این روستا، 406 خانه سنگی یا کیچه وجود دارد. زنده بودن فرهنگ باستانی و به خصوص زبان و نوع گویش اهالی و استفاده از واژه های پهلوی از مشخصات ویژه این منطقه است. روستای سنگی میمند با قدمتی نزدیک به 13 هزار سال، در سال 1394 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.

 


نیایشگاه (زیگورات) چغازنبیل، خوزستان


نیایشگاه طبقاتی

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

زیگورات چغازنبیل، اثری است بازمانده از دوران حکومت عیلامی ها با مرکزیت شهر باستانی شوش. این سازه عظیم که در چهل و پنج کیلومتری جنوب شهر باستانی و تاریخ شوش و سی و پنج کیلومتری شهر شوشتر قرار گرفته است، به دست «اونتاش گال»، پادشاه عیلام حدود 1250 پیش از میلاد به منظور ستایش رب النوع گال و اینشوشیناک- براساس متن کتیبه یافته شده در آن- ساخته شده است. بلندی سازه چغازنبیل در ابتدای ساخت آن 52 متر و در پنج طبقه بوده است، اما ارتفاع آن امروز 25 متر است و تنها دو طبقه از آن باقی مانده است. این سازه به شکل مربع و در ابعاد 105 متر در 105 متر است. بنای چغازنبیل پیش از آن که در فهرست میراث جهانی قرار بگیرد، در سال 1348 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده بود.

 


سنگ نبشته بیستون، کرمانشاه


فتح نامه جاویدان

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

در سی کیلومتری شرق کرمانشاه در ارتفاع صد متری بر سینه کوه صخره ای بیستون، یکی از مهم ترین اسناد دوره هخامنشی و مربوط به داریوش بزرگ نقش شده است. این کتیبه درواقع فتح نامه ای است که وقایع اولین سال های سلطنت داریوش و فتوحاتی را که در جریان سرکوب اغتشاشات و شورش های داخلی نصیب او شده، بازگو می کند.

داریوش در این کتیبه ضمن معرفی خود و اجدادش به شرح حوادثی که منجر به پادشاهی او شد، پرداخته و در ضمن حدود قلمرو و نام ایالات تابعه در ابتدای سلطنت و نام تمامی شورشیان و محل شورش و تارخ سرکوبی آنان را ذکر کرده است. متن فارسی باستان، در 414 سط و در پنج ستون قرار دارد که زیر آن تصویر شاه و نه تن از مدعیان پادشاهی که اسیر شده اند، به تصویر کشیده شده است. متن عیلامی هم در 593 سطر، در هشت ستون و متن بابلی در 112 سطر و در دو طرف کوه منقوش شده است. این اثر منحصر به فرد که بیان کننده گوشه ای از تاریخ دوره داریوش بزرگ است، در 15 دی ماه 1310 در فهرست آثار ملی ایران قرار رفت و در سال 1385 در سی امین نشست سازمان یونسکو، در فهرست میراث جهانی جای گرفت.

 


سازه های آبی شوشتر، خوزستان


مهندسی باستان

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

در سال 1388 مجموعه ای از بی نظیرترین سازه های مهندسی جهان که به نام آبشارها و آسیاب های آبی شوشتر معروف است و قدمتی چندهزار ساله دارد، در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. بخش های مختلف این مجموعه عبارتند از: بندمیزان، برج کلاه فرنگی، رودخانه دست کند گرگر، مجموعه آبشارها و آسیاب های آبی، بند برج عیار، نیایشگاه صائبین، بند ماهی بازان، قلعه سلاسل، کانال داریون، پل بند شادروان، بند خاک، پل بند لشکر، پل شاه علی و پل شرابدار.

 


مجموعه بازار تبریز، آذربایجان شرقی


بازار زندگی

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

بازار تبریز، با مساحتی حدود یک کیلومتر مربع بزگر ترین بازار سرپوشیده جهان است. قدمت این بازار به دوره زندیه بر می گردد، اما پیش از آن هم این مرکز به دلیل رفت و آمد اروپاییان و تجار و کاروانیان، مرکز مبادله کالا و تبادل فرهنگ و هنر بوده است. بازار تبریز نزدیک به 5500 باب حجره، 35 سرا، 25 تیمچه، 30 مسجد، 20 راسته، 11 دالان، پنج باب حمام و 12 مدرسه دارد. بازار تبریز در دوره های قاجار و پهلوی بارها مرمت و بازسازی شده است.این مرکز مبادلات و داد و ستد تاریخی ایران در سال 1389 در فهرست میراث فرهنگی یونسکو به ثبت رسید.

 



شهر تاریخی شوش، خوزستان


پایتخت باستانی

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

شهر تاریخی شوش، شهری با قدمتی کهن و یادگاری است از دوران عیلام و هخامنشی. این شهر پایتخت سیاسی هخامنشیان و مرکز برخورد دو تمدن ایرانی و میان رودان بوده است. این سایت ویژه باستانی که تحقیقات و مطالعات باستان شناسی همچنان در آندر جریان است، در سی و نهمین اجلاس کمیته میراث جهانی سازمان علمی، فرهنگی و تربیتی ملل متحد (یونسکو) در تیر 1394 با موافقت صد در صد اعضای آن به ثبت جهانی رسید.

 


شهر سوخته، سیستان و بلوچستان


شهری در سیستان

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

شهر سوخته، بقایای شهری باستانی است که در مسیر رودخانه هیرمند به دریاچه هامون بنا شده است. آثار به دست آمده در این محوطه باستانی، نشان دهنده وجود دانش پزشکی و کشاورزی و سیستم آبرسانی در این شهر بوده است. این سایت باستانی در سال 1393 در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

 


گنبد سلطانیه، زنجان


آرزوی برباد رفته

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

این بنا که به نام مقبره «سلطان محمد خدابنده» ملقب به «الجایتو» معروف است، از جمله سازه های معماری دوره اسلامی است که در دوره ایلخانان ساخته شده است. گنبد این بنا ارتفاعی نزدیک به 48.5 و قطر دانه 25.5 متر دارد. هدف اصلی الجایتو از ساخت این آرامگاه آن بود که پیکر حضرت علی (ع)، امام اول شیعیان را از نجف به این محل منتقل کند، اما چون از آوردن پیکر امام ناامید شد، تغییراتی در نقشه اولیه آن داد و وصیت کرد که پس از مرگش در سردابه آن دفن شود.

ساخت این آرامگاه، 10 سال به طول انجامید و الجایتو تنها دو سال پس از اتمام بنای آن در اثر بیماری در سن سی و چهارسالگی درگذشت. گنبد سلطانیه در 15 دی ماه 1310 در آثار ملی ایران ثبت شد و در سال 1384 در نشست بیست و نهم کمیته جهانی یونسکو در فهرست میراث جهانی درآمد.

 



کاخ گلستان، تهران


کاخ پایتخت

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

مجموعه کاخ گلستان واقع در میدان ارگ تهران از جمله بناهایی است که از زمان «شاه تهماسب اول» تا دوره پادشاهان قاجار و به ویژه در دوره «فتحعلی شاه» ساخته و پرداخته شده است. این مجموعه دارای کاخ ها و تالارها و عمارت هایی است که از نظر معماری و تزیینات در میان کاخ های دوره قاجار بی مانند هستند. آیینه کاری های این کاخ از جمله جاذبه های منحصر به فرد آن است. بخش های مختلف این مجموعه عبارتند از: عمارت شمس العماره، تالار سلام، تالار آیینه، ایوان، تخت مرمر، حوضخانه، کاخ ابیض، خلوت خانه کریم خانی، عمارت بادگیر، تالار عاج، تالار الماس، تالار برلیان و حوضخانه. لازم به ذکر است برخی از بناهای موجود در محدوده کاخ امروز دیگر وجود ندارند، مانند تکیه دولت و عمارت اندرونی و خوابگاه ناصرالدین شاه، تالار خاقان و عمارت صندوقخانه. این مجموعه در سال 1392 در سی و هفتمین اجلاس یونسکو در فهرست میراث جهانی قرار داده شد.

 


آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی، اردبیل


آرامگاه قزلباشان

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

مجموعه بقعه «شیخ صفی الدین اردبیلی» و جد پادشاهان صفویه در سال 735 هجری به دست فرزند او، «صدرالدین موسی»، بنا شد. در این بنا به غیر از مقبره شخی صفی، مقبره «شاه اسماعیل اول» و همسر او و جمعی از بزرگان قزلباش و صاحب منصبان صفویه هم قرار دارد. این مجموعه از لحاظ معماری و تزیینات در نوع خود منحصر به فرد است. بخش های مختلف این آرامگاه عبارتند از: چینی خانه، مسجد، جنت سرا، خانقاه، چله خانه، شهیدگاه، چراغ خانه، کتابخانه، نقاره خانه و… این بنا در سال 1389 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.

 


میدان نقش جهان، اصفهان


میدان مستطیلی

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

میدان نقش جهان، در زمان صفویه به جای باغ بزرگی که در همین محل قرار داشت و نقش جهان نامیده می شد، ساخته شد. این میدان برخلاف نقشه بسیاری از میدان های جهان، به شکل مستطیل و دارای ابعادی به طول 560 متر و عرض 160 متر است. از ویژگی های این میدان، وجود ساختمان های بسیار مهم و بازاری دوطبقه در اطراف آن است. بناهای پیرامونی این میدان که هرکدام، مظهری از هنر و خلاقیت هنرمندان و مهندسان و صنعتگران ایرانی هستند، عبارتند از: بنای کاخ عالی قاپو، مسجد امام (شاه)، مسجد شیخ لطف الله و سردر قیصریه. میدان نقش جهان که در سال 1310 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده بود، در اردیبهشت ماه 1358 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.

 


دشت لوت، خراسان جنوبی، کرمان، سیستان و بلوچستان


لوت پهناور

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

دشت لوت نخستین اثر طبیعی ایران است که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. دشت لوت که گاه به اشتباه آن را کویر خطاب می کنیم، دارای ویزگی هایی است که آن را از دیگر دشت های جهان جدا و متمایز می کند. مساحت این دشت حدود 36 هزار کیلومتر مربع یا دو میلیون و 300 هزار هکتار و مساحت حریم آن 17 هزار کیلومتر مربع یا یک میلیون و 700هزار هکتار است و وسعت آن از مساحت بعضی کشورهای جهان بیشتر است. این منطقه علاوه بر ویژگی های طبیعی دارای محوطه هایی باستانی با قدمتی بیش از پنج هزار سال است و از جمله این مناطق باید به ناحیه شهداد اشاره کرد. دشت لوت در 27 تیرماه 1395 با رای تمامی اعضای کمیته میراث جهانی به عنوان اولین اثر طبیعی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.

 


کاریزهای ایران؛ خراسان رضوی، خراسان جنوبی، یزد، کرمان، مرکزی و اصفهان


آبرسانی زیرزمینی

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

مجموعه 11 قنات یا کاریز با قدمتی نزدیک به دو هزار سال در 25 تیرماه 1395 در چهلمین اجلاس یونسکو به عنوان بیستمین اثر جهاین ایرانی به ثبت رسید. این کاریزها عبارتند از: قصبه گناباد، بلده فردوس، زاچ حسن آباد، آسیاب آبی میرزانصرالله مهریز، جوپار کرمان، اکبرآباد و قاسم آباد بروات بم، مون اردستان، وزوان اصفهان، مزدآباد اصفهان و ابراهیم اصفهان.

 


مجموعه کلیساهای آذربایجان، آذربایجان شرقی و غربی


مسیحی های وطنی

 

آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند 

به دنبال تلاش های سازمان میراث فرهنگی و شورای خلیفه گری ارامنه، مجموعه ای از کلیساهای تاریخی ایران در سال 1387 به عنوان میراث جهانی به ثبت رسیدند. این کلیساها عبارتند از:


کلیساهای تادئوس مقدس:
به دلیل دفن یکی از حواریون در سال 66 میلادی در آن، ارزش بسیاری در میان پیروان حضرت مسیح (ع) دارد.

کلیسای سنت استپانوس: در نود و هفت کیلومتری کلیسای تادئوس در آذربایجان شرقی واقع شده است و به دلیل معماری و تزیینات تاریخی ارزش فراوان دارد.

کلیسای مریم مقدس: در روستای دره شام قرار دارد و قدمت آن نزدیک به 400 سال است.

کلیسای آندره ورتی یا چوپان: در ساحل رودخانه ارس و در مجاورت یک گورستان تاریخی قرار دارد.

کلیسای مریم یا زورزور: در دوازده کیلومتری جنوب ماکو است.

 


مجموعه پاسارگاد، فارس


شهر هخامنشی

 

 آثار تاریخی و طبیعی ایران که جهانی شده اند

مجموعه تاریخی پاسارگاد شامل آرامگاه کوروش کبیر، باغ پادشاهی، کاخ دروازه، کاخ بارعام، کاخ اختصاصی، آرامگاه کمبوجیه، محوطه مقدس و تنگه بلاغی در سال 1383 با صد در صد آرا در فهرست میراث فرهنگی جهانی یونسکو ثبت شد.این مجموعه، بازمانده ای تاریخی و بسیار مهم از دوران هخامنشی است که در محل استقرار اصلی قوم پاسارگاد از جمله اقوام آریایی، در مساحتی نزدیک به 7127 هکتار ساخته شده است.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


وب‌سایت کارناوال – بهاره فلاح: ایران، نام سرزمینی کهن است که در خاورمیانه آرام گرفته و با زیبایی هاش دل هر کسی را می رباید. نامش را که می شنویم حس غرور و افتخار، قلبمان را به لرزه در می آورد و به تک تک سلول های بدنمان نفوذ می کند. اینکه زاده ی کدام شهر و دیارش باشی فرقی نمی کند و مهم نیست که در شناسنامه ات نام کدام گوشه ی این مرز و بوم می نشیند.

 

متولد هر جایی از این خاک کهن که باشی باز هم به پرچم سه رنگش و همه ی جهات جغرافیایی اش افتخار می کنی و مردمانش را عضوی از خانواده ای به نام وطن می دانی.

 

 گشتی در ایران
وقت آن است که از ایران، این معجون طبیعت و تاریخ و فرهنگ، برایتان سخن بگوییم اما زیبایی های این کشور در سخن نمی گنجد و زبان از توصیفش قاصر است. به همین دلیل تصمیم گرفتیم شما را به دیدن گوشه ی کوچکی از این زیبایی ها مهمان کنیم و در کنار هم از تک تکشان لذت ببریم….

۱- خواجو، زیبای کهن زاینده رود

برای آشنایی با این پل مطلب پل خواجو | زیباترین پل اصفهان بر روی زاینده رود  را از دست ندهید.

گشتی در ایران

 


 

۲- روستای نایبند، پلکانی رو به آسمان

گشتی در ایران


۳- دشت دریاسر، بهشتی زمینی

این دشت در استان مازندران واقع شده و یکی از زیباترین شاهکارهای طبیعت به شمار می رود. اگر به این جاذبه ی کشورمان علاقه مندید، مطالعه مطلب دشت دریاسر تنکابن | بهشت اردیبهشت ایران را از دست ندهید.

 

 گشتی در ایران

 


۴- گشتی در قندیل های یخی

این تصویر در غار یخ مراد گچسر ثبت شده است. پیش از این در مطلب غار یخ مراد گچسر | تماشای قندیل های یخی در نزدیکی تهران به طور مفصل به این غار زیبا پرداخته ایم.

گشتی در ایران

 


 

۵- به سوی زندگی…

لاکپشت های پوزه عقابی که تازه متولد شده اند، به سمت دریا در حرکت هستند. این جانداران در معرض خطر انقراض قرار دارند و در مطلب لاکپشت پوزه عقابی | از عجایب هفتگانه جزیره قشم می توانید با آنها آشنا شوید.

گشتی در ایران

 


 

۶- قره کلیسا در میان جشن ستارگان

قره کلیسا، یکی از کلیساهای مهم جهان مسیحیت است که در فهرست میراث جهانی قرار دارد. این کلیسا در استان آذربایجان غربی واقع شده و می توانید برای آشایی با آن مطلب قره کلیسا | اولین کلیسای جامع جهان مسیحیت را مطالعه نمایید.
 

 گشتی در ایران

 

 

۷- تار و پود عشق

قالیبافی از آن هنرهایی است که همچون مهر افتخار بر سینه ی هنرمندان ایرانی می درخشد. برای لذت بردن از جلوه های این هنر بی بدیل، نگاهی به مطالب زیر بیاندازید:

گشتی در ایران

 


۸- شاهکاری از تاریخ

باغ شاهزاده ماهان در استان کرمان، نمونه ای کم نظیر از معماری ایرانی و گواهی بر هوشمندی معماران این مرز و بوم است. آنها با تکیه بر دانش خو توانسته اند باغی زیبا را در میان منطقه ای کویری احداث کنند.

 

 گشتی در ایران

 


۹- وقتی که نقاش طبیعت دست به کار می شود…

آبشار شِوی یکی از بزرگترین آبشارهای خاورمیانه است که در دزفول قرار دارد. برای آشنایی بیشتر با این آبشار مطلب آبشار شوی دزفول | منحصر به فردترین آبشار خاورمیانه  را مطالعه کنید.

 

 گشتی در ایران

 


۱۰- پل طبیعت، سازه ای جهانی در قلب پایتخت
گشتی در ایران



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


روزنامه قانون: نسيم خنك و دل‌انگيز مهركه به‌مشام مي‌رسد، كوله‌بار سفر نيز بسته مي‌شود تا از نزديك، فصل هزار رنگ و زيباي خزان را لمس كنيم. به‌جرات مي‌توان گفت مهر، بهترين زمان ممكن براي سفر است. در اين گزارش چند مقصد گردشگري براي سفر در اين ماه را معرفي مي‌كنيم كه بايكديگر مي‌خوانيم.

آسیاب‌خرابه جلفا

 

 مهر؛ ماه گردش‌های طلایی

آسیاب‌خرابه، یکی از مکان‌های دیدنی و گردشگری استان آذربایجان شرقی است که در شهرستان جلفا واقع شده است. در گذشته در این محل، آسیابی آبى وجود داشت که با استفاده از آبشار کار مى‌کرد اما در حال حاضر خرابه‌اى بیش از این آسیاب باقى نمانده ، به همین دلیل به نام آسیاب خرابه معروف شده است.

 

چشم‌انداز بدیع و هوای خنک و جاذبه‌های دلپذیر در اطراف آبشار موجب جذب هزاران نفر از مشتاقان به‌ سمت آن شده است. این تفرجگاه دلگشا از لحاظ چشم‌انداز و زیبایی از نقاطی منحصر به فرد محسوب شده و معادلی برای خود ندارد. تمام سطوح دیواره آبشار ،پوشیده از خزه و گیاهان آبزی شده و مناظر دل‌انگیزی را پدید آورده است.

 


نگيني به‌نام روستای زیارت

 

 مهر؛ ماه گردش‌های طلایی

روستای زیارت، یکی از روستاهای استان گلستان است. وجود امام‌زاده عبدا… در این دهکده موجب شده تا از قدیم این روستا به این نام خوانده شود. زیارت به علت برخورداری از هوای به‌نسبت خشک و خنک، بازدیدکنندگان بسیار زیادی دارد.

 

از اماکن دیدنی این روستا می‌توان به آبشارهای زیبا، چشمه آبگرم، امام‌زاده و همچنین بافت قدیمی روستا (خرابه‌های قدیمی در جنگل زیارت به نام تخت خسرو،تخت دیکا، اسپندیار محله و…) اشاره کرد.از نکات جالب در مورد این روستا، میانگین عمر بالای مردم آن است که علت آن نیز، زندگی طبیعی و استفاده از مواد‌غذایی جنگلی است. خوب است بدانید این روستا جزو ۲۰ روستای برتر گردشگری ایران است.

 


روستاي بره‌سر گيلان

 

 مهر؛ ماه گردش‌های طلایی

بره‌سر، روستایی واقع در استان گیلان و منطقه‌ای کوهستانی با آب و هوای معتدل کوهستانی است. این روستا دارای جنگل‌های راش بکر و زیبا و گونه نادر سوسن چلچراغ است که محلی‌ها به آن لیلیوم می‌گویند. همچنین در قسمت جنوبی شهر بره‌سر ،ییلاقات زیبای استل‌سرا (استخر سرا) و ییلاق ویستان در منطقه‌ای جنگلی واقع شده که دارای مناظری زیبا و چشم‌اندازهای پیرامونی بی‌نظیر است.همچنین آبشار طبیعی شارشار در بره‌سر قدیم و به فاصله ۵۰۰ متری مرکز شهر قرار دارد. در جنوب شهر، مرقد مطهر امامزادگان عبدا… و قاسم از نوادگان امام موسی کاظم(ع) واقع شده که هر ساله ۲۸ صفر ، عاشقان و مریدان اهل بیت(ع) جهت عزاداری در این مکان گرديكديگر می‌آیند.


جنگل مازیچال

 

 مهر؛ ماه گردش‌های طلایی

جنگل مازیچال، یکی از جاذبه‌های طبیعت‌گردی کلاردشت و ایران است. چشم‌انداز بسیار زیبای روستای مازیچال با دیدی وسیع از رامسر تا چالوس، موقعیتی بی‌نظیر به این دهکده کوهستانی بخشیده است. نام‌گذاری مازیچال به دلیل وجود درخت بلوط در این منطقه بوده است.در گویش محلی مردم منطقه، مازی به معنای درخت بلوط است و چال به معنای گودال و چاله؛ بنابراین مازیچال به گودال‌ها و دره‌هایی مملو از درختان بلوط (مازی) اشاره دارد که از قدیم در منطقه وجود داشته‌اند.


کوه های گِل افشان چابهار

 

 مهر؛ ماه گردش‌های طلایی

یکی از مناطق دیدنی شهرستان چابهار ،کوه‌های گل‌افشان است. در بالاترین نقطه کوه، چاله‌ای به قطر کمتر از یک متر و به عمق حدود نیم متر وجود دارد که با گل پوشیده شده است. در فواصل زمانی حدود یک دقیقه، مقداری گل با صدای خاصی شبیه به ترکیدن یک حباب، از چاله خارج و به اطراف پراکنده می شود و منظره ای بسیار عجیب و حیرت آور به‌وجود می‌آورند.

 


لفور سوادكوه

 

 مهر؛ ماه گردش‌های طلایی

دهستان لفور در شهرستان سوادکوه شمالی در استان‌مازندران قرار دارد. این منطقه ، دارای ناحیه جنگلی است که بسیار بکر و زیباست. منطقه جنگلی خربمرد در این ناحیه، چشم هرکسی را خیره می‌کند.

 


جنگل خلخال- اسالم

 

 مهر؛ ماه گردش‌های طلایی

جاده خلخال- اسالم که شهرستان خلخال در اردبیل را به اسالم در گیلان وصل می‌کند، یکی از رویایی‌ترین منطقه‌های ایران است. طبیعت بکر، زیبایی‌های جنگلی، آبشار ، دریاچه و هوای عالی، این جاده را به مقصدی گردشگری تبدیل کرده است. این جاده در فصل سرما با بارش سنگین مواجه است. پس تا دیر نشده کوله‌تان را بردارید و یکی از زیباترین نقاط دنیا را ببینید.

 


آبشار وارک، آبشاری با سرچشمه سنگی

 

 مهر؛ ماه گردش‌های طلایی
آبشار وارک نیز در غرب گردنه نوژیان، بخش‌پاپی در جنوب شرقی خرم آباد قرار دارد و یکی از زیباترین آبشارهای کشور است؛ فاصله این آبشار تا شهر خرم‌آباد حدود ۶۰ کیلومتر است.سرچشمه آبشار وارک، یک صخره سنگی است که پس از طی حدود ۱۵ متر از صخره دوم فرو ریخته و آبشار دوم را به وجود می آورد. آبشار وارک در نزدیکی آبشار نوژیان قرار دارد.

در فصل کم آبی، ارتفاع قسمت اول این آبشار بی نظیر، هفت متر با عرض حدود ۱۲ متر و قسمت دوم 15.5 متر با عرض 5.56 متر است؛ به‌گونه‌اي که یکی از زیباترین منظره ها را در این منطقه می توان دید.حداکثر ارتفاع آبشار وارک به ۵۷ متر می رسد و عرضی معادل ۵۰متر را در بر می گیرد. اطراف این آبشار، پوشیده از درختان بلوط، گلابی، زالزالک و… است.

 


آبشار سرکانه و افرینه

 

 مهر؛ ماه گردش‌های طلایی
آبشار سرکانه در روستای گریت بخش پاپی در فاصله 50 کیلومتری شهرستان خرم آباد قرار دارد.این آبشار زیبا دارای ارتفاع 15 متر وعرض 17 متر بوده و از جمله جاذبه های طبیعی وگردشگری دیدنی استان لرستان محسوب مي‌شود.

فاصله این آبشار تا بخش پاپی حدود یک ساعت پیاده‌روی است. این آبشار در گویش محلی به «تاف هفت چشمه» نیز معروف است. همچنین پوشش جنگلی اطراف آبشار را در ختان بلوط ، زالزالک و مو، در برگرفته است.آبشار افرینه نیز در کنار روستایی به همین نام در مسیر جاده بین المللی خرم آباد به اندیمشک قرار دارد و آین آبشار زیبا در فصل بهار و تابستان علاقه‌مندان و گردشگران زیادی را به خود جلب می کند.

 


شهرستانک؛ سرزمین رویاها

 

 مهر؛ ماه گردش‌های طلایی
در جاده تهران – چالوس و در 20 کیلومتری گچسر، جاده فرعی‌ای وجود دارد که شما را به این روستای زیبا می‌رساند. جاده تا خود روستا آسفالت است و لازم نیست نگران مسیر باشید. «آن شرلی» را یادتان هست که چگونه در جاده پر دار و درختی راه می‌رفت و شعر می‌خواند؟ حالا آن جاده زرد و نارنجی را می‌توانید در جاده ورودی به روستا ببینید. منشاد؛ با ستاره‌هایی درمشت

برای رفتن به این روستا باید اول خودتان را به یزد برسانید. از میدان ابوذر، هم تاکسی برای روستا وجود دارد و هم مینی بوس‌هایی که شما را بین یک تا یک ساعت و نیم به روستا می‌رسانند. منشاد، بهشت اهالی کویر است. درخت‌های سر سبز و سر به فلک کشیده روستا و رود باریکی را که از بالا دست روستا شروع می‌شود و از وسط روستا می‌گذرد، تا با چشم خودتان نبینید باورتان نمی‌شودكه وسط بیابان بی‌آب و علف کویر مرکزی، چنین منظره‌هایی وجود داشته باشد. روستا پر از درخت‌های سپیدار است که حالا فصل بر گ‌ریزان‌شان سر رسیده‌است.

 


ساوه؛ سرخی انار از تو

 

مهر؛ ماه گردش‌های طلایی 

رفتن به ساوه ،کار سختی نیست. اگر در یکی از شهرهای تهران، اصفهان، کاشان، همدان، قم یا زنجان زندگی می‌کنید، فقط کافی است یک صبح نه چندان زود از خانه بیرون بزنید و بعد از دو تا چهار ساعت رانندگی، به این شهر خوش آب و هوا برسید. باغ‌های انار در اطراف شهر هستند و اگر باغبان خوش ذوقی سر راه‌تان سبز شد، کمرویی را کنار بگذارید و سرش خراب شوید تا هم از آویزان‌شدن از درخت و چیدن انار لذت ببرید و هم از قدم زدن بین درخت‌های نه چندان بلند انار.

 


سردشت؛ چهره متفاوت جنگ

 

 مهر؛ ماه گردش‌های طلایی

برای ما اسم سردشت و اهالی اش با جنگ و بمباران شیمیایی گره خورده است. سردشت، شهر جمع و جوری در استان آذربایجان غربی است. اگر از شهر حسابی خوش‌تان آمد و ماندنی شدید، هتل شهر جای خوبی برای یک اقامت کوتاه است. سردشت درست وسط یک دشت سرسبز و خوش آب و هوا قرار گرفته است. فقط کافی است کمی ‌از شهر خارج شوید تا خودتان را وسط یک دشت به شدت وسیع و سرسبز ببینید .

 


به جندق سفر کنید

 

 مهر؛ ماه گردش‌های طلایی
حیف است که در پاییز، کویر را تجربه نکنید. پیشنهاد ما برای کویرگردی، مرنجاب و مصر نیست بلکه جندق است. جندق از توابع شهرستان خور است که در 350 کیلومتری شمال شرقی اصفهان قرار دارد. جندق از شمال به کویر بزرگ، از غرب به کویر ریگ جن و سلسله کوه‌های جندق، از جنوب به بیابان‌های اطراف خور و از شرق به حاشیه جنوبی دشت کویر محدود می‌شود. شهری کویری که آسمانش، منجم‌ها و علاقه‌‌مندان به ستاره‌‌شناسی را به خود جذب می‌کند.

وقتی به جندق سفر می‌کنید، فرصت دارید تا شترسواری را تجربه کنید. علاوه بر این، حیات‌وحش جندق نيز با کل و بز، قوچ و میش، خرگوش، قمری، کبک و تیهو و پاقرقره، انواع روباه معمولی و روباه شنی، گرگ، عقاب و البته پلنگ و یوزپلنگ جذابیت‌های خاصی را در این منطقه ایجاد کرده است. اگر سفر به جندق خیلی برای‌تان جذاب بود، می‌توانید از همان جا به کویر«ریگ جن» که در نزدیکی جندق قرار دارد و وجه ماجراجویانه سفرتان را به اوج می‌رساند نيز سری بزنید. ریگ جن به مثلث برمودای ایران معروف است و ویژگی‌های خاصی دارد؛ به همین دلیل بهتر است با تور به این منطقه بروید.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


ماهنامه همشهری سرزمین من – رضا یوسفی: شهرستان سلماس یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی است که از یک سو به سواحل شمالی دریاچه ارومیه راه دارد و از سوی  دیگر به مرکز ترکیه کنونی یا همان عثمانی و روم در سده های کهن تر؛ شهری که سابقه سکونت طولانی در آن وجود دارد.

 

آثار تاریخی به جا مانده از سده های پیش از میلاد مسیح تا دوره ساسانیان و سپس دوران اسلامی و حتی قرن معاصر، گواهی بر این مدعاست. به نحوی که آثار مختلفی در این شهر و اطرافش می توان دید؛ از تمدن دوران ماد و هخامنشی که در تپه های باستانی سلماس و اطرافش کشف شده گرفته تا سنگ نگاره معروف «خان تختی» در دوره ساسانی و چندین کلیسای تاریخی در سده های بعدی به دست توانای اهل فن، بنا شده است.

حتی پس از زلزله معروف سال 1309 خورشیدی هم یک حمام سنتی و زیبا در این شهر ساخته شده است. سفر به سلماس، سفری است که از کنار ساحل آرام دریاچه ارومیه شروع می شود و تا عمق تاریخ پیش می رود؛ سفری که در آن می توانید به دیدار بناهای تاریخی زیبایی بروید.

 

راهنمای تاریخ گردی در شهرستان سلماس

کلیسای تاریخی

این کلیسای تاریخی که در اواخر دوره صفوی بنا شده، «گئورگ مقدس» نام دارد و از آن جا که در روستای «هفتوان» قرار گرفته، به نام همین روستا مشهور شده است. این کلیسا یک بار در سال 1301 خورشیدی و بار دیگر پس از زمین لرزه 1309 خورشیدی آسیب دید و دوباره بازسازی شد ه است. کلیسای هفتوان به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

کجا بمانیم؟

انتخاب های مختلف: در شهر سلماس علاوه بر یک هتل و یک مهمانپذیر، از اتاق های «خانه معلم» هم می توانید استفاده کنید.
راهنمای تاریخ گردی در شهرستان سلماس

چطور برسیم؟

گذر از ساحل دریاچه: سلماس در 800کیلومتری تهران، 175 کیلومتری تبریز و 95 کیلومتری ارومیه است و برای رسیدن به آن باید از کنار دریاچه ارومیه بگذرید.

از تهران و مرکز: ابتدا خود را به تبریز برسانید. سپس وارد جاده مرند شوید، اما قبل از مرند و در شهر کوچک «صوفیان» مسیر سمت چپ را انتخاب کنید تا به «شبستر» و «تسوج» رفته، بعد از آن ها به سلماس برسید.

از غرب: ابتدا از مسیر مهاباد خود را به ارومیه برسانید و از کمربندی شمالی ارومیه با بزرگراه خاتم الانبیا وارد جاده سلماس شوید.

وسایل نقلیه عمومی: از سایت های payaneh.ir و safar724.com برای خرید بلیت اتوبوس برون شهری و از سایت raja.ir برای خرید بلیت قطار به مقصد سلماس استفاده کنید. ایستگاه را آهن سلماس در 15 کیلومتری شمال این شهر است.

کجا بگردیم؟


از کلیسا تا کتیبه و حمام:
جاذبه های تاریخی سلماس، هم در داخل و هم در اطراف شهر پراکنده اند و برای دیدن شان باید وقت بگذارید.

مشهورترین دیدنی ها را در روستاهای اطراف سلماس ببینید.

حمام شیخ: این حمام در خیابان امام (ره)، در داخل شهر سلماس بین میدان انقلاب و مدرس، نبش خیابان سوره ای (پشت شعبه پست بانک) قرار دارد. پس از زلزله سال 1309 عملیات ساخت این حمام در بخش های نوساز شهر آغاز شد.

 

 راهنمای تاریخ گردی در شهرستان سلماس

 

ساخت این حمام سه سال طول کشید و اگرچه مصالح نسبتا جدید در آن به کار رفته، اما سبک معماری اش سنتی و در بخش هایی هم الهام گرفته از معماری گرجی است. برای ساخت دیوارها از سنگ و آجر استفاده شده و رج های آجر در مجاورت دیوار سنگی، با هدف جلوگیری از نفوذ نم بوده است. گنبد اصلی سربینه حمام هم روی هشت ستون سنگی و تراشکاری شده، استوار است. این حمام حالا موزه مردم شناسی سلماس و برای بازدید از آن باید بلیت تهیه کنید.

کتبه خان تختی: از سلماس که بیرون بزنید و وارد جاده ارومیه شوید، 12 کیلومتر بعد از سلماس، درست رو به روی سه راه «سِرُو» کتیبه خان تختی را در سمت چپ تان خواهیددید که به جاده هم بسیار نزدیک است. این سنگ نگاره که بیش از یک هزار و 700 سال قدمت دارد، مربوط به دوره ساسانیان است و اردشیر بابکان و پسرش شاپور یکم را نشان می دهد که سوار بر اسب هستند و جلوی هر کدام هم پیاده ای ایستاده است.

 

 راهنمای تاریخ گردی در شهرستان سلماس

سلماس در دوره اشکانیان، یکی از مناطق مورد مناقشه بین ایران و رومیان بوده و نهایتا صحنه پیروزی لشکر ایران بر رومیان، روی این لوح بزرگ سنگی حکاکی شده است. دو نفر پیاده، دو نجیب زاده ارمنی اند که درحال تقدیم هدایا به اردشیر اول و ولیعهدش (پس از سلطه کامل ساسانیان بر آذربایجان) هستند.

کلیساها:
در روستاهای اطراف سلماس، چندین کلیسای قدیمی و تاریخی را می توانید ببینید. در جنوب غربی سلماس که وارد خیابان ملت شوید، در همان ابتدای جاده «تازه شهر» خروجی روستای «هفتوان» را در سمت چپ تان می بینید.

 

در این روستا که فاصله خیلی کمی از سلماس دارد، کلیسای گئورگ مقدس یا هفتوان را خواهید دید که در سال 1650 میلادی (1028) خورشیدی بنا شده است و داخل یک باغ با درختان فراوان و کهنسال قرار دارد. این جاده فرعی را که ادامه دهید به روستای «مَلحَم» می رسید که اگرچه بخش هایی از کلیسایش خراب شده، اما دیدن سنگ قبرهای گورستان ارامنه اش خالی از لطف نیست.

 

 راهنمای تاریخ گردی در شهرستان سلماس

به جاده که برگردید، کمی جلوتر و باز هم در سمت چپ تان به فرعی روستای «خسروآباد» می رسید و دو کلیسای قدیمی اش؛ وانگ و مارسرکیس، را می توانید ببینید. در جاده «تازه شهر»، مسیرتان را به غرب ادامه دهید تا قبل از «تازه شهر»، خروجی روستای «پته ویر» را در سمت چپ تان ببینید که کلیسای حضرت یعقوب در آن روستاست.

قلعه ها:
قلعه «پیرچاوش» بر فراز کوهی به همین نام در نزدیکی کتیبه خان تختی و هچنین قلعه و دخمه های معروف روستای «چهریق» (بعد از تازه شهر و کتبان)، نشان دهنده تمدن کهن سلماس و سکونت مردم در هزاره اول پیش از میلاد در این منطقه است.

 

راهنمای تاریخ گردی در شهرستان سلماس 



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


ماهنامه همشهری سرزمین من: ارس در ارتفاعات «منی گول داغ» یا «هزار برکه ترکیه» که سه هزار و 152 متر از سطح دریاهای آزاد ارتفاع دارد، متولد می شود. این منطقه در جنوب «ارزروم» و در نزدیکی سرچشمه های رود فرات است. با آب شدن برف و یخ هایی که در ارتفاعات باریده، ارس جان می گیرد و سفر ما جراجویانه اش را آغاز می کند. ارس در دل کوه ها و در گودی دره های ترکیه هیاهو به راه می اندازد و تمام سعی خود را می کند تا خاطره خود را برای اهالی آن حوالی ماندگار کند.

چیزی نمی گذرد که ارس خود را به مرز ترکیه و ارمنستان می رساند و حدود و ثغور دو کشور را تعیین می کند. در نقطه حساسی که سه کشور ترکیه، ایران و آذربایجان به یکدیگر می رسوند، سرشاخه دیگری به آن اضافه می شود. این جا «زنگنه» است و ارس از این جا به بعد یکی از وظایف اصلیش تعیین حد و مرز ایران با دو کشور همسایه اش آذربایجان و ارمنستان می شود. این آب پرخروش پس از سد ارس از نفس می افتاد و در نزدیکی جلفا آرام می گیرد.

در این ناحیه از کنار کلساهای تاریخی بزرگ و کوچک کیش ارمنی می گذرد تا به داستان های تاریخی و حماسی شهرهای کهنسال سرراهش برسد. یکی از این شهرها «کردشت» و قلعه تاریخی اش است که به فرمان نایب السلطنه عباس میرزا در گیر و دار جنگ های ایران و روس ساخته شده.

 

 رود ارس؛ رود تند و خروشان

 

این آب باید از کنار باغاتی با درخت هایی پربار بگذرد. زنبورهای پراکنده در اطرافش را که بهترین عسل منطقه را تولید می کند، سیراب کند و سر از دریاچه سد «خدا آفرین» و دشت حاصلخیز مغان درآورد. او تا این جا 475 کیلومتر بین ایران و همسایگان شمالیش مرزداری کرده است و حالا وقتش است که خاک ایران را ترک کند. در آن سوی مرز، در خاک جمهوری آذربایجان، رود «کور» یا «کورا» به آن اضافه خواهدشد و جایی در نزدیکی خزر دو شاخه می شود و بالاخره به امواج خزر می پیوندد.

آب خشمگین

آب ارس تا منطقه جلفا، درگیر شیب و پیچ و تاب های کوهستانی است، با این حال ارس در طول این مسیر جایی میان دو دشت «زنگنه» و «شیبلو» به زمینی مسطح به نام «پل دشت» می رسد. مردم پل دشت هر صبح که از خواب بر م یخزند کافی است رو به ارس و مناظر  جنگل هایش کنند تا به راحتی شهر «شاه تختی» و ساختمان هایش را در آن سوی مرز ببینند. به جز آن هایی که نان شان را در بازارچه مرزی جست و جو می کنند، کسب  و کار مردم این منطقه بیشتر دامداری و کشاورزی است.

تجارت در بازارچه مرزی پل دشت به خاطر پلی که در سال 1386 بر جریان ارس بسته شد، رونق گرفت. در عین حال به خاطر فراوانی آب، کشاورزی هم در میان پل دشتی ها کار پرطرفداری است. پل دشت و روستاهای پراکنده در اطرافش، به جز ارس یک منبع دیگر هم برای آبیاری زمین هایشان دارند و آن رود «زنگبار» است که درست از میانه شهر می گذرد و شهر را به دو نیمه شمالی و جنوبی تقسیم می کند.

زنگبار هم سرنوشتی جز پیوستن به ارس ندارد. ارس همین که از پل دشت و زمین های مسطح اطرافش بگذرد، آرامشش را از دست می دهد و دوباره عجول و خروشان می شود. دره هایی که میان ارتفاعات «قره باغ» در شمال و «قره داغ» در جنوب ارس قرار گرفته اند، ارس را دوباره هیجان زده می کنند تا غرش هایش را از سر بگیرد. این آب به خصوص در فصل آب شدن برف در سرچشمه هایش بسیار سیلابی و شرزه می شود.

«ژان شاردن» سیاح فرانسوی که سال 1053 خورشیدی یعنی در عهد سلاطین صفوی گذرش به این آب افتاده و بر آن سوار شده و از آن گذشته، درباره اش می نویسد: «ارس نهری بزرگ و سخت سریع السیر است و به تدریج طی مسیر خود با اضافه شدن انهار کوچک بسیار که به هیچ وجه نام و نشانی ندارند و انضمام سیلاب های بی شمار، بر حجم و عظمت خویش می افزاید. وقتی یخ ها آب و برف کوه های اطراف ذوب می شوند، ارس سخت تند و خشمگین می شود، به طوری که هرگونه ساختمانی را در مسیر خود در می نوردد.»

این سیاح و جواهرفروش فرانسوی درباره منشاء این جریان همیشگی می نویسد: «این رودخانه مشهور، ارمنستان را از ماد جدا می کند. سرچشمه ارس در کوهی است که می گویند کشتی نوح در آنجا توقف کرده و شاید اسم شهر از نام کوه بزرگ آرارات اشتقاق یافته است.»

ارسی که آرام و قرار ندارد در بستر خود می تازد، از کنار کوه های مهیبی که در شمالش به خط شده اند و همه چیز را زیر نظر دارند، می گذرد، پاسگاه های مرزی و برج های مراقبت که جا به جا راه را بر عابران می بندند، رد می کند و بی وقفه می رود تا بالاخره به سینه ستبر سد ارس برخورد کند و برای مدتی درنگ کند.

 

رود ارس؛ رود تند و خروشان

همراه جاده مرزی

سدی که در 40 کیلومتری جلفا راه را بر ارس می بندد، یک سد خاکی با هسته رسی است که به همت ایران و اتحاد جماهیر شوروی ساخته شده است. این سد چهار توربین دارد که دو توربین آن برای ایرانی ها می چرخد و دو توربین برای مردم جمهوری آذربایجان. این جا در دو سوی ارس همه به یک اندازه از این آب نفع می برند و همه چیز نصف نصف است، چه از آب حیات بخشش و چه محصول دوران توربین های سدهایش، اما همیشه و به ویژه در ایام بهار و تابستان، گردشگرانی در اطراف سد حضور دارند که میزان سهم ایران یا جمهوری آذربایجان از این تولید برق، چندان برایشان جالب نیست. آن ها به طمع کامروایی از لذت ها و زیبایی های سد و دریاچه پشت آن، خود را به این جا رسانده اند.

راه رسیدن به سد، جاده آسفالته هیجان انگیزی است که در تمام طول مسیر، ارس را همراهی می کند. از غرب تا شرق و از آذربایجان غربی تا اردبیل یک دم از این همراهی غافل نمی شود. این را  گردشگران بسیاری می دانند و این روزها بسیاری با این جاده ساحلی همراه می شوند تا هم ارس را در طول مسیرش تعقیب کنند و هم از زیبایی ها و جاذبه های پرتعداد این مسیر پرپیچ و خم بهره مند شوند.

جاده کنار گذر ارس از الگوی مسیر رودخانه پیروی می کند و از میان دره های هولناک و دشت های وسیعی که مرکز توجه  شان ارس است، می گذرد. در این مسیر و در پس هر پیچ و خمی منظره ای دیدنی انتظار مسافران این راه را می کشد. مقاومت در برابر زیبایی های این جاده سخت است و بالاخره هر عابری جایی دست از مقاومت می کشد، پایش را از روی پدال اتومبیل بر می دارد و دقایقی و بلکه ساعتی را به تماشا و تفرج در این بهشت زمین می گذراند.

از جمله جاذبه های این راه کلیساهای تاریخی ارامنه است که یکی پس از دیگری از راه می رسند. نخستین کلیسایی که در این مسیر سر راه گردشگران قراردارد، کلیسای مریم مقدس یا ننه مریم است. کلیسا یک کالبد ساده مکعب شکل دارد که با قلوه سنگ های بستر رودخانه برپا شده است و یک گنبد عرقچین شکل دارد که بر سالن اصلی کلیسا سایه می اندازد کلیسای ننه مریم در حریم رودخانه قرار گرفته است.

اما برای دیدن سنت استپانوس تماشایی و نقش برجسته های خیره کننده سنگی اش باید کمی از این جاده ساحلی دور شد و سه کیلومتر در جهتی که تابلو  کلیسا نشانه رفته، راند. کلیسا و نقش برجسته های مسحورکننده اش پس از اندکی پیاده روی در مسیری سربالایی ظاهر می شود. وانک استپانوس کلیسایی است در حصار یک قلعه. این دیر مجموعه مفصل و بزرگی است که حالا در فهرست میراث جهانی جا گرفته است و میان گردشگران و مومنان ارمنی جایگاه و اعتباری دارد.

در ادامه مسیر جاده ساحلی و در دل کوه هایی که در جنوب ارس قد علم کرده اند، کلیسای چوپان را نباید از قلم انداخت. کلیسای جمع و جور چوپان را قرن 16 میلادی در دل کوه های سرخ رنگ رسوبی منطقه جلفا و بر بالای صخره ای مسلط به ارس ساخته اند. کلیسایی که از سادگی و اندازه کوچکش می توان حدس زد که برای استفاده چوپانان منطقه ساخته شده است.

 

رود ارس؛ رود تند و خروشان

لذت های ساحلی

ارس در ادامه مسیر، خرامان خرامان از کنار شهر جلفا عبور می کند. این آب دیگر آن ارس مغرور و غرانی نیست که نمی شد به آن نزدیک شد. حالا آرام اما همچنان روان به سوی مقصدش در جریان است و عابران را دعوت می کند تا خنکیش را تجربه کنند. ساحل جلفا یکی از بهترین سواحل ارس برای آن است که با یک کلاه حصیری و قلاب ماهیگیری بنشینی و منتظر به دام افتادن یک گربه ماهی، سوف، ماش ماهی، زردپر یا کپور بازیگوش باشی. اما شهر جلفا بیشتر از آن که یک تفریحگاه باشد، یک بازار خرید بزرگ است.

 

کافی است در ایام بهار یا تابستان روز تعطیل و اوقات فراغتی پیش بیاید تا شهر پر شود از جماعتی که حریصانه مجتمع های لوکس خرید یا بازارچه های محلی با به دنبال حراجی ها و اجناس بِرند زیر و رو می کنند. در این میان مجتمع ستارخان، بازار روس و سوپرمارکت هایی که هر کدام از اجناس و خوراکی هایشان از یک سوی دنیا آمده اند، طرفداران بیشتری دارند. ارس بی توجه به زرق و برق اجناس و لباس های خوش دوخت ترک راه خود را در پیش دارد.

در میانه راه دور و دراز ارس، رودخانه ها و آب های فصلی یکی بعد از دیگری از راه می رسند و به ارس ملحق می شوند تا این رودخانه هر لحظه پرآب تر و بزرگ تر شود؛ یکی از این آبریزها، آب «آسیاب خرابه» است. در 20 کیلومتر شهر جلفا و تنها به فاصله چهار کیلومتر از جاده ساحلی آّ زلال و گوارایی که به شکل چشمه از دل کوهستان می جوشد و به شکل یک ردیف آبشار به درون درهای تماشایی فرود می آید.

آبشار آسیاب خرابه در منطقه جلفا تفرجگاه پرطرفداری است که در اطرافش امکانات رفاهی از قبیل فروشگاه، رستوران، آلاچیق، سرویس بهداشتی و پارکینگ تدارک دیده شده است. آب آسیاب خرابه پیش از آن که به شکل آبشار ظاهر شود چرخ یکی دو آسیاب بازسازی شده را می چرخاند و پس از سقوط به دره  مجاور راه ارس را در پیش می گیرد. البته اگر لوله های انتقال آب و روستاهای پایین دستی چیزی از این آب باقی بگذارند.

 

رودخانه های «ایریچای»، «لیوارجانچای» و «اوشتبین» و مسیل های «دستجرد»، «دوزال» و «کردشت» از دیگر آب هایی هستند که گاه و بیگاه در این منطقه به ارس ملحق می شوند و هرکدام برای خودشان ماجرا و داستانی دارند. این آب ها همگی فصلی اند و کم رمق. آب هایی که از ایران به سمت ارس در حرکتند از نظر حجم تنها 30 درصد آبریزهای ارس در طول مسیر حرکتش بر مرز ایران هستند و 70 درصد دیگر از ساحل شمالی به ارس اضافه می شود.

 

رود ارس؛ رود تند و خروشان

 

در صحنه نبرد

ارس حالا در میانه راه است و باید همچنان عزمش را برای ادامه راه جزم کند. کمی قبل از روستای تاریخی کردشت جاده ساحلی از کنار قلعه مخروبه ای می گذرد به نام قلعه «عباس میرزا»؛ این قلعه و متعلقاتش یادگاری هستند از حضور و اقامت عباس میرزا، نایب السلطنه فتحعلی شاه در مجاورت رود ارس.

سال 1183 خورشیدی به فرمان دومین شاه قاجار، تبریز را ترک کرد و پا به میانه جنگ های ایران و روس گذاشت. دوره نخست این جنگ ها با نبرد «اچمیادزین» شروع شد و تا 1192 خورشیدی به درازا کید. تقریبا هر وقت سپاه ایران منظم رفتار کرد و عباس میرزا را همراهی کرد، شاهزاده قاجاری فاتح میدان بود اما این همراهی ها همیشگی نبود و حاصل این سلسله نبردها عهدنامه گلستان بود.

آتش جنگ بار دیگر از سال 1204 تا 1206 خورشیدی عباس میرزا را به منطقه قفقاز و حاشیه ارس کشاند اما نتیجه این جنگ ها هم این بار جز عهدنامه ترکمانچای بود.

عباس میرزا در همین سال های جنگ و برای اقامت در منطقه دستور ساخت استحکامات کردشت را داد. اما ابنیه تاریخی کردشت به حصار مخروبه قلعه عباس میرزا محدود نمی شود.

کمی بعدتر ارس از کنار مجموعه تاریخی کردشت می گذرد. این مجموعه تاریخی بازسازی شده، شامل یک خانه اشرافی، دو حمام، یک مسجد و یک آب انبار است. غافلگیرکننده ترین بخش این مجموعه حمام مفصلی است با تمام اجزای یک حمام کامل ایرانی با ستون های سنگی حجاری شده و دیوارهای پوشیده از نقوش آهک کاری شده. اما ارس خود را درگیر این مشغولیات نمی کند. چنانچه در سال های جنگ با روس ها چنین کرد. به همین خاطر است که اهالی منطقه وقتی می خواهند از بی وفایی و پیمان شکنی کسی بگویند، از مثل «آرازا باخندی» استفاده می کنند و می گویند: «این رفتار زشت از او بعید نیست. به ارس نگاه کرده و از او بی وفایی را یاد گرفته است.»

اهالی منطقه به یاد شکست های ایران در هنگامه نبرد با روس ها زیر زبان چنین زمزمه می کنند: «کؤشکو بالابان آراز باخار/ آرزین سویو گوزلر دن آخار» که یعنی: «کؤشک و بالابان به ارس می نگرد/ آب ارس همیشه از دیدگان جاری است»

ارس همچنان به رسم همیشگی اش می گذرد و می رود، ارس از باغات پربار توت، آلبالو، آلو و زردآلو می گذرد، از روستاهای تاریخی چون «اوشتبین» که روستایی مطبق است و حداقل 700 سالی عمر دارد می گذرد، از غوغایی که طبیعت در منطقه ارسباران و آینالو به راه انداخته است و هر عابری را مسحور می کند، می گذرد تا به دشت مغان برسد؛ سرزمین اصحاب رس؛ جایی که مردمان بسیاری منتظرش هستند.

 

رود ارس؛ رود تند و خروشان

سرزمینی برای اصحاب رس

بسیاری از مفسران قرآن، حاشیه رود ارس در دشت مغان را سرزمین آبا و اجدادی قم «رس» می دانند. از جمله در تفسیر قرآن کریم ترجمه «عبدالحمید صادق نوبری» آمده است: «رس همان نهر مشهور ارس است که در قفقازیه جاری می شود و با نهر کر (کور) مخلوط شده و به دریای خزر می ریزد. خداوند تعالی به آن جا حنظله بن صفوان را پیغمبر فرستاد. آنها درخت صنوبر را ستایش کردند. حنظله آنها را به سوی خداوند واحد دعوت کرد اما مردم او را تکذیب نموده و در آخرالامر او را در داخل چاه تنگ و عمیقی انداختند. سپس سر چاه را محکم بستند و آب را روی آن جاری ساختند. خداوند تعالی به سبب اعمالشان از آسمان صاعقه فرستاد و همه را هلاک ساخت.»

مفسران قرآن بیش از 5000 شهر را به این قوم نافرمان نسبت داده اند و از مشابهت هایی که سرزمین این قوم با دشت مغان دارد، سکونتگاه ویران شده آن ها را همین دشت حاصلخیز می دانند.

ارس در آستانه ورود به دشت مغان از میان چشمه های دو پل تاریخی «خدا آفرین» می گذرد اما پشت قوس استوار سد خدا آفرین از رفتن می ماند سد خدا آفرین که محصول همکاری ایران و جمهوری آذربایجان است 200 مگاوات تولید برق دارد که به رسم مقرر شده نیمی از آن راهی شبکه توزیع برق ایران و نیم دیگر نصیب آذربایجان می شود.

با وجود این به نظر می رسد که وظیفه اصلی و مورد انتظار مردم این منطقه از سد خدا آفرین، تولید محصول برق آبی نیست. آن ها از این سد و کانال های آب برش انتظارارسی را دارند که به زمین های حاصلخیز و تشنه شان جان ببخشد. ارس پس از به پایان رساندن ماموریتش در شهرستان کلیبر به سوی دشت مغان و پارس آباد می رود تا پس از تغییر جهت به سمت شمال، وارد جمهوری آذربایجان شود و وظیفه تعیین مرز ایران و آذربایجان را به عهده تیرها و سیم های خاردار بیندازد. کمی بالاتر از سهم ایران از دریای خزر، جایی در خلیج سالیان و قزل آقاج ارس در آبی خزر گم شود.

سهم آب

ارس وقتی وارد دشت های هموار می شود آرام می گیرد. پیچ و تاب می خورد و دشت ها و مراتع و اراضی اطرافش را سیراب می کند. علاوه بر نیزارها و سرسبزی های خودرو، ارس درختان زردآلو، آلبالو، آلو و توت دهقانانی را که در ساحلش روزگار می گذرانند، آبیاری می کند. به واسطه تفاهم نامه های منطقه ای کشورهای دو سوی ارس به نسبت مساوی از این آب بهره مند می شوند؛ یعنی نیمی از آب ارس به ایران سرازیر می شود و نیمی به همسایگان شمالی می رسد.

 

رود ارس؛ رود تند و خروشان

همسایه با ارس

قرن هاست که جنگل های انبوه در حاشیه جنوبی رودخانه پرپیچ و اخم ارس جا خوش کرده اند؛ منطقه جنگلی «قره داغ» یا ارسباران که معمولا آن را بخشی از جنگل های باستانی هیرکانی طبقه بندی می کنند. ارسباران در ذخیره گاه زیست کره یونسکو به ثبت رسیده، اما همچنان بخش هایی از آن، مخصوصا در چند دهه اخیر تبدیل به مرتع شده و بخش هایی نیز دچار معضل جنگل خواری شده است.

یادگاری یک نبر

دیوار خرابه ها و برج های سنگی که در مسیر روستای تاریخی کردشت و در سال رودخانه ارس از دل کوه بیرون زده اند، بخشی از استحکاماتی هستند که به دستور عباس میرزا در جنگ با مهاجمان روس ساخته شدند. او در گیر و دار جنگ، روستای کردشت را به عنوان محل اقامت و سکونت برگزید تا به خط مقدم نبرد نزدیک باشد. حالا کردشتی ها به جز داغ از دست دادن بخشی از خاک ایران، یادگارهای های دیگر هم از آن سال ها دارند ک حمام تاریخی، خانه تاریخی و اشرافی و بخشی از حصار و برج و باروی قلعه تاریخی عباس میرزا از آن جمله اند.

ساخت آرامنه

در منطقه جلفا و در مسیر ارس کلیساهای دیدنی و شناخته شده ارامنه دره شام قرار دارند. بعضی از آن ها مانند کلیسای «مردم مقدس (س)» و کلیسای «چوپان» درست در ساحل ارس نشسته اند و بعضی مانند «سنت استپانوس» به فاصله چند کیلومتری ارس و در میان ارتفاعات سنگی جلفا واقع شده اند. در این میان سنت استپانوس بزرگ ترین و مهم ترین کلیسای این منطقه است. سنت استپانوس سنگی که در پس زمینه اش ارتفاعات قفقاز به چشم می خورد با تزییناتی مفصل و تحسین برانگیز در میان حصاری مستحکم قرار گرفته است.

 

رود ارس؛ رود تند و خروشان

خداحافظی با ارس

در منطقه دشت مغان دو پل تاریخی و سد خدا آفرین بر سر راه ارس قرار می گیرند. دو پل تاریخی خدا آفرین در منطقه کلیبر در نزدیکی سد و بر باریکه ای از آب ارس واقع اند. دو پل به فاصله 800 متر از یکدیگر یکی سنگی و دیگری از آجر، یکی مخروبه و دیگری صحیح و سالم، یکی ساخته شده در سده های نخستین اسلام و دیگری ساخته صفوی. دشت مغان آخرین بستر ایرانی رودخانه ارس است و در نهایت ارس در یک پیچ تند از ایران دل می کند و به آذربایجان می پیوندد.

هم نشینان قدیمی

 از جمله مردمانی که با ارس در ارتباطند، اُشتُبینی ها هستند. روستای پلکانی اُشتُبین و راضی کشاورزی شان بر سر راه یکی از آبریزهای ارس قرار دارند. براساس نشانه ها سابقه سکونت این مردمان در جنوب ارس به عهد سلاطین تیموری باز می گردد. ارس در طول مسیرش با مردمان بسیاری آشنا می شود و آبریزهای متعددی به آن می ریزد.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری