وب سایت روزیاتو – فروغ بیداری: قلعه سریزد؛ صندوق امانتی از جنس خشت و گِل یکی از بهترین گزینه‌های سفر برای علاقه‌مندان به تاریخ و معماری بشمار می‌رود. این دژ در یکی از روستاهای استان یزد به نام «سریزد» واقع شده است و این اطمینان را به شما می‌دهم که ارزش یک‌بار بازید را حتما دارد.

«قلعه سریزد»؛ صندوق امانتی از جنس خشت و گِل

قلعه سریزد؛ صندوق امانتی از جنس خشت و گِل

قلعه بسیار زیبای سریزد که در روستایی به همین نام و در مسیر جاده یزد به کرمان واقع شده، حدود ۸ هزار متر مربع مساحت دارد و ۴۶۸ حجره را در دل خود جای داده است.

در نگاه اول از بیرون که دژ را دیدم، این‌طور تصور کردم که قرار است در پشت این دیوار خشتی، بقایایی از ویرانه‌های بنایی کهن‌سال را ببینم که فقط نامی از آن بر جا مانده، همچون بسیاری از آثار باستانی کشورمان.

اما پس از عبور از روی پلی که روی خندق‌های اطراف قلعه و در مقابل ورودی اصلی گذاشته شده بود، فضایی عجیب و جالب مقابل چشمانم خودنمایی کرد؛ دالان‌هایی طاقی شکل که از دو طرف به گذرهای متعدد منشعب می‌شدند و هرکدام چشم‌اندازی جذاب را به نمایش می‌گذاشتند.

با ورود به هرکدام از این گذرگاه‌ها حجره‌ها و اتاقک‌هایی به‌چشم می‌خوردند که عظمت معماری‌شان – به لحاظ خشتی بودن – نگاه هر بیننده‌ای را خیره می‌کرد.

حجره‌هایی با طاقچه‌ها، پنجره‌ها و شومینه‌های زیبا که شاید نشان از زندگی دایمی را در خود نداشتند، اما ساختار جالب‌توجهی را به نمایش می‌گذاشتند که آدم را ترغیب می‌کرد در همه آنها سرک بکشد و با کنجکاوی زیاد، تفاوت میان هر کدامشان را کشف کند.

قلعه سریزد؛ صندوق امانتی از جنس خشت و گِل

پشت آن حصار خشتی که در ابتدا دیده‌بودم «نخستین صندوق امانات ایران و جهان» قرار داشت که در دوران حکومت ساسانیان و در سه طبقه ساخته شده بود. این قلعه، برخلاف عنوان «قلعه» که با خود یدک می‌کشد، برای دفاع یا مقاصد نظامی ساخته نشده و چنین کاربردی هم نداشته و فقط محلی برای ذخیره و نگهداری غلات، طلا، جواهرات و پول بشمار می‌رفته است.

قلعه بسیار زیبای سریزد که در روستایی به همین نام و در مسیر جاده یزد به کرمان واقع شده، حدود ۸ هزار متر مربع مساحت دارد و ۴۶۸ حجره را در دل خود جای داده است.

قلعه سریزد؛ صندوق امانتی از جنس خشت و گِل

قلعه سریزد حدود ۸ هزار متر مربع مساحت دارد و ۴۶۸ حجره را در دل خود جای داده است.

معماری آن همچون بیشتر استحکامات نظامی قدیمی در ایران است، یعنی دو دیوار متحدالمرکز تودرتو با برج‌ و باروهای دیده‌بانی دارد. در اطراف دیوارها در بخش بیرونی، خندقی به عرض حدود ۶ متر و عمقی معادل سه تا چهار متر حفاری شده است تا هرگونه امکانِ تسخیر بنا توسط دشمنان یا سارقین از بین برود.

دژ سریزد دو در اصلی متحرک دارد که به وسیله طناب و قرقره‌های مخصوص از سمت پایین به بالا باز و بسته می‌شده است. زمانی که ما وارد قلعه شدیم در چوبی باز بود، یعنی روی خندق قرار گرفته بود و حکم پل را داشت. البته گویا دقیقا طرح باز و بسته شدن آن از پایین به بالا هم برای همین منظور بوده است. یعنی فقط برای خودی‌ها باز شده و امکان عبور و مرور را به مردم بدهد.

قلعه سریزد؛ صندوق امانتی از جنس خشت و گِلدژ سریزد در استان یزد قرار دارد

در دوم که اشاره کردم هم دقیقا پشت در اصلی تعبیه شده است و حکم پشتیبان را داشته. به این صورت که اگر در اصلی توسط دشمن شکسته می‌شد، در دوم فورا بسته می‌شد و امکان تسخیر قلعه وجود نداشت.

پس از عبور از روی خندق و دروازه اصلی، وقتی مستقیم به سمت جلو حرکت کنید، به محوطه‌ای می‌رسید که با پلکان بسیار باریک خشتی، به طبقه بالای قلعه می‌رسد و از آنجا می‌توانید وارد ده‌ها حجره خشتی شوید که با مهارت در کنار هم ساخته شده‌اند. در ساخت این حجره‌ها از آجر و گچ هم استفاده شده است و تزئیناتی همانند کادربندی و شومینه‌سازی را می‌توان در آنها مشاهده کرد.

قلعه سریزد؛ صندوق امانتی از جنس خشت و گِل

حجره‌ها اگر چه محل زندگی مردم یزد در قدیم نبوده، اما پناهگاهی برای مواقع بحران بشمار می‌رفته است.

حالا شاید برایتان این سوال پیش بیاید که این حجره‌ها اگر فقط محلی برای ذخیره و نگهداری اموال و مواد غذایی بوده، چرا پنجره، شومینه یا تزئینات دیواری دارد؟ جواب این است که این حجره‌ها اگر چه محل زندگی مردم یزد در قدیم نبوده، اما پناهگاهی برای مواقع بحران بشمار می‌رفته است. خانواده‌ها هنگام هجوم دشمنان به شهر به این حجره‌ها که هر کدام در و کلید اختصاصی خود را داشتند، پناه می‌آورند و از جان و مال خود یکجا محافظت می‌کردند.

قلعه سریزد؛ صندوق امانتی از جنس خشت و گِل

این اثر ملی ایران در تاریخ ۲۷ خرداد ۱۳۵۴ با شماره ۱۰۸۴ ثبت جهانی شده است.

از آخرین طبقه قلعه سریزد می‌شد فضای اطراف و سقف‌های گنبدی حجره‌ها را مشاهده کرد که بسیار حیرت‌انگیز و بی‌نظیر به‌نظر می‌رسید.

قدم زدن در میان دالان‌های باریک و سرک کشیدن در اتاق‌هایی که سقف چندان بلندی نداشتند، تاریخ را در ذهن من تداعی می‌کرد و اینکه مردم همیشه در تاریخ با مهارت و ابتکار خود توانسته‌اند آثاری بر جای بگذارند که دیدنشان در عصر دیجیتال و پیشرفته امروزی بسیار جذاب و ستودنی است.

البته باید اذعان کنم که مسئولین نگهداری از این اثر ملی ایران که در تاریخ ۲۷ خرداد ۱۳۵۴ با شماره ۱۰۸۴ ثبت جهانی شده است نیز با قرار دادن برخی وسایل و ظروف در برانگیخته کردن این احساسات بی‌تاثیر نبوده‌اند.

قلعه سریزد؛ صندوق امانتی از جنس خشت و گِلنمایش گیوه‌های قدیمی در «قلعه سریزد» که جنبه تزئینی داشتند

همچنین شاید بد نباشد اشاره کنم که در گوشه‌ای از حیاط شرقی بنا، میز و نیمکت‌های فلزی چیده شده بود و آش و چای آتشی عرضه می‌شد که گردشگران می‌توانستند در صورت تمایل گزینه موردنظر خود را سفارش دهند. اما نکته جالب در مورد این بخش کوچک این بود که با انواع وسایل، صندق‌ها، ابزار و گیوه‌های قدیمی تزئین شده بود و منظره‌ای چشم‌نواز ساخته بود که نگاه اغلب گردشگران را به خود جلب می‌کرد.

من به همراه همسفرانم پس از بازدید از قلعه سریزد به سمت «دروازه فرافر» حرکت کردیم، دروازه‌ای که گفته می‌شود یزد از آنجا آغاز می‌شده.

دروازه شهر فرافر

قلعه سریزد؛ صندوق امانتی از جنس خشت و گِل

دروازه شهر فرافر، در نگاه اول یک دیوار نیمه‌ویران بود که در اطرافش تا چشم کار می‌کرد بیابان بود و بیابان. ساعتی که من و همراهمانم به این دروازه رسیدیم، آفتاب با تابش‌های تیزش باعث می‌شد فکر کنیم که حالا شاید خیلی هم لازم نبود این بنا را از نزدیک و در صلاه ظهر مشاهده کنیم! اما چند دقیقه بعد، پس از عبور از میان قبرستان روستای سریزد، وقتی به دروازه نزدیک شدم و در پشت آن مجسمه یادبودی از آرش کمانگیر را دیدم، نظرم فورا عوض شد و مشتاق شدم تا دلیل ساخت آن را جویا شوم.

دروازه فرافر گویا یکهزار سال قدمت دارد و ورودی شهر یزد در گذشته‌های دور محسوب می‌شده است. البته برخی کارشناسان معتقدند که این دروازه باقی‌مانده‌ی دیوار جنوبی بقعه‌ای چهار ضلعی و مکعبی بوده‌است. این بنا پوشش گنبدی دارد و سه ضلع دیگر آن فرو ریخته و به شکل کنونی باقی مانده‌ است.

قلعه سریزد؛ صندوق امانتی از جنس خشت و گِل

دروازه فرافر گویا یکهزار سال قدمت دارد و ورودی شهر یزد در گذشته‌های دور محسوب می‌شده است.

در فاصله چند متری از دروازه شهر فرافر یک گنبد خشتی نیمه‌کاره هم وجود داشت که اطلاعاتی در مورد آن نتوانستم پیدا کنم.

در آخر شاید بد نباشد بدانید که «سریزد» یکی از روستاهای استان یزد است و در ۵ کیلومتری شهرستان مهریز و ۴۰ کیلومتری شهر یزد واقع شده‌. عمده محصول کشاورزی این روستا «انار» است که در سال‌های اخیر به دلیل خشکسالی از کیفیت این محصول کاسته شده‌است.

علاوه بر دروازه شهر فرافر و قلعه سریزد، این روستا جاذبه‌هایی همچون آب‌انبار، مسجد جامع و حمام قدیمی هم دارد.

فاصله تهران تا سریزد حدود ۶۸۰ کیلومتر است که می‌توان در عرض کمتر از ۸ ساعت آن را پیمود.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


هفته نامه همشهری شش و هفت – حسن زندی: برای کسی که در شهر بزرگ زندگی کرده و هر چه دیده ساختمان بلند و دود و سروصدا بوده، بهترین مکان اقامتی در سفرخانه بوم گردی است. خانه هایی که در آرام ترین روستاها یا دنج ترین نقطه از شهرها راه اندازی شده اند و محیطی پر از وسایل دوست داشتنی را به گردشگر معرفی می کنند.

این خانه ها پر از فرهنگ بومی و داستان های محلی هستند. غذاهای خوشمزه به شما تعارف می کنند و شما را به شنیدن موسیقی محلی دعوت می کنند و نکته مهم تر این که هزینه اقامت در این خانه ها خیلی خیلی کمتر از هتل های آنچنانی و در عین حال صفای اقامت در آنها خیلی بیشتر از هتل ها و هتل آپارتمان هاست.

در سال های اخیر اقبال ایرانی ها به راه اندازی این خانه ها بیشتر شده و در نقاط مختلف کشور خانه های بوم گردی با نام های زیبا فعال شده اند. استان های گیلان اقامتگاه هایی با نام مسافرکاشانه دارند و خانه های محلی بهسازی شده در یزد فراوانند، در خوزستان با مضیف های عربی از مهمانان در اقامتگاه سنتی میزبانی می شود و در کرمان در اقامتگاه های کپری نوین از مهمانان پذیرایی می شود، اما ما سری به اقامتگاه های کمتر شناخته شده زده ایم؛ آنهایی که به تازگی بنا شده و حرف هایی برای گفتن دارند. پای صحبت های افرادی نشسته ایم که اقدام به راه اندازی خانه های بوم گردی در استان های خود کرده اند.

اقامتگاه های بوم گردی؛ سنتی مهمان شویم

اولین اقامتگاه بوم گردی سیستان و بلوچستان

«سالار رضایی» مدیر اقامتگاه بوم گردی روستای قلعه نو زابل اولین اقامتگاه بوم گردی استان سیستان و بلوچستان که لیسانس زبان و ادبیات انگلیسی است، می گوید در دانشگاه که بودم همیشه دوست داشتم با خارجی ها ارتباط بگیرم اما آن موقع راه های ارتباطی مثل امروز ساده نبود. هر چند تلاش می کردم بعد از اتمام تحصیل اقدام به راه اندازی یک آموزشگاه کردم.

همان موقع از طریق دوستانم با یک فرانسوی آشنا شدم که چند روزی به زابل آمد و مهمان من بود. خیلی خوشحال بودم چون زبان فرانسه یکی از علاقه مندی های من است. بعد از آن اتفاق مهمانان دیگری از کشورهای مختلف داشتم و کم کم ایده هایی در حوزه گردشگری به ذهنم آمد. در واقع آن مهمان فرانسوی دریچه ای شد برای ورود مهمانانی دیگر. با یکی از دوستانم در این زمینه صحبت کردم و قرار شد ایده های مشترکمان را عملی کنیم. راهی زاهدان (مرکز استان) شدیم و مجوز اولین خانه بوم گردی استان سیستان و بلوچستان را گرفتیم.

اقامتگاه های بوم گردی؛ سنتی مهمان شویم

اقامتگاه 50 ساله

اولین خانه بوم گردی سیستان و بلوچستان در روستای قلعه نو، از روستاهای بخش جزینک در شهرستان زهک که از شهرستان های منطقه سیستان است، قرار دارد. رضایی و همکارش یک خانه 50 ساله در یک روستای قدیمی را که تنها روستایی است که بافت سنتی سیستانی را حفظ کرده و به ماسوله شرق کشور شهره است، بازسازی کرده اند. خانه های این روستا به صورت پلکانی روی تپه ها بنا شده و همه آنها گنبدی شکل هستند. بادگیرهایی روی گنبدها قرار دارند که فضای زیبایی به روستا بخشیده اند. این روستا در نزدیکی شهر معبد غلامان قرار دارد که یک شهر باستانی 2500 ساله محسوب می شود. کنار روستا دو دریاچه زیباست و طبیعت بی نظیر آن مخصوصا در دوران کشت و کار چشم نواز است.

روستایی که خانه بوم گردی در آن قرار دارد 8 کیلومتر تا شهرستان زهک فاصله دارد و از امکانات خوبی برخوردار است. این اقامتگاه روی تپه قرار دارد و شکل و بافت آن انسان را به یاد گذشته ها می اندازد از روی بالکن منظره زیبایی رو به دشت و مزارع کشاورزی مشاهده می شود. پشت اتاق های خانه چند تپه وجود دارد که از بالای آنها می توان روستا و دریاچه را تماشا کرد. اینجا غذاها و نوشیدنی های محلی سیستان و بلوچستان سرو می شود، موسیقی اصیل سیستانی شنیده می شود و اتاق ها کاملا خشتی و گلی و مجهز به سرویس بهداشتی مخصوص ایرانی ها و خارجی ها و حمام، اما تزئینات خانه کاملا سنتی است.

اقامتگاه های بوم گردی؛ سنتی مهمان شویم

اینجا شب های زیبایی دارد و صنایع دستی منطقه سیستان برای کسانی که تمایل به آشنا شدن و خریدن دارند، مهیاست. یکسری برنامه های تفریحی مانند موسیقی و بازدید از روستا و محوطه های تاریخی همراه راهنمای گردشگری و کمپ زدن در کنار دریاچه، ماهیگیری، الاغ و شترسواری، تورهای سیستان گردی و سرویس ایاب و ذهاب هم به صورت جمعی و فردی برای اقامت کنندگان در نظر گرفته شده است. بزرگترین هدف راه اندازان این خانه معرفی سیستان و بلوچستان به جهان است. از شهر سوخته 5000 ساله تا کوه باستانی اوشیدا، از معبد غلامان تا آتشکده 3500 ساله کرکویه، از یازدهمین سرزمین خلق شده به دست اهورامزدا تا انبار غله ایران همه افتخارات سیستان بزرگ هستند و راه زیادی برای معرفی آنها وجود دارد.

خانه مادربزرگ اقامتگاه بوم گردی روستای الولک قزوین

سحر کاظمی از اهالی روستای الولک از توابع استان قزوین است. وی د ر رشته مدیریت بازرگانی تا مقطع کارشناسی ارشد ادامه تحصیل داده و در حال حاضر به عنوان راهنمای گردشگری در حوزه گردشگری و اختصاصا گردشگری روستایی در حال کار و فعالیت و کار است. کاظمی می گوید من از ابتدا به سفر و گردشگری علاقه داشتم اما انگیزه ای که باعث شد من به این مسیر سوق پیدا کنم، برگزاری تورهای دانش آموزی دانشگاه آزاد قزوین بود. از سال 90 دانشگاه آزاد قزوین تصمیم گرفت برای معرفی امکانات دانشگاه به نسل آینده و آشنایی آنها با فضاهای علمی خصوصا علوم روباتیک امکان حضور دانش آموزان در قالب تورهای دانش آموزی در دانشگاه را ایجاد کند.

شرکت کنندگان عموما دانش آموزانی از استان های همجوار بودند و این حضور باعث شد که به پیشنهاد من، آنها نیم روز بعدی را از اماکن تاریخی شهر قزوین بازدید کنند و مسئولیت هماهنگی به عهده خودم بود. این جریان باعث شد که هم شهر قزوین معرفی شود و هم من وارد فضای راهنمایی گردشگری شوم. این روند تا سال 93 ادامه داشت. اما جریان احداث اقامتگاه از آشنایی من با افسانه احسانی و موسسه آوای طبیعت شروع شد. بعد از آشنایی من با مفهوم اکوتوریسم و نقش گردشگری در حفظ و حراست از فرهنگ بومی با توجه به مسئولیت من در شورای روستا و با همکاری خانم احسانی در قدم اول، فرآیندی برای اجرای عروسک های محلی روستا شکل گرفت و بعد از آن برای معرفی اقامتگاه به اهالی، خانه ای را که خودم به عنوان محل سکونت اجاره کرده بودم به اقامتگاه تبدیل کردم.

اقامتگاه های بوم گردی؛ سنتی مهمان شویم

قابلیت های خانه مادربزرگ

این خانه در حریم روستا قرار دارد و بناهای تاریخی ثبت شده مانند بقعه سلطان ویس، کافر گنبد و آسیاب آبی زنده ای که به ترتیب به دوره سلجوقی، ایلخانی و احتمالا صفویه تعلق دارند. در جوار این روستا هستند. دسترسی این روستا به شهر قزوین ساده است و شما می توانید در کمتر از 15 دقیقه از یک فضای شهری وارد یک فضای طبیعی و نسبتا بکر شوید. فرهنگ روستا و تولیدات و محصولات روستا بسیار غنی است و روحیه مهمان پذیری اهالی روستا ظرفیت مناسبی برای حضور مسافر و یک نقطه قوت حساب می شود و دسترسی به تهران و کرج و آزادراه ها و بزرگراه های این شهر امکان جذب مسافر را بیشتر می کند.

این اقامتگاه امکان اسکان با ظرفیت 40 نفر به شیوه کاملا روستایی مطابق با شرایط فرهنگی روستا دارد و خدمات رستورانی مطابق با خوراک مرسوم در منطقه همراه با اجرای موسیقی زنده، موسیقی و رقص محلی و نقالی و پرده خوانی از مزایای آن است. امکان بازدید از فروشگاه صنایع دستی در داخل مجموعه و تورهای جانبی بازدید از جاذبه های شهر قزوین، گشت داخل روستا، مناطق الموت و جاذبه های دیگر نیز فراهم است.

اقامتگاه بوم گردی روستای ملحمدره

این اقامتگاه بوم گردی در روستای ملحمدره در فاصله 5 کیلومتری شهر اسدآباد (55 کیلومتری همدان) قرار گرفته است. این روستا یعنی از بی نظیرترین مناطق محیط زیست کشور و از مناطق شکار ممنوع است که این مزیت منجر شده تا گردشگران و طبیعت دوستان زیادی از گوشه و کنار کشور از این روستای کوچک دیدن کنند. قرار گرفتن ملحمدره در دامنه کوه با ارتفاع بالاتری نسبت به شهر باعث شده هم از آب و هوای پاک و نسبتا خنک تری برخور دار باشد و هم چشم انداز زیبایی از دشت پیش رو و شهر اسدآباد و باغات برای گردشگری به نمایش بگذارد. ضمنا از آنجایی که شهر اسدآباد فاقد تفریحگاه و منطقه طبیعت گردی مناسب است،

از قدیم این روستا و معدود روستاهای مجاور کوهستانی پذیرای بومیان برای کوهنوردی و استفاده از طبیعت بکر بوده و اغلب همدانی ها آن را می شناسند، به طوری که در ایام تعطیل و خصوصا عید نوروز و سیزده بدر که روز طبیعت است، این روستا پذیرای خیل عظیمی از گردشگران و طبیعت گردان است. اقامتگاه آرتینا یک نمونه از خانه های بومی روستایی است که پر از احساس معماری و فرهنگ روستاهای مناطق کوهستانی ایران است و ساده و بی آلایش و صمیمی در تمام سال پذیرای گردشگران از مناطق مختلف کشور است.

اقامتگاه های بوم گردی؛ سنتی مهمان شویم

در فاز اول بهره برداری و برای شروع 4 اتاق مهیا شده است که از حمام و سرویس بهداشتی مشترک در حیاط استفاده می کنند. کلیه اتاق ها کاهگلی و بسیار ساده، با معماری به سبک روستایی هستند. در حیاط خانه اسطبل و فضاهایی وجود دارد که در آنها از حیوانات خانگی و اهلی مثل بز، مرغ و گوسفند، نگهداری می شود. خانه به باغ نزدیک است و شما مهمان این همه سادگی خواهید بو د، به طوری که برای استراحت و خوابیدن روی زمین از تشک، لحاف و کرسی استفاده می شود و سفره روی زمین گسترده و غذا سرو می شود.

در این اقامتگاه غذاهای محلی همانند کوفته، آش رشته، آش دوغ، نان محلی و سبزی کوهی و محلی همراه با لبنیات سرو می شود. پذیرایی در صبحانه با شیر، کره، پنیر، عمل و خامه و تخم مرغ که تولید خود است، انجام می شود. در روستای ملحمدره وجود آبشارهای فراوان و باغات و گیاهان دارویی و نیز مسیرهای کوهنوردی، چشم انداز توسعه و رونق بی بدیلی رقم زده است. این اقامتگاه سومین خانه بوم گردی استان است که در ملحمدره اسدآباد راه اندازی شده و از نوروز 96 به اسکان گردشگران پرداخته است. این اقامتگاه دارای موزه محلی است که با اشیای قدیمی و کشاورزی تجهیز و با استقبال خوبی مواجه شده است.

اقامتگاه بوم گردی ورکانه: اولین اقامتگاه همدان

ورکانه روستایی در 20 کیلومتری جنوب شرقی شهر همدان است. سابقه سکونت در این روستا به 400 سال پیش می رسد. از همان روزگار خانه های روستا سازگار با طبیعت اطرافش و با سنگ لاشه هایی از کوه های اطراف ساخته شده است. بدین سبب روستا در دل کوه خوش نشسته است و بافت سنگی را شکل داده است که یکی از دلایل بازدید گردشگران از روستاست. از دیگر جاذبه های روستا وجود دو اصطبل قدیمی است که یکی از آنها مرکز پرورش و اصلاح نژاد اسب اصیل ایرانی و معرفی و شناساندن آن به دنیا به کوشش زنده یاد مهری قراگزلو بوده است. وجود خانه پدری و زادگاه پروفسور موسیوند نیز به جاذبه های روستا می افزاید.

ورکانه به عنوان یکی از روستاهای هدف گردشگری استان همدان از ظرفیت خوبی در هر دو بخش جاذبه های تاریخی و طبیعی برخوردار است. به طور مشخص مسیر دسترسی به روستا با گذر از باغ های منطقی و همچنین دریاچه سد اکباتان تجربه خوبی را برای گردشگران رقم می زند. این اقامتگاه به عنوان اولین اقامتگاه بوم گردی استان همدان در روستای ورکانه واقع شده است و امکان اقامت (شب مانی) و پذیرایی را برای گردشگران فراهم کرده است. ساختمان اقامتگاه با استفاده از مصالح بومی که اصلی ترین آنها سنگ و چوب است و همچنین بهره گیری حداکثری از دانش و معماری بومن با هدف ترویج معماری بومی بنا شده است.

اقامتگاه های بوم گردی؛ سنتی مهمان شویم

در تجهیز کردن ساختمان نیز تلاش شده از تجهیزات و وسایل اصیل و سنتی منطقه استفاده شود. بنابراین ظروف سفالی، سیستم گرمایشی کرسی، چراغ های قدیمی، گل های طبیعی، گلیم و وسایل خواب سنتی در آن استفاده می شود و همچنین در خدمت رسانی نیز سعی می شود به شیوه های سنتی و اصیل از مهمانان پذیرایی شود. در اقامتگاه بوم گردی ورکانه مهمانان با خوراک های محلی پذیرایی می شوند. در رختخواب های سنتی استراحت می کنند و سیستم گرمایشی کرسی را تجربه می کنند.

این اقامتگاه برنامه هایی مانند گشت پیاده روی به راهنمایی بلدهای محلی در مناطق طبیعی بکر پیرامون ویرانه های دوچرخه سواری و سوارکاری را به مهمانان خود پیشنهاد می کند. علاوه بر موارد ذکر شده برنامه هایی با همکاری تشکل های فعال در جهت ارتقای آگاهی جامعه محلی در حوزه های زیست محیطی و همچنین توانمندسازی زنان روستا در تولید صنایع دستی و محصولات خانگی در دست اقدام است. بازاریابی و فروش محصولات تولیدی روستاییان اعم از صنایع دستی و محصولات خوراکی توسط اقامتگاه و برای کمک به ایجاد معیشت جایگزین برای جامعه محلی نیز انجام می شود.

اقامتگاه بوم گردی مزداگرد همدان

اقامتگاه بوم گردی مزداگرد از تابستان سال گذشته در روستای امزاجرد همدان رسما شروع به کار کرده است و در همین مدت کوتاه به سهم خود تاثیر بسزایی در جذب گردشگر و اقتصاد روستا داشته است. به طوری که در زمان تاسیس هزینه ای بالغ بر 70 میلیون تومان بصورت مستقیم و غیرمستقیم به محل درآمد روستا تزریق کرده و برای تامین نیروی انسانی، تعمیرات ساختمان و تهیه مصالح و پس از تاسیس با ورود گردشگران تاثیر بسزایی بر اقتصاد روستا گذاشته است. برای تهیه مایحتاج روزانه گردشگران با خرید تولیدات و محصولات روستایی توسط گردشگران و همچنین خرید سوغاتی سعی می شود به اقتصاد روستا کمک شود که تاکنون تداوم این کار ورود گردشگران بیشتر به روستا تاثیر چشمگیری بر اقتصاد روستا داشته است.

البته این اقامتگاه برای ادامه کار فاز دومی هم در نظر دارد که در نهایت چندین شغل را به صورت مستقیم و غیرمستقیم ایجاد می کند و با تعدد شغل های پایدار بر پایه گردشگری، می توان از مشکلات، بیکاری روستا کاست که با توجه به مشکلات کم آبی و کشاورزی، روستا کمک بسزایی برای روستاییان است. شما به محض ورود به این اقامتگاه توسط میزبانانی که لباس محلی بر تن دارند ، مورد استقبال قرار می گیرند. بعد از آن در اتاق های کاهگلی بهسازی شده اسکان پیدا می کنید. برای ناهار یا شام در مکانی که شربتخانه نامیده می شود. در فضایی کاملا سنتی و روستایی به سبک چند سده قبل و با غذاهای محلی از شما میزبانی می شود

اقامتگاه های بوم گردی؛ سنتی مهمان شویم

اما شیرین ترین قسمت ماجرا صبحانه است که اغلب در حیاط و مقابل چشمان شما روی آنتن آماده می شود. آتشی که از درون تنوری افروخته بیرون می آید و آبی را که با دلو از چاه کشیده اند روی آن به جوش می آورند. نان هم در همان جا و تازه پخت است. بعد هم در استکان های کمرباریک با انواع پنیر و مربا و عسل و شیره محلی سفره صبحانه در روی تخت گسترده می شود. فضای حیاط این اقامتگاه بسیار زیبا و سرسبز است و چشم اندازی کم نظیر دارد. شبها در کنار چای آتشی، همه میهمانان اقامتگاه به حیاط دعوت می شوند و اغلب با موسیقی زنده و برنامه هایی مثل شاهنامه خوانی ساعات خوش و کم نظیری برای آنها رقم می خورد.

عرقیان گیاهی، رب گوجه فرنگی، پنیر، خاکشیر، شیره انگور و محصولاتی که به صورت طبیعی و ارگانیک توسط روستاییان تولید منی شود و تاکنون بازاری برای ارائه و فروش آنها پیدا نکردند. در روستا بدون واسطه و مستقیم به گردشگران عرضه می شود. در گذشته چون مکان خاصی برای ارائه این محصولات وجود نداشت و این تولیدات عمدتا خانگی بوده امکان فروش برای روستاییان وجود نداشت اما اکنون با تاسیس این اقامتگاه و ورود گردشگران به روستا ضمن بازدید از شیوه تولید به سادگی امکان فروش آنها نیز فراهم آمده است. در زمینه صنایع دستی از جمله فرش، گلیم، عروسک بافی و غیره نیز اتفاقات خوبی افتاده و آنها به صورت مستقیم به فروش می رسند.

اقامتگاه سیروان آقبلاغ لالجین

روستای آقبلاغ یکی از زیباترین و کهن ترین و باثبات ترین روستاهاست که خانه هایش دست نخورده است. بیش از 80 درصد روستا بافت قدیمی دارد و بیشتر مردم روستا به کار دامداری مشغول هستند. زراعت گندم و جو و چغندر تولیدات اصلی روستا است. آفت مدرنیته و سکونت در شهر به این روستا هم رخنه کرده اما نسل دومی و جوانی دارد که با وجود کوچ حتی پدران، پسرها ایستاده اند و بنای روستا را حفظ کرده اند.

این مجموعه در مساحت 900 متری با 6 اتاق مجزا، دو سرویس بهداشتی راه اندازی شده است. اقامتگاه سیروان مثل باقی اقامتگاه های بوم نگردی دارای مجوز رسمی از اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری است و فعالیت خود را با هدف معرفی خانه های سنتی، تفرجگاه، آشنایی با سبک زندگی روستایی، پخت نان داغ تنوری، تورهای داخلی استان همدان، بازدید از شهر جهانی سفال لالجین، بازدید از بزرگترین غار آبی جهان علیصدر، بازدید از کارگاه های سفالگری، کارگاه های پخت رنگ سفال، آموزش سفالگری در کمترین زمان، اجرای موسیقی زنده با هنرنمایی هنرمندان موسیقی همدان، بازدید از گنجنامه و بسیاری از بسته های جذاب در منطقه بکری از همدان آغاز کرده است.

اقامتگاه های بوم گردی؛ سنتی مهمان شویم

به جز هتل بوعلی که در لالجین فعال است اقامتگاه یا هتلی نیست که بتواند به مسافرین اسکان بدهد. اسم و رسم شهر جهانی لالجین منوط به وجود زیرساخت های فراوانی است که لالجین هنوز از این زیرساخت ها بهره مند نیست، مسافت روستای آقبلاغ تا لالجین 8 کیلومتر و تا غار علیصدر تقریبا 70 کیلومتر است اما چون مکان اقامتی مناسبی در این روستا وجود ندارد بیشتر مسافران و گردشگران برای اقامت به همدان می روند اما دهکده سنتی اقامتی سیروان بین دو شاهراه اصلی قرار گرفته و دسترسی مسافران به همدان و لالجین و غار علیصدر بسیار سا ده است.

خدمات این اقامتگاه شامل اجرای موسیقی زنده، تور گردشی داخل غار علیصدر، تور بازدید از کارگاه های تولیدت سفال و فروشگاه های سفال فروشی، اجرای زنده سفال سازی در داخل مجموعه و ارائه محصولات طبیعی روستا مانند شیر و ماست و پنیر و پخت نان محلی در داخل مجموعه است. موسسان این خانه همچنین در نظر دارند گرمابه یا همان خزینه سنتی در زمین کناری مجموعه افتتاح کنند که مسافران بتوانند حس و حال حمام های روستایی را درک کنند. باغ وحشی کوچک از حیواناتی که مردم کمتر از نزدیک دیده اند نیز از دیگر برنامه های آنها برای آینده است.

معرفی برخی حرفه ها از جمله آشنایی با زنبورداری، دامداری، پرورش طیور زینتی، نهال کاری، کاشت گل های زینتی، سبزیجات، کاشت زعفران، سفال گری، آشنایی با کارگاه های مختلف سفال، آشنایی با موسیقی سنتی و چندین حرفه دیگر از جمله برنامه های این اقامتگاه است. نکته خاص این اقامتگاه این که مالک این مجموعه، نوازنده ساز کمانچه است و همچون استاد کلهر قصد دارد این ساز را به مسافران و گردشگران این مجموعه معرفی کند تا مردم صدای این ساز و ساز دیوان را از نزدیک بشنوند.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


روزنامه قانون: آب مقدس‌ترین عنصر طبیعی در سرزمين كهن چشمه‌ها و قنات‌هاست. ايرانيان آب را آنچنان مقدس مي‌دانستند كه میهن خويش را «آب و خاک» می‌ناميدند. آب در ايران باستان جايگاه ويژه‌اي داشته تا جايي‌كه آب نيز الهه‌اي به‌نام آناهيتا داشته‌ است. به‌باور ایرانیان باستان الهه آب، فرشته نگهبان چشمه‌ها و باران و نماد باروری، عشق و دوستی بوده است. در تقویم ایرانی روز دهم آبان باستانی برابر با چهارم آبان فعلی به عنوان جشن آبانگان مشخص شده است.

شايد اقليم نيمه خشك اين سرزمين تاثير بسياري بر مهم شمردن آب داشته است. در كنار فناوري مانند قنات، آب‌انبارها نيز انقلابي در زندگي آن روزهاي ايرانيان به‌پا كردند. آب‌انبار حوض یا استخر سرپوشیده‌ای است که برای ذخیره آب در زیرزمین ساخته می‌شود. در مناطق کم‌آب و کویری، آب انبار را از آب باران یا جویبارهای فصلی پر می‌کنند.

آب انبار به نام‌های مختلفی همچون منبع،مصنع،در برخی نقاط چون بیرجند به‌نام«انبار»،حوض،برکه،در ساوه مرغی و مرغک،در خندق بیابانک به‌نام هود یا همان حوض خوانده شده‌است.واژه برکه درمنابع متاخر اسلامی به همان معنای اين انبار است.در دیگر کشورهای اسلامی به این نوع از مخازن آبی،سردابه در ترکمنستان،مصنع در مصر،خزان در فلسطین و حوض در هرات نام می‌نهند. به دلیل خشکی آب و هوای بخش عمده‌ای از کشور ایران و عدم ریزش باران کافی در بیش از 6ماه از سال در بيشتر نقاط و در نتیجه فصلی بودن آب رودخانه‌ها و عدم دسترسی به آب، تمهیدات گوناگونی براي تامین آب شیرین در فصول خشک سال شده‌است.

احداث بند، قنات و آب انبار را می‌توان از این جمله نام برد. در این رابطه، آب انبار همان‌گونه که از نام آن مشخص‌بوده، برای ذخیره آب در فصول پر آب و استفاده از آن در بقیه ایام سال است. آب‌انبار یکی از عناصر شاخص در سکونتگاه‌های کویری از جمله مناطق یزد، کاشان وجنوب استان فارس بوده که در حال حاضر تعدادی از آن‌ها هنوز مورد استفاده قرار می‌گیرند. ازآب‌انبارهای ایران می‌توان به آب انبار زیباو ۳۰۰ ساله شهر صفی آباد در استان خراسان شمالی اشاره کرد. یکی از بزرگ‌ترین آب‌انبار‌های ایران گنج البحر در شهرستان گراش استان فارس است. در اين گزارش به معرفي معروف‌ترين آب‌انبارهاي ايران پرداخته‌ايم كه با‌يكديگر مي‌خوانيم.

 آب انبار سیداسماعیل

گشت و گذار در سرزمين آب‌انبارها

آبی‌ها و قرمزها قبل از داربی سال ۵۶ یک جا جمع شدند، آن نيز رستورانی بود به نام رستوران حاج آقا گلابگیر، یا بهتر بگویم حاج محمد حسن آقاجانی یا شاید این طور راحت تر باشد، آب انبار سید اسماعیل؛ حیف چند سالی است این آب انبار برای همیشه بسته شده، آب انباری که در خاطره سفر گردشگران خارجي به يادماندني شده است.


آب‌انبار شريعت«موزه آب گناباد»

گشت و گذار در سرزمين آب‌انبارها

آب انبار شریعت در واقع از آثار دوره قاجاریه محسوب مي‌شود. این آب انبار که از آثار باقی مانده یک کاروانسرای ویران شده است، بعدها توسط فردی به نام شریعت زاده مرمت و مورد استفاده عموم قرار گرفت . این آب انبار در بهترین نقطه شهرستان گناباد قرار دارد و از یک طرف به حسینیه این شهر که خود از جمله آثار به ثبت رسیده است و از طرف دیگر به بازار متصل است. برای رسیدن به پاشیر این آب‌انبار باید ۳۰ پله پیموده شود. گنبد مخروطی شکل آب انبار ‌هشت متر عمق و ۲۰ متر شعاع دارد.

ورودی آب انبار دارای یک ایوان و نشیمنگاه و مصالح به کار رفته در آن آجر، سیمان و آهک است. آب انبار شریعت، پس از واگذاری مالک (شریعت زاده) به سازمان میراث فرهنگی تغییر نام داد و به نام آب انبار حسینیه گناباد شهرت یافت. این آب انبار در سال ۸۱ و با شماره ۵۹۵۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. آب انبار حسینیه گناباد در سال ۸۳ توسط سازمان میراث فرهنگی به موزه آب گناباد تغییر کاربری داده است.


آب‌انبار شاه عباس

گشت و گذار در سرزمين آب‌انبارها

آب انبار شاه عباس در ميان محله درب کاروانسرا در شهر اسدآباد واقع شده است. این آب انبار مستطیل شکل از سه بخش میانی یا سالن مرکزی با طاق‌نماهایی یکنواخت در اطراف و دیوارهای تفکیک کننده تشکیل شده است . آب انبار ۱۸ پله آجری دارد و سقف آن به‌صورت طاق و گنبد است. قدمت تاریخی این بنا به دوران صفویه باز مي‌گردد. این بنا به آب انبار شیخ علی خان نيز معروف است. تاریخ ساخت این بنا با توجه به معماری و فرم هندسی تویزه های آجری بنا که برگرفته از فرم هندسی پنچ و هفت‌بوده، مربوط به دوره صفویه است. در گذشته کتیبه ای با سنگ مرمر روی دیوار سمت چپ راهروی آب انبار نصب بوده است که تاریخ تعمیر بنا رابه وسیله « قرامی غلام » در سال ۱۱۷۳ه.ق نشان مي‌دهد.


آب‌انبار سردار بزرگ قزوين

گشت و گذار در سرزمين آب‌انبارها

آب انبار سردار بزرگ، بزرگ ترین آب انبار تک گنبدی در ایران و جهان محسوب مي‌شودکه در سال ۱۱۹۱ هجری شمسی (۱۲۲۷ هجری قمری – ۱۸۱۲ میلادی) در محله راه ری شهر قزوین ساخته شده است. این بنای گنبددار که نمونه ای شاخص و منحصر به فرد در ایران به شمار می‌رود ، دارای گنبدی رفیع و آجری بوده که نورگیرهایی بر بدنه آجری‌اش تعبیه شده است. در دو طرف در ورودی «آب انبار سردار»، سکوی سنگی برای نشستن و استراحت و همچنین راه سنگی وجوددارد؛ درمجموع این راه ۵۰ پله سنگی داردو به کانالی مشهور به راه شیر منتهی شده که دارای سقف قوسی شکل است.

بانیان احداث این آب انبار، دو برادر به نام «محمدحسن خان و محمدحسین خان»، از امرا و سرداران زمان فتحعلی شاه، محمدشاه و ناصرالدین شاه بوده‌اند. این آب‌انبار یک نظام بزرگ و جالب از آب‌رسانی شهری محسوب می شود که حجم مخزنش بالغ بر سه هزار متر مکعب است.


آب‌انبار بي بي قشم

گشت و گذار در سرزمين آب‌انبارها

«آب انبار بی بی» نخستين آب انباری است که در شهر قشم در سال ۱۲۰۲ هجری قمری توسط زن خیر و نیکوکاری به نام صُوغِیه همسر شیخ عبدا… حاکم وقت جزیره قشم ساخته شده است . سقف این برکه که به آب انبار بی بی قشم معروف است، بارها تجدید بنا شده و در حال حاضر و پس از مرور ۲۰۰ سال از عمر ش، هنوز به نام برکه «بی بی قشم» مورد استفاده مردم بومی قرار مي گيرد. این آب انبار از نظر معماری بسیار جالب توجه و دیدنی است.


آب‌انبار وكيل شيراز

گشت و گذار در سرزمين آب‌انبارها

این بنا در ضلع غربی مسجد وکیل شیراز واقع شده و همزمان با مسجد حدود سال ۱۱۸۰ ه.ق توسط کریم خان زند ساخته شده است.بنای آب انبار دارای راه پله ، مخزنی مربع مستطیل، بادگیر و پوشش طاقی است و پله‌های ورودی از سنگ حجاری شده ، ساخته‌شده‌اند. پوشش طاقی مخزن بنا، در میانه روی چهار پایه مربع شکل قرار گرفته که ارتفاع این پایه‌هاست.بادگیر بنا آجری بوده که نمای فوقانی آن با تزیینات آجری تزيین شده و نقوشی مشابه نقوش برج‌های ارگ کریم خان دارد. بادگیر آب انبار دو طرفه بوده و تیغه ای در وسط آن وجود داشته است که از یک سمت تیغه ، باد وارد آب انبار شده و بر روی آب گذر کرده و از طریق تبخیر سطحی آب باعث خنک شدن آب و از سوي دیگر از طریق سوراخ های تعبیه شده بر روی عرق چین خارج مي شود.


آب‌انبار علي مردان خان

گشت و گذار در سرزمين آب‌انبارها

آب‌انبار تاریخى علی مردان (پسر گنجعلى‌خان) که در بازار مسگرى غربى واقع شده، داراى ویژگى‌هاى معمارى جالب توجه است. تاریخ کتیبه موجود بناى مذکور ۱۲۰۹ هجری قمری است. ابعاد منبع آب انبار ۱۰×۱۹/۵ و ارتفاع آن ۹ متر بوده که حدود دو میلیون لیتر آب را ذخیره مي‌كند. سردر آب‌‌انبار کاشى‌کارى شده و سنگ‌هایى حکاکى شده وجوددارند. این آب‌‌ انبار، نیاز آب 6 ماه اهالى محله‌هاى اطراف را تامین مىکرده و آبى خنک و گوارا داشته است. قسمت‌هاى عمده بناى این آب‌انبار عبارتند از: منبع ذخیره آب، پوشش منبع، بادگیر و هواکش، راه‌پله و پاشیر، سردر تزيینی.


آب‌انبار معصوم خاني نايين

گشت و گذار در سرزمين آب‌انبارها

معروف ترین آب انبار نایین ، آب انبار معصوم‌خانی محسوب مي‌شود که توسط فرد خیری به همین نام ساخته شده است.

آب انبارهای نايین از لحاظ عناصر و اجزاي ساختمان شباهت تام و تمامی با يكديگر دارند. این آب انبارها به‌دليل شرایط اقلیمی و کویری نايین ساخته می شدند زیرا آب بیشتر قنات ها شور و غیر قابل استفاده بوده ‌است.مجموعه آب انبارهای معصوم خانی مربوط به دوره پهلوی بوده و در نايین، محله چهل دختران، کنار دروازه چهل دختران واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۴ اسفند ۱۳۸۳ با شماره ثبت ۱۱۵۵۸ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.


آب‌انبار هفت بادگيري عصرآباد

گشت و گذار در سرزمين آب‌انبارها

این آب انبار در روستایی قرار گرفته که متروکه است. حدود ۶۰ سال پیش با خشک شدن قنات مردم، این روستا را ترک کردند. عصرآباد از روستاهای زرتشت نشین شمال یزد محسوب مي‌شود که با وجود اینکه سال‌هاست رنگ زندگی به خود ندیده اما بقایای تاریخی روستا هنوز توجه آدمای بسياری را به خود جلب می‌کند.آب انبار این روستا بی‌آب بوده و مربوط به دوره قاجار می شود که در سال ۱۳۱۹ شمسی به پشتکار جهانگیر رستمی ساخته شده است.

آب انبار هفت بادگیر شامل هفت بادگیر و دو مخزن و از آجر خشت خام، ساروج، گچ و قلوه سنگ ساخته شده است. این اثر در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شماره ثبت ۷۷۵۳ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


روزنامه شهروند – مهتاب جودکی: کلبه‌های چوبی، خانه‌های کوهستانی با دیوارهای قطور، سقف‌های گنبدی و بوی کاه‌گل و سنگ‌چین‌های خانه‌های کوهستانی؛ اینها اگر جای خود را به خانه‌های تکراری شهری بدهند، روستاها هم کم‌کم از بین می‌روند. برای همین است که صاحبان اقامتگاه‌های بوم‌گردی می‌گویند کارشان احیای زندگی روستایی است.

پنج، شش سالی است که اقامتگاه‌های روستایی در ایران جان گرفته‌اند و این‌طور که از آخرین آمار سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری برمی‌آید حالا ٦٦٩ اقامتگاه در سرتاسر کشور داریم؛ البته به جز استان‌های آذربایجان شرقی، البرز و قم که هنوز هیچ مکانی برای شب مانی طرفداران این شاخه از گردشگری ندارند. رقمی که از نگاه کارشناسان حوزه گردشگری برای این وسعت بزرگ و ظرفیت بالا، همچنان کم است و از وعده سازمان برای رساندن اقامتگاه‌ها به دو‌هزار واحد، بسیار دور.

اقامتگاه‌های بوم گردی برای نخستین بار در مناطق کویری ایران به راه افتادند و خانه پدری مازیار آل داوود، یکی از فعالان گردشگری در خور و بیابانک یزد نخستین جایی بود که اوایل دهه ٨٠ به‌عنوان اقامتگاهی روستایی شناخته شد. با وجود ظرفیت‌های تاریخی و طبیعی ایران اما این نوع گردشگری و اقامت در خانه‌های روستایی که تفاوت زیادی با هتل‌های پر زرق و برق شهری دارند، هنوز در کشور ما تازه است. در دنیا از ٢٥‌سال پیش فعالیت‌هایی برای راه‌اندازی کسب و کارهایی برآمده از هویتی بومی و برای رسیدن به توسعه پایدار آغاز شده و بوم‌گردی و اقامتگاه‌های متفاوتش سال‌هاست در کشورهای مختلف پا گرفته‌اند. از اوایل دهه ٩٠ اما برای توسعه بیشتر گردشگری، اقامتگاه‌های روستایی در ایران هم بیشتر شده به‌طوری که با احتساب اقامتگاه‌های بدون مجوز می‌توان شمارشان را بیشتر از ٧٠٠ خانه تخمین زد.

«من خودم یک مهاجر برگشتی‌ام»

«من یک شهری بودم که از تهران رفتم به روستا. مردم خیلی تعجب کرده بودند و مشکوک شده بودند که این زن آمده «قلعه بالا» چه کار؟ این تصمیم را گرفتم تا زندگی به روستا برگردد. من یک مهاجر برگشتی‌ام و خیلی‌ها شبیه من برگشته‌اند.» این روایت کوتاه منیر تقدیسی است از مهاجرت معکوسش. دو دهه از فعالیت او در حوزه گردشگری می‌گذرد و او نخستین زنی است که اقامتگاهی بوم‌گردی در روستا به راه انداخت.

بازگشت زندگی به روستاهای فراموش شده

او می‌گوید: «‌سال ١٣٩٠ اقامتگاهی در منطقه بیارجمند شاهرود در روستای قلعه بالا خانه‌ای گرفتم و احیا کردم و خیلی هم شناخته شد. خوشبختانه بعد از آن ١٥ خانه دیگر در این منطقه اقامتگاه شدند و من از این بابت خیلی خوشحالم. اما من آن خانه را نخریده بودم و برای همین به صاحبش واگذار کردم و به گرمسار آمدم؛ آرادان،روستای پاده.»

آمدن او به روستای پاده اتفاق نادری بود و تلاش‌هایش برای تبدیل یک خانه رو به ویرانی به یک اقامتگاه ٢٠ اسفند ٩٥ به ثمر نشست و «نورخونه» پر رفت و آمد شد: «مردم روستا خیلی مشکوک شده بودند که این زن این‌جا چه می‌خواهد؟ درحالی‌که خیلی‌ها برای کار به شهر می‌رفتند، برگشتن به یک خانه ویرانه برایشان عجیب بود. ٧٠ گونی آت و آشغال از آن خانه خاک گرفته خالی کردم تا ببینم با آن چه می‌شود کرد. این کارها برای اهالی خیلی بی اهمیت بود درحالی‌که با هزینه‌ای که کردم می‌توانستم چند خانه بخرم.»

با این‌که اوایل ورود او به روستا نگاه‌ها مثبت نبود اما کم‌کم خود اهالی هم جلو آمدند. او برای ساخت‌وساز خانه از اهالی روستا کمک گرفت و حالا پذیرایی از میهمانان هم با کمک اهالی است و خرید مواد غذایی و صنایع دستی هم در پاده انجام می‌شود.«پس از ٦ ماه نتیجه تلاشم را که دیدند خیلی خوشحال شدند. خانه خرابه‌ای که کسی جرأت نداشت به آن پا بگذارد و دلشان می‌خواست تخریب شود حالا بسیار زیبا شده بود. بعد از این اتفاق ١٠ خانه دیگر هم درحال درست شدن است.» تقدیسی می‌گوید خوشحال است که نگاه‌ها به بوم‌گردی بیشتر از بعد فرهنگی است: «هدف ما از احیای یک خانه، احیای یک روستاست، بازگشت جوانان روستا و ایجاد اشتغال برای آنها در زادگاهشان.» حالا گردشگران به مقصد شاهرود یا شمال و حتی برای دیدن خود «نورخونه» راهی روستای پاده می‌شوند.

«آیین‌های منسوخ شده‌مان زنده می‌شود»

در اقامتگاه‌های بوم‌گردی به جز معماری خانه و مصالح مورد استفاده در آن، خوراکی‌ها و رسم و رسوم‌ها هم محلی است. حسن علی چِشُمی، دهیار روستای چشام در شهر داورزن استان خراسان رضوی  می‌گوید با دیدن اقامتگاه‌های دیگر در شهرهای مختلف تصمیم گرفته با کمک مردم روستا بوم‌گردی را در چشام رونق بدهد. این دهیار فعال در حوزه بوم‌گردی می‌گوید: «بعضی از خانه‌های محلی را خودمان سروسامان داده‌ایم و با همکاری صاحبخانه‌ها مجوز تبدیلشان به اقامتگاه بوم‌گردی را از سازمان میراث فرهنگی گرفته‌ایم. می‌خواهیم با این کار آیین‌ها و فرهنگمان و همین‌طور روستایمان حفظ شود. از بعضی از آیین‌هایی که در چشام داریم فقط نامی مانده و اصلا منسوخ شده‌اند، با راه‌اندازی این خانه‌ها، آیین‌هایمان هم زنده می‌شود.»

حسن علی چشمی می‌گوید ٢٠ خانه در این روستا هستند که اگر پای گردشگران به آنها باز شود، شبیه می‌شوند به موزه‌های زنده. همین حالا وقتی گردشگران از تهران، یزد و اصفهان به داورزن می‌آیند و راهی چشام می‌شوند، هیچ اقامتگاهی نیست و به ناچار گردشگران یک روزه برمی‌گردند. روستای چشام در ٤٥ کیلومتری داورزن و ٧٥ کیلومتری سبزوار است. مردم روستا امیدوارند که بناهای تاریخی و طبیعت کویری که دوستداران آسمان را برای رصد به چشام می‌کشاند، محصولات کشاورزی و فرهنگ آنها، گردشگران را به آن‌جا جذب کند.

«کسی ما را تبلیغ نمی‌کند»

تا پیش از شهریور ٩٤ کهگیلویه و بویراحمد هیچ اقامتگاه بوم‌گردی نداشت. «رئیس» نام نخستین بوم‌گردی در سی‌سخت است و البته تنها اقامتگاه این استان که ٣٥ نفر را در خود جا می‌دهد. دو‌سال از آغاز فعالیت این اقامتگاه گذشته اما فرهاد زابلی مالک آن  می‌گوید: « این کار در بلندمدت بازدهی دارد و بدون تبلیغ راه به جایی نمی‌بریم. باید تبلیغ کرد تا گردشگران، راهنمایان و شرکت‌های جهانگردی ما را بشناسند.»

بازگشت زندگی به روستاهای فراموش شده

نمایشگاه‌های بوم‌گردی که در سال‌های اخیر به راه افتاده‌اند مهمترین راه معرفی اقامتگاه‌ها هستند. مالک اقامتگاه رئیس می‌گوید نمایشگاه‌ها خیلی کمک می‌کنند اما اغلب برای اقامت در تهران و تبلیغ در شهر مشکل هست. «برای آخرین نمایشگاه که اسفند ٩٦ بود نه بیلبورد شهری زدند و نه اسمی بردند که فعالانی که از استان‌های مختلف تا تهران آمده‌اند. با کلی اعتراض یک بنر کوچک جلوی ورودی در برج میلاد زدند. ظاهرا برایشان مهم نبود و می‌خواستند در یک هفته قبل از‌ سال تحصیلی سوله‌های برج میلاد خالی نباشد. هیچ تبلیغاتی از بوم‌گردی و صنایع‌دستی نشد. در صورتی که برج شلوغ بود برای کنسرت و نمایشگاه هندوستان اما کار ما باید دیده شود و باید تورلیدرها و مردم اهل سفر از آن خبردار شوند. اما آن‌قدر خلوت بود که ما همه چیزمان را در غرفه می‌گذاشتیم و می‌رفتیم.»

بوم‌گردی در ایران استاندارد ندارد

کامیار انصاری، از فعالانی است که در حوزه معرفی جذابیت‌های گردشگری ایران فعالیت می‌کند. او و دوستانش استارت‌آپی برای این کار راه انداخته‌اند و بخش مهمی از آن را به گردشگری طبیعت و عشایری اختصاص داده‌اند تا بیش از همه اقامتگاه‌ها را به گردشگران خارجی معرفی کنند. چون معتقدند قدرت تمکن مالی گردشگران خارجی بیشتر است و حضور آنها می‌تواند برای ایجاد گردشگری پایدار و درآمد برای بوم‌گردی و اقامتگاه‌ها موثرتر باشد.

انصاری  توضیح می‌دهد: «در راستای این اهداف در چند استارت‌آپ ویکند در حوزه گردشگری در دانشگاه‌های تهران و صنعتی شریف شرکت کردیم. نام استارت‌آپمان را هم که برگزیده آن رویدادهای دانشگاهی است، «آرکاییک لند» گذاشته‌ایم. برخلاف سایت‌ها یا مجموعه‌های دیگر تلاش ما این است که با تولید مدیا و تصویر و استفاده از راهنمایان گردشگری محلی، اقامتگاه‌ها و جذابیت‌های تاریخی و طبیعی را شناسایی و معرفی کنیم.»

او با اشاره به این‌که وب‌سایت آرکئیک لند درحال حاضر ٤٠٠ اقامتگاه را معرفی کرده است ادامه می‌دهد: «تمام هدف ما این است که اقامتگاه‌ها بیشتر معرفی شوند. برای این‌که بتوانیم بیشتر از جوامع حمایت کنیم در کنار معرفی اقامتگاه‌ها صنایع‌دستی و دست‌سازه‌های آنها را هم معرفی می‌کنیم و امکان خرید و رزرواسیون ارزی ریالی را در سایت فراهم کرده‌ایم تا با حذف واسطه‌ها بتوانیم مستقیما در اکوسیستم محلی تأثیر بگذاریم.»

بازگشت زندگی به روستاهای فراموش شده

هاله آقابابا، راهنمای گردشگری و از تسهیلگران آرکئیک لند هم می‌گوید: «هدف ما این است که اگر بنا به معرفی اقامتگاه‌هاست استانداردهای مدنظر هم رعایت شود. هرچند با وجود در نظر گرفتن حد مشخصی از بهداشت و کیفیت خدمات، هنوز استانداردی برای بوم‌گردی در ایران تعریف نشده است. اگر استاندارد واحدی شکل بگیرد بسیاری از مسائل در این مورد حل خواهد شد.» به گفته او درحال حاضر انجمن بوم‌گردی بناست روی این موضوع کار کند تا استانداردی به تصویب برسد.

راهی طولانی تا دو‌هزار اقامتگاه

اقامتگاه‌های ایران در ٢٨ استان و ٢ منطقه آزاد پخش شده‌اند اما با تراکم‌های مختلف؛ بعضی یک خانه و بعضی ٢٠٠ واحد. از ٦٦٩ اقامتگاه کشور ٢٠٨ مورد در استان اصفهان، ١٠٤ مورد در کرمان و ١٠٢ مورد در استان یزد فعال هستند. این‌طور که از آمارهای سازمان میراث فرهنگی بر می‌آید اقامتگاه‌ها در ایران تنها در این چند استان تراکم بسیار بالایی دارد. آذربایجان‌شرقی و البرز هیچ اقامتگاهی ندارند، تنها اقامتگاه تهران که روستاهای بسیاری دارد، در ورامین است و تازگی‌ها بازسازی‌اش تمام شده. آبان ‌سال پیش مدیرکل میراث فرهنگی استان قم گفته بود ١٢ پرونده متقاضیان خانه‌های تاریخی در شهر و خانه‌های روستایی برای تبدیل این مکان‌ها به اقامتگاه‌های بوم‌گردی از سوی کارشناسان درحال بررسی است اما این خانه‌ها هنوز به سرانجامی نرسیده‌اند.

مازندران در نوروز ٩٧ بیشتر از ١٠‌میلیون مسافر را اسکان داد اما این استان ٥٤ اقامتگاه بوم‌گردی دارد و عجیب این‌که گیلان هم استان سرسبز همجوار مازندران است، فقط و فقط ٣ اقامتگاه روستایی دارد. در این میان منطقه آزاد قشم ٣٢ خانه بوم‌گردی در رتبه پنجم قرار گرفته است اما شبیه گیلان باز هم هست: کردستان، کرمانشاه، گلستان، هرمزگان، همدان، کهگیلویه و بویراحمد، زنجان، خوزستان، آذربایجان‌غربی، بوشهر، چابهار و مرکزی با وجود ظرفیت‌های تاریخی و طبیعی بی‌نظیر و بی‌شمارشان اما هرکدام کمتر از ٥ اقامتگاه دارند. این آمارها درحالی است که سازمان میراث فرهنگی از دو‌سال پیش وعده داده که شمار خانه‌های بوم‌گردی را به ۲۰۰۰ واحد خواهد رساند.

از بهمن‌ماه ‌سال پیش به دنبال صدور دستور رئیس سازمان درخصوص رسیدگی به مشکلات بوم‌گردی‌ها، بررسی میدانی اقامتگاه‌های بوم‌گردی در تمام استان‌های کشور آغاز شد و بنا شده «هر هفته اقامتگاه‌های بوم‌گردی یک استان» بررسی شود تا مشکلات و ظرفیت‌هایشان شناسایی شود. با وجود تمام کاستی‌ها اما بوم‌گردی آمده تا در دل خانه‌های روستایی پا بگیرد، شغلی برای روستاییان دست و پا کند، مهاجران رفته از روستا را بازگرداند و راهی برای زنده کردن فرهنگ‌های مختلف و معرفی‌شان باشد.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


وب‌سایت اِراول: محله زرتشتیان یزد در نگاه اول چیزی بیش از یک محله با ساختار تاریخی نیست. اما اگر کمی از پیشینه زرتشتیان بدانیم و نگاه دقیق تری به کوچه پس کوچه های این محله بیاندازیم، با جزئیات خاص و ویژه ای در این محله مواجه می شویم.

جزئیاتی که در خیلی از کوچه پس کوچه های قدیمی شهرهای کشورمان بارها و بارها دیده ایم و بدون توجه به شناسنامه و پیشینه اش از کنار آن عبور کرده ایم. بیایید با اراول سری به محله زرتشتیان در یزد بزنیم.

سری به محله زرتشیان در یزد بزنیم

قبل از اینکه کشور ایران به تصرف اعراب درآید و ایرانی ها دین اسلام را بپذیرند، زرتشت مذهب رسمی ایرانیان بود.بسیاری از زرتشتیان در آن زمان به یزد مهاجرت کردند و با پرداخت مالیات، در آیین زرتشتی باقی ماندند.در حال حاضر بسیاری از آداب و رسوم ما ایرانی ها ریشه در آیین های به جا مانده از دوران باستان دارد که بخش قابل توجهی از آن هنوز در شهر یزد پابرجاست.

این محله دارای بناهای مختلفی است. از جمله آتشکده معروف “آتش ورهرام“ که یادگار دوره ناصرالدین شاه قاجار است.

از دیگر بناهای مهم تاریخی این محله می توان خانه ورمزدا، خانه رستمی، دبستان دینیاری، گاهنبارخانه،خانه ورجاوند، آتشکده زرتشتیان و بیمارستان بهمن را نام برد.

بافت سنتی این محله در حاشیه خیابان آیت‌الله کاشانی قرار گرفته و به همان شکل قدیم خود حفظ شده است.

اما بهتر است قبل از بازدید از آتشکده و دیگر بناهای تاریخی این محله، راهتان را از کوچه پس کوچه های باریک و خشتی محله زرتشتی ها در پیش بگیرید و حین عکاسی از جزئیات این محله و داستان آن ها غافل نشوید:

درکوب های زنانه و مردانه

سری به محله زرتشیان در یزد بزنیم

درکوب های مسی از بهترین اجزائی است که بر درب های چوبی و قدیمی محله زرتشتی ها خودنمائی می کند و ریشه در سنت های پیشین ایرانیان دارد.

این درکوب ها جزء جدایی ناپذیری از دربهای ایرانیان است که در بسیاری از شهرها وروستاهای قدیمی ایران هم یافت می شود.

درب خانه های قدیمی ایرانیان دو درکوب داشت؛ یکی برای آقایان و یکی برای بانوان. علت این کار این بود که صاحبخانه بتواند تشخیص بدهد که چه کسی بر در خانه است و از این جهت کسی که برای گشودن در به روی مهمان می رفت، زن خانه باشد یا مرد خانه.

این گونه اطلاعات برای خانواده های محافظه کار و به ویژه بعدها برای مسلمانان بسیار ضروری بود. درکوب سمت راست که بزرگتر بود و صدای بم تری ایجاد می کرد برای مردان بود و درکوب سمت چپ که صدای آن کمتر بود، برای بانوان بود.

سکوها و طاقچه ها

سری به محله زرتشیان در یزد بزنیم

از آنجایی که برقرار کردن ارتباط و ایجاد تعامل با همسایگان در بین اهالی یزد بسیار اهمیت داشته، در گوشه و کنار کوچه ها سکوهای خشتی تعبیه می شد تا اهالی محل بتوانند در طول روی آن بنشینند و بعد از سلام و احوال پرسی، گپی با هم بزنند.

همچنین طاقچه هایی در بین مسیر روی دیوارها برای روشن کردن شمع و پیه سوز تعبیه شده بود که همسایگان بتوانند در طول شب، با قرار دادن شمع یا پیه سوز بر روی آن، روشنایی مورد نیاز خود را تامین کنند.

به این ترتیب با نزدیک شدن به غروب آفتاب و تاریک شدن هوا مجبور نبودند کوچه را ترک کنند، بلکه می توانستند زیر نور پیه سوز یا شمعدان ها به گفتگوی خود ادامه بدهند.

اگر چه امروز نیازی به روشن کردن پیه سوزها نیست و این طاقچه ها فقط نمادین است و یادگاری از گذشته نه چندان دور محله زرتشتیان.

کوچه آشتی کنان

سری به محله زرتشیان در یزد بزنیم

یکی از مشخصات معماری شهری در ایران باستان کوچه های باریک و طویلی است که به کوچه آشتی کنان شهرت داشته اند. این کوچه ها آنقدر باریک هستند که دو نفر به شکل همزمان به سختی می توانند از آن عبور کنند. مشابه این کوچه ها در محله زرتشتی های یزد هم وجود دارد.

هر وقت دو نفر به هر دلیل با یکدیگر قهر بودند و گفتگو نمی کردند، همسایه ها و دوستان آن ها را به بهانه ای به کوچه آشتی کنان می فرستادند تا با یکدیگر رو به رو شده و مجبور به آشتی و گفتگو شوند.

در قسمت بالای این کوچه ها، قوس هایی تعبیه شده است که هم در زیر آفتاب مستقیم کویر حکم سایه بان را دارد و هم، چون از بالا کوچه را به بخش های کوچکتری تقسیم می کند، باعث می شود طول کوچه ها کمتر به نظر برسد و عبور از آن برای عابران چندان خسته کننده نباشد.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


خبرگزاری مهر: بهار با رویش دوباره زمین و درختان می‌آید، تغییر فصلی که به یقین جذابیت‌های زیادی دارد. اصلا بهار از آن دست فصل‌هایی است که در همه جهان زیبایی‌های زیادی را با خودش همراه دارد و از همین رو یکی از فصل‌های پر مسافرت است. خیلی‌ها به دنبال مقصد مناسبی برای سفر در روزهای خوش آب و هوای بهار هستند.

در این میان کاشان یکی از مقصدهای مناسب بهاری که اتفاقا دسترسی به آن راحت است و حتی در یک روز هم می‌توان شهر را گشت زد.

کاشان شهری تاریخی است و بخشی از استان اصفهان محسوب می‌شود. این شهر حدود ۷۰۰۰ سال قدمت شهرنشینی دارد و برخی از مورخان بر این باورند که کاشان با اصالت‌ترین و اولین شهر ایران و جهان است. همچنین «باغ‌فین» در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت جهانی شده است.

اما این بار قرار نیست کاشان را از این منظر ببینیم، در این گزارش می‌خواهیم برای‌تان بگوییم چطور یک روزه به کاشان سفر کنید و مکان‌های دیدنی آن را ببینید. البته منظور ما فقط شهر کاشان است، ابیانه، قمصر و مشهد اردهال در این گردش یک روزه قرار نمی‌گیرند، هم به دلیل مسافت و هم به دلیل زمانی که برای بازدید از آن‌ها نیاز است.

سفر یک روزه به کاشان و زیبایی هایش

چطور برویم؟

راه‌ رسیدن به کاشان اصلا سخت نیست، بلیت قطار برای مسیر رفت و برگشت را خیلی راحت از سایت رجا می‌توانید بخرید و البته یادتان باشد بلیت رفت و برگشت را حتما و باهم خریداری کنید، چون معمولا قطارها در برگشت به تهران مسافر بیشتری دارند و ممکن است بلیت گیرتان نیاید و برنامه سفر یک روزه‌تان بهم بریزد. صبح زود بروید و آخرین ساعت را هم برای برگشت انتخاب کنید. تا کاشان در حدود ۳ ساعت و کمتر با قطار راه دارید، یعنی ۶ صبح از تهران راه بیفتید، حتما ۹ به کاشان رسیده‌اید. قیمت بلیت هم هرکدام ۱۸ هزار تومان است که گاهی اوقات تخفیف می‌خورد و کمتر می‌شود.

بعد از قطار چه کنیم؟

در ایستگاه کاشان که پیاده می‌شوید، برای رسیدن به مرکز شهر یا دیگر مکان‌ها باید ماشین سوار شوید، معمولا داخل ایستگاه تاکسی هست، اما اگر نبود، کنار اتوبان که بایستید، دومی یا سومین ماشین می‌ایستند و فقط می‌پرسد کجا می‌روید و شما را می‌برد! راه‌آهن کاشان در شرقی‌ترین نقطه شهر قرار گرفته و «باغ‌فین» که ثبت جهانی هم شده و به نظر می‌رسد هرکسی که به کاشان می‌رود حتما باید آن را ببیند، در غربی‌ترین نقطه آن! شاید فکر کنید بهتر است از راه‌آهن به مرکز شهر بروید و بعد به سمت غرب و باغ فین بروید، اما از ما به شما نصیحت که همان اول کار از ایستگاه به باغ‌فین بروید، هم اینکه ممکن است عصر با توجه به ترافیک محل‌های دیدنی در مرکز شهر هم خسته شوید و هم اینکه دیگر زمان رفتن به سمت دیگری از شهر را نداشته باشید، هم اینکه باغ‌فین شلوغ و البته گرم می‌شود.

پس همان اول یک ماشین بگیرید به سمت باغ‌فین و حواستان هم باشد که دربست حساب نکنند! بگویید مسافر بزند، اما در نهایت بین ۱۲ تا ۱۵ هزار تومان کرایه می‌گیرد.

سفر یک روزه به کاشان و زیبایی هایش

باغ‌فین کاشان

نام باغ‌فین هم در میان آثار ثبت شده ملی وجود دارد، هم چند سالی است به ثبت جهانی یونسکو رسیده است. اما دلیل شهرت این باغ به جز اینکه باغ‌ایرانی دوره صفویه است، محلی است که ناصرالدین شاه، صدراعظم خود «امیرکبیر» را به قتل رسانید، حمام فین که امکان بازدید از آن وجود دارد، قتلگاه امیرکبیر است.

به هر حال وقتی به کاشان سفر می‌کنید، باغ‌فین را هم باید دید، اما به طور کلی باغ‌فین را نمی‌توان در دسته بناهای خیلی خاص قرار داد، این باغ شباهت زیادی به باغ‌های یزد دارد و متاسفانه بخش‌های زیادی از بخش‌های داخلی سازه از بین رفته است، در باغ‌فین حتما بخش «حوض جوش» را ببینید، یکی از ورودی‌های آب چشمه به باغ از این قسمت بوده که در ضلع جنوبی باغ قرار گرفته، این حوض ۱۶۰ حفره دارد که ۸۰ حفره آن ورود آب و ۸۰ حفره آن کار خروج آب را انجام می‌دهند.

سفر یک روزه به کاشان و زیبایی هایش

به سمت تپه‌های سیَلک

خیلی وقتتان را در باغ‌فین و اطراف آن صرف نکنید، یک شهر برای دیدن باقی مانده! بهتر است راه بیفتید و از همان خیابان امیرکبیر که در ورودی و خروجی باغ‌فین است، به سمت تپه‌های سیَلک بروید. این تپه‌ها هیچ چیز خاصی ندارند، واقعا تعدادی تپه هستند که می‌توانید کمی روی آن‌ها راه می‌روید و یک نمایشگاه از ابراز و وسیله‌های پیدا شده از تپه‌ها را ببینید. شاید خیلی راحت بتوان این محل را از لیست دیدنی‌های کاشان حذف کرد، اما بعدها می‌توانید از اینکه در جایی قدم گذاشته‌اید که انسان‌های هشت هزار سال پیش در آن قدم گذاشته‌اند، حالتان فرق می‌کند.

برای رسیدن به این تپه‌ها از همان خیابان امیرکبیر ماشین بگیرید، البته به نظر می‌رسد تقریبا کرایه تاکسی‌ها در کاشان زیاد است، مسیر باغ‌فین تا تپه های سیلک را با ما ۵ هزار تومان حساب کردند، اما دمِ در ورودی پیاده شدیم. برای دیدن تپه‌ها به بلیت نیاز نیست، اما برای تماشای نمایشگاه اثار یافت شده از تپه‌ها باید بلیت تهیه کنید که ما تصمیم گرفتیم فقط تپه‌ها را ببینیم. زندگی روی این تپه‌ها دو مرحله بوده، مرحله اول از هشت هزار سال تا هفت هزار و ۳۰۰ سال قبل است که انسان‌ها به شکار حیوانات مشغول بودند و با گیاهان برای خودشان سرپناه می‌ساختند. بعد از آن در مرحله دوم یعنی از هفت هزار و ۳۰۰ سال تا ۶ هزار و ۷۰۰ سال قبل زندگی انسان‌ها وارد مرحله پیشرفته‌تری شده و کار با فلزات را یاد گرفته بودند. اما در حدود سال‌های ۶ هزار و ۷۰۰ سال تا ۶ هزار ۶۰۰ سال قبل آخرین روستای این منطقه خالی از سکنه می‌شود، دلایل آن هم به عواملی مثل بیماری و زلزله و زوال زیست محیطی برمی‌گردد. البته امروزه در منطقه می‌توانید بقایای استخوان آریایی‌هایی که احتمالا در اثر زلزله از بین رفته‌اند را ببینید.

سفر یک روزه به کاشان و زیبایی هایش

پیش به سوی مرکز شهر

سفر یک روزه به کاشان و زیبایی هایش

حالا که دو محل دورتر از مرکز شهر را دیده‌اید و ساعت هم تقریبا ۱۱ قبل از ظهر است، با یک ماشین به سمت مرکز شهر و خانه‌های تاریخی بروید. البته ماشین پیدا کردن چندان ساده نیست و بهتر است که در مسیر و کنار خیابان راه بروید تا ماشین پیدا کنید. البته اگر خوش‌شانس باشید یک راننده خوش‌اخلاق و راه بلد سوارتان می‌کند و در پایان هم چون مهمان شهرشان شده‌اید و با این بهانه که مسیرش بوده، از شما پول نمی‌گیرد!

خانه‌های تاریخی کاشان همگی در کنار هم هستند و از اول خیابان که شروع کنید، با خیال راحت همه را دیده‌اید و خیالتان راحت است هیچ‌کام هم از دست نمی‌روند!

سرای عامری‌ها

سفر یک روزه به کاشان و زیبایی هایش

 

سرای عامری‌ها که بعد از مرمت امروز به اقامتگاه زیبایی بدل شده، احتمالا اولین مقصد شما در خیابان خواهد بود، خانه‌ای بزرگ و قدیمی است که احتمالا به قرن ۱۳ برمی‌گردد. البته برای ورود به خانه باید بلیت ۵ هزار تومانی آن را تهیه کنید. این خانه دو حیاط مستقل از هم برای دو بخش درونی و اندرونی دارد که و از ویژگی‌های آن مجلل بودن هرکدام و تزئینات بخش‌های مختلف خانه است.

از آن‌جایی که شما در سرای عامری‌ها اتاق ندارید، فقط بخش حیاط و ساختمان اصلی را می‌توانید ببینید و البته از یک راهروی متفاوت و عجیب و به پشت بام برسید که اتفاقا خیلی هم زیباست.

خانه طباطبایی‌ها

سفر یک روزه به کاشان و زیبایی هایش

مرحوم سیدجعفر طباطبایی که از تجار معروف و شناخته شده فرش دستباف در کاشان بوده، در سال ۱۲۰۹ شمسی سنگ‌بنای خانه‌ای چهار هزار متری را می‌گذارد! خانه‌ای با بخش‌های اندرونی، بیرونی و مخصوص خدمه که مجموعا ۴۰ اتاق، چهار حیاط، چهار سرداب (زیرزمین)، سه بادگیر و دو مسیر عبور قنات دارد. ساختن خانه هم ۱۰ سالی زمان بُرده! برای ورود به خانه هم بلیت دو هزار ۵۰۰ تومانی را باید تهیه کنید، اگر به خانه طباطبایی‌ها رفتید، خودتان را مثل ما خسته نکنید که همه ۴۰ اتاق را از نزدیک ببینید، از بودن در حیاط‌ها و اتاق‌های اصلی لذت ببرید و کنار گل‌های حیاط عکس بگیرید. ۴۰ اتاق خالی چندان هم دیدن ندارد و فقط خستگی برای‌تان باقی می‌گذارد، البته چون خیلی بزرگ است، حواس‌تان باشد هر چهار حیاط را ببینید که هر کدام زیبایی خاص خودشان را دارند.

خانه بروجردی‌ها

سفر یک روزه به کاشان و زیبایی هایش

خانه بروجردی‌ها که خیلی هم به خانه طباطبایی ها نزدیک است، داستان جالبی دارد، می‌گویند حاج سیدمهدی نطنزی که بازرگان مقیم کاشان بوده و به خاطر سفرهای زیادش به بروجرد، بروجردی نامیده می‌شده، عاشق دختر حاج سیدجعفر طباطبایی (همان صاحب خانه طباطبایی‌ها) می‌شود و پدر دختر شرط ازدواج دخترش را ساختن خانه‌ای مانند خانه خودش عنوان کرده! جادوی عشق کار خودش را کرد و بعد از هفت سال حیاط اندرونی خانه ساخته می‌شود و بعد ۱۱ سال دیگر هم برای ساختن تالار اصلی زمان صرف می‌شود.

ورودی خانه بروجردی‌ها هم دو هزار و ۵۰۰ تومان است و علاوه بر حیاط زیبا، گچ‌بُری‌ها چشم نوازی دارد و وقتی برای دیدنش رفتید، تمام مدت سر به هوا خواهید بود!

خانه عباسیان

سفر یک روزه به کاشان و زیبایی هایش

 

خانه عباسیان هم مثل دو خانه قبلی در همان محله قرار گرفته و بلیت دو هزار ۵۰۰ تومانی دارد، البته زیربنای آن خیلی بیشتر است و معماری متفاوتی هم دارد که در همه‌جا تقارن رعایت شده است. اما خانه عباسیان یک رستوران معروف هم دارد که اگر بر اساس همین برنامه پیش آمده باشید، حالا دیگر وقت نهار است و می‌توانید قبل از دیدن خانه یا بعد از دیدن آن به رستوران بروید و نهار بخورید. البته رستوران خیلی شلوغی است و پر از توریست‌هایی است که می‌خواهند غذای ایرانی را در دل ایران تجربه کنند! غذاهای مختلفی هم دارد، اما غذای کاشان، آبگوشت، مسما بادمجان با گوشت شتر و گوشت و لوبیا با برنج و شوید است. البته قطعا غذاهای مختلف دیگری هم هست و حتی ممکن است هر منطقه غذایی را به شکل متفاوتی سرو کند، اما این غذاها را در رستوران خانه عباسیان می‌توانید پیدا کند، دوغ و ماست محلی خوشمزه‌ای هم دارند.

حمام سلطان امیر احمد

سفر یک روزه به کاشان و زیبایی هایش

 

این منطقه کاشان به محله سلطان امیراحمد معروف است و حمام سلطان امیراحمد هم همین‌جا قرار گرفته است. بلیت ورودی آن برای هر نفر دو هزار تومان است و باید بگوییم به جز معماری خاص و زیبا انتظار چیز دیگری را نداشته باشید. پشت بام حمام‌های قدیمی هم که اساسا زیبایی خاصی دارد.

مسجد آقابزرگ

سفر یک روزه به کاشان و زیبایی هایش

 

حالا دیگر نهار خورده‌اید، کم‌کم از کوچه پس کوچه‌های محله به سمت خیابان اصلی و مسجد آقابزرگ و بازار حرکت کنید. احتمالا ساعت ۴ بعد از ظهر است و اگر بلیت قطار هم خریده باشید، تقریبا دو ساعت وقت دارید.

مسجد آقا بزرگ با پیاده روی در حدود ۱۵ دقیقه‌ای از خانه‌های تاریخی و انتهای کوچه‌ای به همین نام قرار گرفته است. این مسجد که امروزه همچنان مورد استفاده است و محل تحصیل طلاب هم هست، را نسوب به ملا مهدی نراقی می‌دانند که به آقا بزرگ معروف بوده است و با هزینه مرد نیکوکاری به نام حاج محمدتقی خانبان و پسرش ساخته شده است. ما بعد از باران بهاری به مسجد رسیده بودیم، آسمان صاف و آبی رنگ کنار کاشی‌های آبی رنگ مسجد فضای متفاوتی را به وجود آورده بود و البته نکته مهم مسجد حضور طلاب در طبقه پایین آن بود که در حجره‌ها به درس مشغول بودند.

بازار سنتی کاشان

اگر جمعه به کاشان بروید، بازار آن تقریبا تعطیل است و تنها می‌توانید در بازاری خالی از شور و زندگی و با مغازه‌های بسته قدم بزنید. بازار سنتی کاشان به دلیل معماری خاصی که دارد، معروف شده و در زمان صفویه رونق زیادی داشته، از طرفی بازار وسعت زیادی دارد و برخی از قسمت‌های بازار به نام صنف‌هایی که در آن هستند، شناخته می‌شود؛ مثل بازار مسگرها، رنگرزها، ریسمان‌فروش‌ها زرگرها و ….

و برگشت..

سفر یک روزه به کاشان و زیبایی هایش

حالا که با این برنامه همراه شده‌اید و کاشان را دور زده‌اید، دیگر ساعت از ۵:۳۰ عصر گذشته و کم‌کم باید به سمت ایستگاه قطار برگردید. احتمالا جاهای دیدنی از این لیست جا مانده باشند، مثل همین بازار که ساختمان‌های مختلفی دارد، اما سفر یک روزه است و به هر حال محدودیت‌های زمانی دارد و از طرفی آدمیزاد هم خسته می‌شود! اگر همه مسیر را مو به مو با ما امده باشید، می‌دانید که دیگر توان راه رفتن هم ندارید و خیلی خسته هستید. از همان اطراف بازار یک بستنی بخرید، سوار تاکسی شوید و با ۵ هزار تومان به به ایستگاه قطار برسید.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


هفته نامه همشهری شش و هفت – فرزانه ابراهیم زاده: وقتی اهل سفر باشی و در سرزمینی زندگی کنی که چهارفصل است، همیشه راهی هست که تو را صدا بزند. یکی از مسیرهایی که در نوروز برای سفر هیجان انگیز است، زدن به دل کویر مرکزی و رفتن به استان زیبای یزد است. استانی که البته دیدنی هایش بیش از یک سفر چند روزه یا یک گزارش ساده است. از شمال این استان و منطقه دیدنی اردکان آغاز کرده ایم؛ منطقه ای که به اندازه یک استان دیدنی دارد.

چطور برویم؟

 
برای سفر به اردکان کافی است راهی استان یزد شوید. نخستین شهری که از سمت شمال استان سر راه قرار دارد اردکان است. قطارهایی هم که به سمت شهر یزد می روند در سر راه خود در ایستگاه اردکان توقف دارند و بعد به سمت مرکز استان به عنوان ایستگاه نهایی می روند. ایستگاه قطار اردکان به عنوان چهارراه مرکزی ایران هم شناخته می شود؛

 

دل زدن به کوچه پس کوچه‌های کویر

 

چرا که این ایستگاه به چهار گوشه ایران دسترسی دارد. البته یادتان باشد که ایستگاه قطار اردکان تا خود شهر 10 دقیقه ای فاصله دارد و در جاده یزد تهران قرار گرفته است. هر چند کاروانسرای تاریخی خرانق هم مکانی برای اقامت دارد اما پیشنهاد می کنیم برای اقامت در یکی از خانه های سنتی شهر اردکان بمانید. خانه هایی که از دوران قاجار و صفویه که شما را در فضای زندگی مردم این شهر از حدود 300 سال پیش قرار می دهند.

 
کجا و چه ببینیم؟

 

این سفر همان طور که در ادامه خواهید دید؛ از شهر زیبا و تاریخی اردکان شروع خواهدشد و بعد از دیدن نقاط تاریخی و کوچه های قدیمی و سنتی و بادگیرهایش به سمت «پیر چک چک» در 70 کیلومتری این شهر ادامه پیدا می کند. بعد از دیدن پرستشگاه «پیر چک چک» اگر به سمت شرق حرکت کنید در کمتر از نیم ساعت در روستای تاریخی «خرانق» خواهید بود و می توانید در یکی از منحصر به فردترین بافت های قدیمی و تاریخی ایرانی چند ساعتی وقت بگذرانید و حتی اگر خواستید شب را در کاروانسرای قدیم این شهر سر کنید.

 

دل زدن به کوچه پس کوچه‌های کویر 

پرستشگاه پیر چک چک 

 

در ضمن بعد از دیدن این دو منطقه اگر خواستید به اردکان برگردید سر راه تان سری به «پیر هریشت» بزنید و از آن سمت به طرف «عقدا» بروید. بخشی که زادگاه میرزا رضای کرمانی یا همان قاتل ناصرالدین شاه قاجار است و در کنارش غارهای شگفت انگیز «اشکفت» را ببینید. درست است که به کویر مرکزی سفر می کنید که تابستانی گرم و خشک دارد اما در زمستان هم هوای شهرها در شب به زیر سفر می رسد و در روز سرمای آن هر چند به حد شهرهای کوهستانی نمی رسد، اما خشکی هوا سرما را زیر سایه آفتاب بیشتر می کند و باید حسابی خودتان را بپوشانید و منتظر باشید تا در میانه روز کمی گرم تر شود. در هر صورت برای دو فصل پاییز و زمستان لباس همراه تان باشد.

کوچه های مسقف

در شهرهای کویری مانند اردکان همه چیز متناسب با اقلیم ساخته شده. سامانه پیچیده قنات و معماری یکه بادگیرها و کوچه های باریک، بخشی از خلاقیت های معماران زبردست این سامان با اقلیم منطقه است اما در میان این بناها، هیچ یک به اندازه «ساباط ها» جالب و ممتاز به نظر نمی رسند. ساباط ها کوچه هایی با سقف هایی هستند که نه تنها خانه های دو سر کوچه را به هم متصل می کنند که باعث محافظت از مردم در فصل گرم می شوند. این سقف ها به شکلی ساخته می شدند که رهگذران در مسیر خود در سایه قرار بگیرند.

 

کوچه ضیایی یکی از کوچه های قدیمی اردکان است که در بافت قدیم آن قرار دارد. این کوچه از مسجد چرخاب تا خانه ضیایی امتداد دارد. در کوچه ضیایی ساباط های متعددی ساخته شدهاست. همان طور که ساباط ها رامی بینید می توانید مسیر کوچه را بگیری به راهی برسید که به «دربندها»ی مختلف منتهی می شود. این دربندها در معماری سنتی شهرهای کویری از جمله اردکان اهمیت خاصی داشتند. هر دربند ملک افراد شناخته شده محله بود که به سبب قدرت مالی یا نفوذ سیاسی دارای چندین خانه بودند. در ورودی این خانه ها در داخل دربند باز می شد و در ابتدای دربند در نسبتا بزرگ قرار داشت که شب ها بسته می شد و به این ترتیب خانه های داخل دربند از امنیت بیشتر برخوردار می شد.

 

دل زدن به کوچه پس کوچه‌های کویر 

کوچه ضیایی 

 

اغلب دربندهای موجود در اردکان متعلق به اوایل قاجار و در محله چرخاب قرار دارند. در این میان دربند «ملاتقی یکی» از پرجاذبه ترین و طولانی ترین دربندهای اردکان است. در این دربند پیچ در پیچ، 9 خانه قرار گرفته که از میدان بین هاشمی در محله چرخاب شروع می شد و به محله علی بیک می رسد. این دربند از دو دربند داخل هم تشکیل شده است. بخشی از این دربند سفیدکاری و بخشی دیگر آن کاهگی است و هشتی ورودی آن با نقش گچکاری شده شمسه تزیین یافته است. دربندها را هم که دیدید باز به دل کوچه ها بزنید.

 

در پس هر کوچه به گذری و هر گذر به میدانی ختم می شود. این که می گوییم میدان، منظورمان میدان به مفهوم شهری مدرن نیست؛ مقصود جایی است کمی وسیع تر از گذرها که محل تجمع مردم محل بوده. در کنار میدان چرخاب که در همین راه درهم پیچیده قرار گرفته دو نخل بزرگ مسجد «ریزده» را می توانید ببینید. نخل هایی که در عزای امام حسین (ع) و یارانش در کوچه پس کوچه های شهر می توانید پیدا کنید. از میدان چرخاب به سمت شرق حرکت کنید و از کوچه ای که کنار امامزاده محل قرار دارد، بگذرید تا به یکی از مهم ترین بناهای تاریخی شهر اردکان یعنی مسجد جامع برسید.

 

دل زدن به کوچه پس کوچه‌های کویر (ناقص) 

نمایی از شهر میبد

شبیه تابلوهای پرویز کلانتری

با هر وسیله ای که به سمت اردکان بیایید نخستین تصویری که از این شهر به یادتان خواهدماند قاب عکسی شبیه تابلوهای معروف پرویز کلانتری است. شهری که مرکز آن شما را به شهری می برد با کوچه های به هم پیوسته با ساباط ها و بادگیرهای بلند و کوتاه و خانه های خشتی اما این تصویری از شهر اردکان است که مرکز منطقه ای به همین نام و بزرگ تر از محدوده شهر است. فاصله میان اردکان تا تهران 567 کیلومتر است. این شهر تا یزد 59 کیلومتر فاصله دارد. نزدیک ترین شهر به اردکان میبد است که در 9 کیلومتری آن ساخته شده.

 
در مسیر رسیدن به اردکان می توانید معادن سنگ و خاک سفالگری و حتی معادن سنگ آهنگ و سنگ های صنعتی اطراف این شهر و میبد را به خوبی ببینید. به همین خاطر شهر میبد یکی از مهم ترین مراکز سفالگری و کاشی کاری ایران نیز به شمار می رود، اما کاشی ها به میبد رفته و معادن در اردکان باقی مانده اند. کاوش های باستان شناسی در اطراف اردکان نشان از سابقه تاریخی طولانی زندگی در اطراف این منطقه دارد. نیایشگاه «پیر چک چک» و «هریشت» از بناهایی هستند که براساس داستان هایی که در منطقه بر سر زبان هاست به دورانی می رسند که مسلمانان به ایران آمدند.

 

دل زدن به کوچه پس کوچه‌های کویر 

 

در کنار اینها غار باستانی «اشکفت» قرار دارد که آثاری از دوران پیش از تاریخ را در خود جای داده است. با این همه قدیمی ترین سندی که به نام این شهر اشاره می کند در یکی از سفرنامه های قرن هفتم هجری است که در آن یکی از شیوخ قصد ساختن خانقاهی را در اردکان داشته است. قدمت مسجد جامع اردکان که از مساجد قدیمی در استان یزد است نیز به همین دوران باز می گردد. بافت تاریخی منحصر به فرد اردکان هم سابقه ای بیش از 800 سال را نشان نمی دهد.

برای گشت و گذار در اردکان از یاد نبرید که شما وارد یک شهر خشتی کویری شده اید و بخشی از وقت و انرژی خود را باید برای قدم زدن در بافت سنتی شهر بگذارید که در مرکز تاریخی قرار دارد. اردکان به جز مسجد جامع و مسجد «ریزده»، بازار قدیمی و خانه های تاریخی، کوچه هایی دارد که قدم زدن در دل آنها برای ساعت ها می ارزد و لحظه های خوبی را برای تان به همراه خواهدداشت اما این همه جاهای دیدنی اردکان نیست. برای گشتن در شهر می توانید سه محور را انتخاب کنید. نخستین محور همان شهر قدیمی است و محور بعدی بخش زرتشتی است و بعد از این هم می توانید به سمت بافت نسبتا جدیدتر شهر و پارک شهر بروید.

خشت و خاک

خشت و خاک؛ مهم ترین ویژگی شهر اردکان است. برای رسیدن به بخش تاریخی شهر کافی است به سمت خیابان ولی عصر بروید و از آن جا وارد خیابان آیت الله خامنه ای شوید. در دو سوی این خیابان به سمت هر گذری که بروید با بافت تاریخی وارد می شوید. در این بخش چندین محله قرار گرفته که معروف ترین آنها محل کوشکنو، چرخاب، زین الدین و جعفرخان است. البته پیشنهاد ما این است که اگر می خواهید ساباط ها و خانه های تاریخی این شهر را ببینید سمت راست خیابان را در پیش بگیرید

 

و و ارد محله چرخاب و کوشکنو شوید و با نشانه هایی که در دیوارها هست همراه شوید. قدمت این محله براساس شواهد تاریخی و قدمت مسجد جامع اردکان به 800 سال می رسد، اما بازسازی دوره قاجاری باعث شده تا بازار قدیمی شهر از میان رفته و بازار جدیدی ساخته شود که به بازار نو معروف است.

نکته: در بافت قدیمی شهرهایی مثل یزد و میبد و اردکان که قدم می زنید خودتان را به دست کوچه ها و بافت بسپارید و همراه آنها بروید و بگذارید گم شوید و خیلی به تابلوهایی که به دیوارهاست توجه نکنید.

 

دل زدن به کوچه پس کوچه‌های کویر 

یادگار دوران گذشته

مسجد جامع اردکان در حاشیه دو کوچه قرار دارد و چهار در دارد. فرق نمی کند از کدام در این مسجد- که در دوران تیموری ساخته شده- وارد می شوید. در اصلی از مسجد از کنار هم قرار گرفت صدها قطعه چوب پنج ضلعی ساخته شده است. روی دماغه در، هشت قطعه فلز به شکل مربع قرار دارد که تنها چهار قطعه آن باقی مانده است. مسجد فعلی در زمان صفویه بازسازی شده و مانند سایر بناهای معماری منطقه دو بخش تابستانی و زمستانی از خشت و گل دارد.

 

این مسجد یک ایوانی دارای یک صحن است که گنبدخانه و ایوان و رواق ها در بخشی قرار دارد که به شبستان تابستانی منتهی می شود. هر چند شبستان تابستانی مسجد جامع اردکان از شبستان زمستانی قدیمی تر و ارائه های معماری بیشتری دارد. در زمستانی اگر بعد از اذان مغرب برای دیدن مسجد بروید می توانید بخش های مختلف این بنا را ببینید. یادتان باشد در دیدن از شبستان تابستانی سراغ «محراب نظرکرده» این بخش بروید و آن را از نزدیک ببینید. گنبدخانه و صحن یک ایوانه با رواق هایی در اضلاع شرقی و غربی و همچنین در ورودی و اصلی بنا، رو بهر وی گنبد خانه باز می شود.

قدیمی ترین شیئی که در مسجد جامع اردکان قرار داشت زیلویی بود که در سال 1016 بافته شده بود و در محراب اصلی مسجد پهن می شد و حالا در موزه مردم شناسی شهر اردکان است که کمی آن سوتر از مسجد در کوچه ای قرار گرفته که حوزه علمیه شهر قرار دارد. موزه مردم شناسی خصوصی است و تا قبل نماز ظهر هم قابل بازدید است. بعد از دیدار از مسجد جامع می توانید به سمت بازار سنتی و قاجاری بروید؛ بازاری که البته مانند بقیه بخش سنتی نورپردازی شده و می توانید شب و روز حتی بعد از تعطیلی در آن قدم بزنید. در این بازار البته مهم ترین سوغاتی اردکانی یعنی ارده و حلوا و روغنی که از آن استخراج می شود، تهیه و فروخته می شود.

 

عصاری های قدیمی اردکان در بازار و حوالی آن قرار دارند که می توانید از نزدیک فرایند روغن گیری از کنجد را ببینید. در کنار عصاری ها، رنگ رزی ها قرار دارند که در آنها از روناس، گرد روناس را که در رنگ استفاده می شود، گرفته می شود. در انتهای بازار هم بعد از گذر از یکی از همان گذرهای باریک به کوچه ای می رسید که در آن می توانید هم آب انبار و پایاب بازار را ببینید و هم آسیاب قدیمی و 3000 ساله اردکان را؛ آسیایی که ماننده همه آسیاب های مناطق کویری متصل به قنات های شهر است.

 

 دل زدن به کوچه پس کوچه‌های کویر

رنگ رزی های اردکان

دو خانه تاریخی و موزه فرش

بعد از گذشتن از چند کوچه باریک و خشتی در محل چرخاب به کوچه ای می رسید که در سر آن یک آب انبار قرار دارد و میانه کوچه ای باریک به موزه فرش و خانه آیت الله سید روح الله خاتمی ختم می شود. خانه آیت الله سید روح الله خاتمی یکی از مهم ترین خانه هایی است که در این منطقه قرار دارد و هم اکنون به عنوان موزه مفاخر شهر و یادگارهای خانواده خاتمی نگهداری می شود. این خانه که حدود 200 سال قدمت دارد زادگاه رییس دولت اصلاحات و خانه پدری او تا زمان فوت آیت الله روح الله خاتمی است که از استادان سرشناس حوزه و امام جمعه و مدرس حوزه علمیه اردکان بوده است. خانه خاتمی مانند بسیاری از خانه های کویری ساده و دارای دو بخش تابستانی و زمستانی است.

 
دو بخش خانه با حیاطی مربع که در مرکز آن یک حوض قرار گرفته جدا می شود. بخش زمستانی یا آفتاب گیر خانه که در ورودی قرار دارد هم اکنون به موزه آثار و یادگارهای صاحب خانه اختصاص دارد. سه اتاق کوچک درهم با درهای چوبی دو لنگه و شیشه های رنگی و سردر هلالی آن یادآور کلاس های درس و حافظ خوانی و مثنوی آیت الله سید روح الله خاتمی و فرزندانش را دارد. در گذر از حیاط به بخشی می رسیم که پیش از این اتاق های اهالی خانه بوده و حالا تبدیل به موزه مفاخر شهر اردکان شده است. مناره بادگیری که آن سوی حیاط به چشم می خورد نشان از تابستانی بودن بخش جنوبی خانه دارد که شامل مطبخ (آشپزخانه)، اتاق بادیگر و آب انبار است.

 

مطبخی که تا پیش از تبدیل این خانه به موزه همچنان اصالت خود را حفظ کرده و تنور سنگی و اجاقش نشان از سال ها کار و گرمای آتش دارد. پشت مطبخ و اتاق بادگیر پایاب قنات به سمت آب انبار می رود. آب مصرفی این خانه و چند خانه همسایه آن از یکی از 57 قناتی که در اردکان داشت سیرآب می شد. آب با کمک شبکه به هم پیوسته لوله کشی به پایاب قناتی که در هر خانه ساخته می شد می رسید در آب انبار جمع و مورد استفاده قرار می گرفت. در کنار آب انبار مانند همه خانه های مناطق گرمسیر یخدان خانه قرار دارد که محل قرار دادن غذاهایی بوده که احتمال خراب شدن آنها می رفت.

از خانه که بیرون بیایید موزه فرش ار دکان در مقابل تان است. نکته جالب در موزه های اردکان یکی قرار گرفتن آنها در بناهای تاریخی است و دومی این است که توسط بخش خصوصی راه اندازی شده اند. موزه فرش هم که در خانه ای تاریخی بنا شده توسط بخش خصوصی راه اندازی شده است. البته هم اکنون موزه فرش این شهر به خاطر بازسازی تعطیل است. بعد از خانه آیت الله خاتمی باز اگر کوچه را ادامه بدهید به بن بست نمی خورید و به سمت کوچه ای می روید که شما را با یک گذر به کوچه ای می رساند که در آن خانه تاریخی «تقدیری ها» قرار دارد.

 

دل زدن به کوچه پس کوچه‌های کویر 

خانه تقدیری ها 

 

خانه تقدیری ها هم مانند خانه آیت الله خاتمی یادگار دوران قاجاریه است و متعلق به یکی از تاجران شناخته شده شهر به همین نام یعنی تقدیری. این خانه به سبک خانه های یزد، به صورت چهاروجهی ساخته شده و دو بخش اعیان نشین و نوکرنشین دارد. اتاق های ان پنج در و یا سه در است که درها با شیشه های رنگارنگ و کوچک تزیین شده اند. اتاق های خانه در اطراف حیاط مرکزی قرار دارند. خانه تقدیری دو طبقه و یک بادگیر بلند نیز دارد. از خانه تقدیری ها که بیرون بیایید می توانید به کوچه ضیایی بروید تا علاوه بر دیدن خانه های تاریخی این کوچه با یکی از منحصر‌به‌فردترین الگوهای معماری شهری در شهرهای کویری آشنا شوید؛ «ساباط».

شهر قنات ها

درست است که ایران کشور کم آبی است و نفس شهر و مردمش به آب بستگی دارد، اما در شهرهای کویری این نفس را از قنات هایی می گیرند که توسط نیاکان شان کنده شده و طول برخی از آنها به 20 کیلومتر و حتی بیشتر هم می رسد. قنات هایی که مانند قنات «قطب آباد» اردکان بیش از هزار سال قدمت دارند. به نوشته برخی از منابع معتبر بیش از 60 قنات در اردکان قرار دارد که در میان آن قطب آباد که از فیروزآباد میبد سرچشمه می گیرد بزرگ ترین و مهم ترین آنهاست و زمینی برابر 120 هکتار را سیراب می کند.

 

دل زدن به کوچه پس کوچه‌های کویر 
در شهر اردکان آنچه می بینید پایاب های قنات ها و آب انبارهایی است که آب قنات ها با نهرهایی که زیرزمین حفر می کردند، به آنها سرریز می شد و بدین وسیله برای تابستان و زمستان آب ذخیره می کردند. در مسیر رسیدن آب قنات به پایاب و آب انبار، آسیاب هایی قرار داشتند. حالا یکی از این آسیاب ها در بافت تاریخی اردکان قرار دارد و می توانید با پایین رفتن تا دم سنگ کمی از سامانه عجیب و پیچیده تامین آب سر درآورید. البته آسیاب اردکان در عمق پایین قرار ندارد و بعد از گذر از حدود 30 پله به محل دو سنگ آسیاب می رسد. این محل در عمق 8 متری زمین است. در این محل نیروی آب توربینی چوبی را به چرخش در می آورد و نیروی به دست آمده به سنگ آسیاب منتقل شده و گندم را آرد می کرد. وسایل توزین گندم و  آرد هم در اینجا قرار دارند.

محله شریف آباد

هرچند از دیدن بافت تاریخی و سنتی اردکان نمی شوند گذشت اما درست آن سوی این بافت، محله ای به اسم «شریف آباد» قرار دارد که محل زرتشتی های این شهر است. محله ای که مردمانش با شما از پندار و کردار و گفتار نیک می گویند. زرتشتیان بعد از شیعیان دومین گروه مذهبی را در اردکان مانند سایر شهرهای استان یزد تشکیل می دهند. هر چند به گفته خودشان تعدادشان به نسبت سال های قبل کمتر شده اما باز هم بخشی از مردم این شهر هستند. شریف آباد هم بافتی سنتی و خشتی دارد و شهرداری و سازمان میراث فرهنگی شهر در حال آماده سازی و کف سازی و مرمت برخی خانه های قدیمی آن هستند.

نکته: وارد محله که بشوید می بینید که بر در و دیوار بعضی از خانه ها به اندازه کف دست گل سفید کشیده شده است. زنان کهنسالی که در کنار در خانه های شان نشسته اند و با لهجه اصیل اردکانی با شما صحبت می کنند، توضیح می دهند که این گل سفید نشانه این است که اینجا خانه زرتشتیان است. در مرکز محله شریف آباد و پشت پارکی که در دل آن قرار گرفته یک خانه تاریخی متعلق به زرتشتیان به اسم خانه «سلامت» قرار دارد که البته برای دیدن از این خانه باید هماهنگی کنید.

 

بهترین زمان برای رفتن به محله زرتشتیان اردکان یک ساعت مانده به غروب آفتاب است؛ چرا که در آن زمان به خاطر نماز شامگاهی درهای آتشکده اردکان که در گذرگاهی که به اسم آتشکده نامگذاری شده باز می شود. آتشکده اردکان قدمت زیادی ندارد و بنایی ساده است. اگر نزدیک زمان نماز بروید کسی هست که در آنجا با صدایی بلند «خرده اوستا» بخواند؛ خرده اوستایی که برای یادبود کسی است یا برای سلامتی. دور تا دور سالن تصاویری از «آشو زرتشت» پیامبر ایرانی قرار دارد با پیام مهم او؛ یعنی پندار نیک، کردار نیک و گفتار نیک.

 

دل زدن به کوچه پس کوچه‌های کویر 

آش شولی

«شولی» خوران

نمی شود اردکان بروید و «شولی» مخصوص اردکانی ها را نچشید. این مهم ترین غذای اردکانی هاست. برای شولی خوردن هم پیشنهاد می کنیم بعد ازدیدن از محله شریف آباد به سمت پارک شهر بروید و در حاشیه این پارک شولی فروشی های شهر را می توانید پیدا کنید. شولی آشی ساده است که در آن سبزی، چغندر، پیاز، آرد، عدس می ریزند و با سرکه یا رب انار می خورند. البته کنار شولی آش دیگری هم در یزد پخته می شود که به آش جنوبی معروف است. این ها تنها خوردنی اردکانی ها نیستند.

 

از آنجایی که شیره توت، رب انار و ارده سوغاتی های مهم این شهر هستند اردکانی ها خوراکی دارند که از ترکیب این سوغاتی ها فراهم آمده. یکی از این خوراکی ها «کورماست» است که ترکیبی از ارده و نمک و شیره توت است و خودشان می گویند برای پایین آوردن قند خون بسیار مناسب است. البته کور ماست را باید خود اردکانی ها درست کنند و مانند آش شولی به راحتی پیدا نمی شود. با خوردن شولی می توانید خودتان را آماده جاذبه های دیگر اردکان بکنید که خارج از شهر قرار دارد.

کویری در دل کویر

اگر اهل طبیعت گردی و کویرنوردی باشید اردکان یکی از مقصدهای درستی است که انتخاب کردید. در نزدیکی اردکان کویر این شهر قرار دارد که به «سیاه کوه» معروف است و شکل نعل اسبی اش معروف است. نقطه کویری بین دو کوه منفرد هرش به ارتفاع 1939 متر در جنوب و سیاه کوه به ارتفاع 2050 متر در شمال قرار دارد و مکانی مناسب برای جذب جریان های آبی و سیلابی است که از دامنه این دو کوه سرازیر می شود. برای ماندن در این کویر البته باید تجهیزات کافی را داشته باشید و یادتان باشد شب های کویری بسیار سرد و سوزنده است.

اشکفت

بالاتر گفتیم، اگر اهل طبیعت گردی هم باشید اردکان جای مناسبی است. در فاصله یک ساعتی شهر «عقدا» و 70 کیلومتری اردکان یکی از غارهای منحصر به فرد مرکز ایران به اسم «اشکفت» یا «اشکفت یزدان» قرار دارد؛ غاری باستانی که از مکان های مذهبی زرتشتیان ایران و هند است. دهانه ورود به غار اشکفت بسیار دشوارگذر است و از روستای «هفتهر» دو ساعت پیاده روی تا آنجاست. دهانه غار بسیار کوچک است و به محوطه ای بزرگ باز می شود. این غار در صدر اسلام محلی برای نگهداری و حفاظت از آتش مقدس آتشکده کاریان و آناهیتا بود. این باعث شده تا در سال تعدادی از زرتشتیان به زیارت این غار بروند و چند روزی در آنجا اقامت کنند.

 

دل زدن به کوچه پس کوچه‌های کویر 
«اشکفت» در زبان محلی به معنای شکاف یا غار است. قطر بزرگ غار از سمت دهانه به سمت انتها از 60 متر به 45 متر کم می شود. سه استالاگمیت بزرگ در وسط غار ساخته شده که یکی از آنها حدود 3 متر و 80 سانتی متر ارتفاع دارد و دو ستون دیگر یک متر و 20 سانتی متر ارتفاع و حدود 40 سانتی متر قطر دارند. در داخل غار چندین حوض کوچک و بزرگ و آثاری از ساختمان دیده می شود که نشان دهنده کارکرد سکونتی و عبادتی این غار در گذشته بوده است.

نکته: برای رفتن به غار اشکفت یادتان باشد که باید تجهیزات کامل داشته باشید و سعی کنید تنها به این منطقه نروید و یک بلد راه محلی نیز همراه خودتان ببرید. در ضمن برای دو ساعت پیاده روی در جایی دشوارگذر (صعب العبور) آماده باشید.

قلعه عجایب

از پیر چک چک تقریبا 15 دقیقه زمان نیاز است تا به یکی از عجیب ترین و دیدنی ترین مکان هایی برسید که در کویر مرکزی و شاید در سراسر ایران به چشم می بینید؛ «روستای تاریخی خرانق». روستا یا شهر خرانق در 50 کیلومتری اردکان از یک سو  85 کیلومتری یزد از سوی دیگر قرار گرفته است. برای رسیدن به این شهر باید از کنار معادن معروفی چون معدن سنگ آهن چادرملو و معدن اورانیم ساغند و باریت و روی و گرانیت و منطقه حفاظت شده دره انجیر گذشت. دره ای که در آن، زمانی نمونه های یکه ای از حیواناتی مانند کل، بز، قوچ، گربه وحشی، سیاه گوش و حتی یوز ایرانی زندگی می کردند.

 

تا چند سال پیش روستای خرانق در میان همان قلعه قرار داشت، اما با توجه به بافت تاریخی این مکان، مردم به تدریج این قلعه را ترک کردند و به روستای تازه سازی در کنار آن رفتند. مهم ترین بخش دیدنی خرانق بی تردید همین قلعه تاریخی است که یکی از مهم ترین و بزرگ ترین قلعه های مسکونی داخل ایران بوده. براساس کاوش های باستان شناسی این قلعه حدود 4500 سال پیش ساخته شد. از آن جایی که این مکان در مسیر راهزنان قرار داشت مردم قلعه را ساختند تا در آن از دست راهزنان درامان باشند. به گفته باستان شناسان برج و باروی قلعه در قرن های بعدی ساخته شد.

 

دل زدن به کوچه پس کوچه‌های کویر 

قلعه خرانق

این قلعه به شکل یک موزه می تواند نظرتان را جلب کند. سعی کنید رفتاری را که در بافت تاریخی اردکان داشتید اینجا هم داشته باشید؛ بگذارید راه شما را پیش ببرد تا بتوانید کوچه پس کوچه ها و خانه های دوطبقه و سه طبقه آن را کشف کنید. یکی از عجایب این قلعه شکل مار مانند و کوچه های پیچ در پیچی است که برای جلوگیری از راهزنان ساخته شده و اتفاقا همین جذابیت این قلعه است. درون قلعه 80 خانه قرار داشته که بخشی از آنها هم اکنون احتیاج به مرمت بیشتر دارند، اما لا به لای این خانه ها برخی از خانه ها سالم تر مانده اند و می توانید داخل آنها را ببینید. بیشتر این خانه ها دو یا سه طبقه است و متناسب با توانایی اقتصادی و موقعیت اجتماعی قلعه نشینان طراحی و ساخته شده اند. دیواره های قلعه از خشت و گل است و سقف آن از تیرهای چون حصیرهای الیافی، چوب و پوشال است.

 

این خانه دارای سقف های گنبدی و گهواره ای است و دارای شش برج نگهبانی است که متصل به بدنه قلعه است. همچنین این قلعه دارای چهار دروازه به نام های دروازه بالا، پایین، رضاخان سرداری و خالو است و اطراف قلعه کوچه های باریکی است که معروف ترین آنها کوچه گرگ است. در بخشی از این قلعه برجی قرار دارد که گفته می شود منارجنبان خرانق است. البته هم اکنون منارجنبان خرانق تعطیل است و ظاهرا قرار است بازسازی و دوباره جنبیدن را از سر گیرد. اگر روی دیوارهای برج قلعه خرانق بایستید می توانید دیگر دیدنی های این منطقه را ببینید.

 

یکی از این دیدنی ها که در فاصله 500 متری قلعه است، پل تاریخی خرانق است که روی یک پایه سنگی ساروجی قرار دارد. احتمال می رود که این پل سیل شک نبوده باشد. این پل احتمالا در زمان اشکانیان ساخته شده است. کمی آن طرف تر از پل هم بقعه ای وجود دارد که به مزار «بابا خادم» معروف است. گفته می شود که این مکان یکی از مناطقی بود که امام رضا (ع) در سر راه مشهد از آن گذشت و قدمگاه ایشان به عنوان «مشهدک» معروف است. در اینجا بود که خادم امام بیمار شد و درگذشت و به خاک سپرده شد و بقعه بابا خادم مدفن او است. بیرون قلعه کاروانسرای خرانق قرار دارد؛ کاروانسرایی که البته اگر بخواهید شب را در این منطقه بمانید، حتما باید با هماهنگی صورت بگیرد.

 

دل زدن به کوچه پس کوچه‌های کویر 

 پل خرانق

مزرعه مهر

تا اشکفت می روید حتما سری هم به عقدا بزنید؛ شهری در 60 کیلومتری اردکان که از شهرهای دیدنی و زادگاه افراد شناخته شده ای چون میرزا رضای کرمانی ملقب به شاه شکار، قاتل ناصرالدین شاه است. این شهر از گذشته محل زندگی مسلمان و زرتشتیان بوده است و بناهای تاریخی مهمی چون کاروانسرای چاه ریگ و چهار طاقی مشهوری دارد که دیدنی است. اما شاید بخشی از شهرت عقدا جز غار اشکفت مربوط به مکان های مشهور زرتشتیان در این شهر است. یکی از این مکان ها که به مزرعه مهر نامگذاری شده به مزار شاهدخت ساسانی مهربانو شناخته می شود.

براساس باورهای محلی این مکان آرامگاه دختر کوچک یزدگرد است که بعد از جداشدن از خواهران و برادر و مادرش به همراه پارس بانو خواهر دیگر به عقدا آمد و اینجا از گرسنگی و تشنگی جان سپرد و پیکرش را در همین منطقه دفن کردند. مردم در آن محل شمع روشن می کنند. مزرعه مهر یکی از نقاط مهم زرتشتی نشین منطقه اردکان است. در بخش غربی شهر عقدا در جایی که روستای «زرجوع» قرار دارد زیارتگاه کوچکی در شکاف سنگ قرار دارد که در باور مردم منطقه محلی که «پارس بانو» خواهر مهربانو در آن جا در اثر گرسنگی درگذشته است. در روزگاران گذشته لباس مقنعه مانندی در شکاف کوه قرار داشت که گفته می شد متعلق به پارس بانو بوده . این لباس هم اکنون از کوه جدا شده و در جایی نگهداری می شود. در اطراف این نیایشگاه خیمه هایی ساخته شده که هر سال از 13 تا 17 تیرماه پذیرای افرادی است که برای برپایی مراسم آیینی پارس بانو به این منطقه می آیند.

نکته: داستان مفصل خانواده یزدگرد و ماجرای شان در یزد را در بخش «پیر چک چک» بیشتر خواهیم خواند.

نگهدار شاهزاده ساسانی

یکی از کلماتی که در استان یزد زیاد به گوش تان می خورد واژه «پیر» است. پیرها در حقیقت مکان های مذهبی هستند که متعلق به زرتشتیان است و باور عمومی بر این که این مکان های متعلق به فرزندان یزدگرد سوم است که بعد از فرار و انتشار خبر کشته شدن آخرین شاه ساسانی، به مرور پناه آوردند. اما در میان این پیرها، «پیر چک چک» یا نیایشگاه سبز اردکان یکی از مهمترین بناهای مذهبی زرتشتیان است. درباره تاریخچه نیایشگاه پیر چک چک اطلاع دقیقی در دست نیست؛ اما زرتشتیان و محلی ها معتقدند این نیایشگاه متعلق به نیک بانو دختر یزدگرد است.

 

بنای پیر چک چک در میانه دو کوه در بالای دره ای ساخته شده که در آن چشمه ای همیشه جاری قرار دارد و قطره قطره های آبی که از این چشمه سرازیر می شود چک چک به داخل مکانی که در دل صخره برای عبادت قرار داشت، می چکد. این شاید مهم ترین دلیل نامگذاری این محل به نام «پیر چک چک» یا «پیر چک چکو» معروف باشد. البته برخی هم این نیایشگاه را پیر سبز می نامند که به خاطر درختان همیشه سبزی است که در دل کوه به چشم می خورند. یکی از این درخت ها چناری کهن است که محلی ها معتقدند به داستان نیک بانو باز می گردد.

 

دل زدن به کوچه پس کوچه‌های کویر 

زیارتگاه پیر چک چک

نکته: «پیر چک چک» 45 دقیقه دورتر از اردکان در جاده یزد به طبس و مشهد قرار دارد و نزدیک خرانق است. برای همین یک نصف روزتان را باید خالی کنید تا از این منطقه دیدن کنید. جاده اردکان به پیر چک چک در دل کویر این شهر ساخته شده و سیاه کوه را که پیشتر درباره اش صحبت کردیم می توانید در راه ببینید. اگر ماشین شخصی ندارید هم مشکلی نیست، می توانید در اردکان ماشین بگیرید. در چک چک فروشگاه و رستوران وجود ندارد.

شاهزادگان آواره یزدگرد

براساس باور عمومی و اسناد تاریخی یزدگرد سوم هفت فرزند؛ پنج دختر و دو پسر داشت. این فرزندان به همراه همسر یزدگرد، کتایون بانو بعد از رسیدن خبر کشته شدن یزدگرد به سمت مرکز ایران آمدند تا از حمله اعراب در امان باشند. در نزدیکی یزد این خانواده از هم جدا شدند. «مهربانو» و «پارس بانو» به سمت «عقدا» رفتند و در آن جا درگذشتند. «شهربانو» هم به باور ایرانی ها توسط عرب ها به اسارت گرفته شد و به مدینه برده شد و همسر امام حسین (ع) شد. «نازبانو» راه مخالف خواهران را پیش گرفت و به سمت جنوب رفت و در کوه «تیجنگ» گم شد و آرامگاه معروف «پیر نارکی» جایی است که او در  آنجا دفن شده است.

 

دل زدن به کوچه پس کوچه‌های کویر 

زیارتگاه پیر نارکی

 

«کتایون بانو» به همراه «اردشیر» پسر کوچک تر به سمت یزد رفتند. اما آن دو هم، از هم جدا شدند و اردشیر در شرق یزد د رجایی گم شد که امروز به پیر «نارستانه» معروف است. کتایون هم در آستانه ورود به یزد پشت حصار خود را به چاهی انداخت که هم اکنون به «ستی پیر» یا آرامگاه کتایون معروف است. از میان این خانواده «نیک بانو» به همراه «مروارید» که به زبان های باستانی ایران، «هریشت» یا خدمتگزار او بود به سمت اردکان رفتند. به نظر می رسد که مروارید در میانه راه به هر دلیلی از او جدا شد و نیک بانو راه خود را در تنهایی به سمت شرق ادامه داد تا پای کوهی رسید که حالا نیایشگاه چک چک در آن قرار دارد.

 

او در پای کوه بود که سیاهی لشگر را دید و ترسان از کوه بالا رفت و در میانه راه بالا رفتن- آن طور که در باور محلی است- توانش را از دست داد و فریاد زد کوه مرا در آغوش بگیر! با گفتن این جمله در شکاف کوه گم شد. بعدها چوپانی که گله اش را گم کرده بود به اینجا رسید و آبی که از شکاف کوچه چک چک می آمد، او را از تشنگی نجات می دهد و در خواب صدای «نیک بانو» را می شوند که می گوید اینجا برای من اتاقی بساز و شمعی بیافروز تو.

 

به سلامت گله ات را پیدا خواهی کرد. او وقتی از خواب بیدار می شود گله اش را پیدا می کند و به کمک بزرگان روستایش، این زیارتگاه را بنا می کند. از آن جایی که همیشه چشمه آبی در این مکان روان بوده برخی از پژوهشگران معتقدند، این مکان در گذشته یکی از پرستشگاه های مهم آناهیتا بوده. این نظری است که درباره کوه بی بی شهربانو نیز داده می شود. به هر روی، پیر چک چک منطقه ای است دیدنی چه به لحاظ طبیعت گردی و چه به لحاظ گردشگری تاریخی. بهشتی کوچک و سبز در دل کویر مرکزی ایران که تا از نزدیک آن را نبینید، باورکردنش سخت خواهدبود.

در حصار کوه

برای رسیدن به نیایشگاه پیر چک چک نیازی نیست سینه کوه را بگیرید و بالا بروید، از پای کوهی که نیایشگاه در میانه آن قرار گرفته راهی پلکانی ساخته شده که در دو طرف آن مکان هایی برای استراحت و اتاق هایی است که می توان در آن اقامت کرد. البته اقامت در این منطقه باید در هماهنگی با انجمن زرتشتیان شریف آباد باشد که اداره پیر چک چک را به دست دارند. در اطراف پله هایی که به سمت نیایشگاه می روند پر از جملاتی از زرتشت و بخش هایی از گاتاهای مشهور اوست. روی یکی از تابلوها نوشته شده: «پاکی و پارسایی و پرهیزگاری بهترین کار نیک و مایه خوشبختی است.» روی بعضی از تابلوها هم تاکید شده که برای ورود به این مکان باید کاملا پاک بود.

 

دل زدن به کوچه پس کوچه‌های کویر 
از زنان و دختران زرتشتی هم خواسته می شود که با پوش و لباس سنتی خود وارد چک چک شوند. در هنگام ورود به نیایشگاه که باید کفش ها را از پا درآورید و مردان هم کلاه سفیدی بر سر داشته باشند. در دیواره کوه آتشگاهی سه شاخه قرار دارد و در مقابل آن ظرف لوتوس که 12 شاخه به نشانه 12 ماه سال دارد. در کنار آتشگاه مکانی است که چک چک آب از کوه به زمین می خورد. این قطرات آب برای زرتشتیان تبرک شده. اگر بخواهید می توانید عود روشن کنید. آیین روشن کردن عود در نیایشگاه های زرتشتی این گونه است که عود را باید از آتش آتشگاه روشن کرد و گذاشت تا شعله آن خاموش شود و بعد باید سر آن را به 12 برگ لوتوس زد و به ستون عوددان متصل کرد. حالا بعد از دیدار از نیایشگاه می توانید از بالای آن به کویری که رو به روی شماست نگاه کنید.

نکته: دیدن از پیر چک چک مشکل خاصی ندارد و تنها در فاصله 20 تا 27 خردادماه که مراسم رسمی در آن جا برگزار می شود اجازه ورود به غیرزرتشتیان داده نمی شود.

هریشت شاهزاده

در راه بازگشت از خرانق و چک چک به اردکان حتما سری هم به «پیر هریشت» بزنید و از نیایشگاه آنجا دیدن کنید. داستان این نیایشگاه در ادامه داستان «نیک بانو» است. «مروارید» خدمتگزار نیک بانو در همین جا از او جدا شد. شاید همین جا درگذشت و نیک بانو او را گذاشت و به سمت چک چک رفت.

 

دل زدن به کوچه پس کوچه‌های کویر 

 

پیر هریشت هم مانند چک چک در بلندای کوهی قرار دارد. هر چند این کوهی به بلندی چک چک نیست. برای رسیدن به نیایشگاه که از سنگ سفید ساخته شده پلکانی وجود دارد که می توانید به راحتی به آن برسید. آرامگاه دو اتاق دارد. در اتاق دوم گوری قرار دارد که دور تا دور آن هم اکنون حفاظ شیشه ای گذاشته شده است. در اینجا هم مانند پیر چک چک آتشگاهی قرار دارد. روی این گور شمع و گل و قند برای تبرک قرار می دهند.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


روزنامه قانون: روزهاي آخر اسفند يادآور بازارهاي پر زرق و برق مملو از خريدار، دست‌فروشان كنار خيابان، حاجي‌فيروزها و … است. حاجي‌فيروزهايي كه پيام‌آور سالي نو براي مردم هستند.

نوروز بزرگ‌ترين عيد ايرانيان نزديك است، همه در تدارك برپايي جشني باشكوه و البته گردش در ايام تعطيلات هستند.اگر در نوروز قصد ايرانگردي داريد، مكان‌هاي مناسب اين ايام و البته فصل را به شما معرفي مي‌كنيم كه با‌يكديگر مي‌خوانيم.

تفرش رويايي

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

تفرش، شهری زیبا که دارای جاذبه های طبیعی بسیاری است. از این جاذبه های گردشگری می توان به آبشار قطره باران، روستای خانک، روستای طلاد، آب انبار بلور، چشمه آب معدنی گراو، مسجد جامع شش ناو و غار امجک اشاره کرد.

از سوغات این شهرستان، گردو، بادام، نان تندی، شیرینی خانگی و عسل می توان نام برد.در این شهرستان افراد معروفی همچون پروفسور حسابی و پروفسور سحابی زیسته اند. شما برای سفر به این مکان زیبا می توانيد تنها با 700 تا 800 هزار تومان سفر کرده و از آن دیدن ‌كنيد.


کاشان، شهر گل و گلاب

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

کاشان شهر گل و گلاب، شهری که جاذبه هایی همچون مسجد جامع، مسجد آقا بزرگ، آتشکده نیاسر، غار تالار، کاروانسرای مرنجاب، باغ و حمام فین دارد.از سوغات این شهرستان می توان به کلوچه، گلاب و روغن نباتی اشاره کرد. هر مسافری در ایام نوروز با هزینه 500 تومان می تواند از این شهرستان به مدت سه‌تا چهار روز دیدن ‌كند.


بوشهر، شهر دليران

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

بوشهر، شهری که دارای جاذبه های دیدنی بسیاری است و از جمله آن می توان به موزه ريیس علی دلواری، قلعه نصوری، رافائل، سحانتیر، گنبد نمکی جاشکف موزه دریانوردی خلیج فارس و ری شهر اشاره کرد.سوغاتی های بسياری در این شهر است که خرما، ارده، حلوای سنگک، خارک پخته‌و ماهی از جمله آن هاست. هزینه سفر سه تا چهار روزه به این شهرستان حدود 900 هزار تومان است.


بروجرد، نگين لرستان

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

بروجرد، شهري که دارای جاذبه هایی همچون پل قلعه حاتم، گلدشت، روستای دره صیدی، کرکیخان و موزه مردم شناسی است.کلوچه روغنی، نان گوشه ای و خشکبارها از جمله سوغاتی های این شهرستان به‌شمار مي‌روند. برای سفر به این شهرستان فقط 500 تا 600 هزار تومان کافی است.


محلات، پايتخت گل ايران

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

محلات از دیگر شهرهایی است که به شهر گل شهرت دارد. مردم با هزینه ای حدود 600 هزار تومان می توانند از این شهرستان دیدن کنند.چشمه آبگرم، ستون های خورهه، آتشکده آتشکوه، قلعه آقاخان و غار آزادخان از جمله جاذبه‌های این شهرستان‌به‌شمار مي‌روند.از مراسم‌های دیدني این شهرستان اهواهو است. سوغاتی محلات، حلواشکری و حلواي ارده است.


سرعین، شهر آبگرم

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

سرعین، دیگر شهرستانی که دارای جاذبه‌هایی همچون آبگرم، سبلان، بش باجیلار و گاومیش گلی، دهکده صخره‌ای باستانی و بندر کلخوران و پیست اسکی است.سوغات معروف این شهر عسل و حلوای سیاه است. شما با 800 تا 900 هزار تومان می توانید یک سفر سه تا چهار روزه در ایام نوروز به این شهرستان داشته باشید. بندر خارک از دیگر شهرهای دیدنی و گردشگری کشورمان است.


نوش آباد، مرواريد اصفهان

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

نوش آباد، شهری زیبا که در استان اصفهان ‌قرار داردوشهر زیرزمینی اویی در این شهرستان واقع شده است. معماری بی نظیر این شهرستان، هر فردی را مجذوب خود می کند.جاذبه هایی همچون پل اسحاق آباد، قلعه خشتی فرزین، بقعه رقیه بانو، آب انبار چاله سی، مرکزی، دربریگ و زیارتگاه فیض آباد این شهر را دیدنی تر کرده است. صنایع دستی این شهرستان زبانزد خاص و عام است. از این صنایع می توان به جولابافی اشاره کرد.

شما تنها با 700 تا 800 هزار تومان می توانید به دیدن این شهرستان بروید.


بندر خارک، بهشت جنوب

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

صخره کند و نرده های سنگی و قرار گرفتن بندر در کنار دریای خلیج فارس از جاذبه های این شهرستان است. یکی از ویژگی های بندر خارک وجود آب شیرین فراوانش است.


طارم، هندوستان ايران

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

طارم از دیگر شهرستان‌هایی است که در آن جاذبه‌های طبیعی بسیار است. این شهرستان دارای جاذبه‌هایی همچون آتشکده های تشویر، سانسیز، پیرچم، قوهیجان، قلعه های سمیران، آبشار هشترخان و باغ های سرسبز و زیباست.سوغاتی‌های این شهرستان شامل برنج، سیر، انار، زیتون، طالبی، انجیر، فندق و… است.شما برای سفر به این شهرستان تنها 700 تا 800 هزار تومان هزینه ‌می‌کنید.


تویسرکان، شهر كوهستاني

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

تویسرکان، شهرستانی کوهستانی که دارای جاذبه‌های تاریخی و طبیعی بسیار است. شما در این شهرستان می‌توانید از مکان هایی همچون حیقوق نبی، قلعه اشتران، حمام زرمان، باغوا و سیراب، درخت 3000 ساله چنار و بازارها دیدن کنید.


بهار در چابهار

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

حالا وقت سفر به شهر‌های جنوب شرقی ایران به خصوص‌چابهار در استان سیستان و بلوچستان رسیده‌است؛شاید این سفر یکی از لذت بخش‌ترین‌ها در طول سفرهای نوروزی‌تان باشد. شهر چابهار یکی از محبوب‌ترین مکان‌های گردشگری ایران‌بوده که به بهشت گمشده معروف است.این شهر به ‌دليل آب و هوای بهاری و معتدلش به «چهار بهار» شهرت دارد و یکی از مناطق آزاد هفت گانه ایران و تنها بندر اقیانوسی کشور به حساب می‌آید که در مجاورت دریای عمان و اقیانوس هند قرار گرفته است. مردم چابهار نيز مثل هر شهر و دیاری، غذاهای محلی خاص خود را دارند. ماهی و خرما پایه‌های اصلی غذاهای محلی چابهار را تشکیل می‌دهند.

خوراک خرما از مهم‌ترین خوراک‌های چابهار است که بيشتر رستوران‌های ‌اين شهر می‌پزند و به مشتریان خود می‌فروشند.از آنجایی که چابهار منطقه آزاد تجاری است، بازارها و مراکز تجاری یکی از جاذبه‌های ویژه این بندر محسوب می‌شوند.سری به بازارهای پردیس، صالحیار، صدف، فردوس و تیس که از پر رونق‌ترین بازارهای این شهر هستند بزنید. این بازارها بسیار شبیه به مراکز خرید کیش هستند و می‌توانند جایگزین خوبي برای کسانی باشند که پول وشرایط مناسبی برای سفر به این جزایر ندارند. از سوغاتی‌های معروف چابهار می‌شود به صنایع دستی و نان‌های محلی اشاره کرد.

همچنین پدیده موج فشان دریا که ارتفاعش در فصل بادهای موسمی‌به ۲۰ متر می‌رسد، تپه‌های گل فشان که یکی از شگفت‌انگیزترین پدیده‌های ژئوتوریسم است و یکی از پدیده‌های نادر زمین شناسی در دنیا به حساب می‌آید، رودخانه باهو کلات و گاندو که زیستگاه تمساح پوزه کوتاه، از نادرترین انواع تمساح در جهان است و تالاب صورتی رنگ لیپار که یکی از پنج چشمه رنگی جهان است، جاذبه‌های گردشگری چابهار را تشکیل می‌دهند.اگر اهل داستان‌های ترسناک و خیالی هستید، بد نیست که سری به کوه‌های تاریخی شهبازبند و گورستان جن در روستای تاریخی تیس بزنید. دیدن ساختمان تلگرافخانه انگلیسی‌ها، قلعه پرتغالی‌ها، درختان انجیر معابد، اسكله كنارک و ساحل صخره‌ای پزم نیز خالی از لطف نیست.


نوروز مهمان كوير كرمان

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

حالا که سفر ما را با مناطق کویری آشنا کرد، بد نیست که از شهر کرمان دیدن کنیم و با جاذبه‌های گردشگری آن آشنا شویم. کرمان، یکی از کلانشهرها و مراکز پهناور استان ایران است. کرمان سابقه بسياری در تاریخ کشور دارد و به واسطه پایتخت بودنش در دوران زندیه آثار تاریخی و فرهنگی بی‌شماری دارد.آتشکده آناهیتا (قلعه دختر)، که قدیمی‌ترین اثر تاریخی کرمان به حساب می‌آید، بازار کرمان که شهرت جهانی دارد و طولانی‌ترین راسته بازار ایران شناخته می‌شود، کاروانسرای وکیل که جزو بزرگ‌ترین کاروانسراهای جهان است، موزه مردم شناسی زرتشتیان که تنها موزه زرتشتیان در ایران است، ‌ گنبد جبلیه که بر اساس افسانه‌ای از ملات شیر شتر ساخته شده، دره سختی که از منحصر به‌فردترین دره‌های ایران است، حمام گنجعلی‌خان، مسجد 200 ساله ملک و یخدان مویدی بخشی از آثار تاریخی و مکان‌های گردشگری اين شهر محسوب می‌شوند.

سوغاتی‌های کرمان نيز برای همه آشناست و زیره، قالی کرمان و کلمپه از بهترین ومحبوب‌ترین سوغاتی‌های این شهر هستند.اگر شما یکی از کسانی هستید که علاقه به کویر گردی دارید، این بهترین فرصت است. دشت لوت در استان کرمان، یکی از جاذبه‌های «استرونومیک توریسم» یا گردشگری ستاره‌شناسی است. اما باید بسیار مراقب باشید؛ چرا که دشت لوت بسیار گرم بوده و در بین سال‌های 2002 تا 2009 گرم‌ترین نقطه جهان شناخته شده است. بنابراین باید تجهیزات کافی با خود به همراه داشته باشید.


يزد،دومین شهر تاریخی جهان

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

شاید باورتان نشود اما باید این را بدانید که قرار است پا در دومین شهر تاریخی جهان بگذارید. یزد بعد از ونیز در کشور ایتالیا، دومین شهر تاریخی جهان است. یزد به شهر خشتی معروف است. دلیل این نامگذاری به سبب خانه‌های خشتی بادگیر در این شهر بوده که برای دور ماندن از گرمای همیشگی یزد به دست معماران ساخته شده است.از مکان‌های دیدنی استان و شهر یزد که نباید آن‌ها را از دست داد، می‌توان به آتشكده بهرام که آتش درونش بیش از 1500 ساله روشن مانده، باغ دولت آباد که بلندترین بادگیر خشتی دنیاست، سرو ابرکوه که پیرترین جاندار زنده‌ جهان است، مسجدجامع، میدان امیرچخماق، موزه آب، حمام خان، برج خاموشان، موزه قصر آینه و روشنایی و قنات زارچ که طولانی‌ترین قنات ایران شناخته می‌شود، اشاره کرد. هنگام عزیمت به شهرهای دیگر، پرطرفدارترین سوغات یعنی قطاب و باقلوای یزدی‌ها را فراموش نکنید.


شیراز شهر عشاق هنر و ادب

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

فال می‌گیریم. حافظ قرعه را این بار به نام شیراز، شهر عشاق زده است. خیلی‌ها معتقدند که شیراز ، نگین شهر‌های توریستی ایران است. شیراز هرچند زیبا و تاریخی است اما شهرتش را بیشتر وام دار سعدی و حافظ، این دو شاعر بزرگ ایرانی است.

مسجد نصیرالملک، مسجد قدیمی‌که مسجد هزار رنگ لقب گرفته، ارگ کریمخانی که یکی از خاص‌ترین و زیباترین بناهای تاریخی این شهر است، باغ ارم که با سروهای سر به فلک کشیده اش یکی از زیباترین باغ‌های ایران محسوب می‌شود، دریاچه مهارلو که در هر فصل به یک رنگ در می‌آید و شاهچراغ که مهم‌ترین جاذبه مذهبی شهر شیراز است، از جمله مکان‌های گردشگری و تاریخی این شهر محسو ب مي‌شوند.

علاوه بر این دیدن بازار وکیل، خانه زینت الملوک، ‌باغ جهان نما، حافظیه، آرامگاه سعدی، باغ عفیف آباد، سرای مشیر، ‌دروازه قرآن، عمارت شاپوری و نارنجستان قوام خالی از لطف نیست. اگر سری به شیراز زدید، فالوده اصل شیراز و کلم پلو شیرازی را امتحان کنید و چرخی در بازار وکیل بزنید و برای آن‌هایی که دوست‌شان دارید، یک سوغاتی کوچک بخرید.


شهر سمبوسه و فلافل

نوروز فر صت طلایی بر‌ای ایرا نگردی

حالا وقتش رسیده تا فرمان ماشین را به سمت اهواز بچرخانید. اهواز دومین شهر گرم ایران است و به‌دليل پنج پل تاریخی‌اش به آن شهر پل‌ها لقب داده‌اند.رودخانه کارون یکی از مهم‌ترین مناطق گردشگری این شهر است که به اهواز حیات و زندگی می‌بخشد. رودخانه کارون،‌ پرآب‌ترین و طولانی‌ترین رود ایران است اما متاسفانه در چند سال اخیر حیاتش مورد تهدید قرار گرفته و آلودگی به یکی از مشکلات اساسی آن تبدیل شده است.رودخانه کارون یکی از رودخانه‌هایی بوده که نامش در سنگ نوشته‌های باستانی برده شده است و از آن به عنوان زادگاه اولین تمدن‌های بشری یاد می‌شود.

پل سیاه، قدیمی‌ترین پل اهواز و تنها پلی که راه ریلی قطار از روی آن می‌گذرد،‌ پل سفید، اولین پل معلق در ایران، آبشار اهواز، طولانی ترین و قشنگ ترین آبشار مصنوعی خاورمیانه‌، عمارت سه گوش و سرای معین‌التجار از مکان‌های تاریخی و دیدنی اين شهر است.یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری که بخش عظیمی‌از توریست‌ها را به خود جذب می‌کند، بازار معروف فلافل اهواز است که فلافل‌های بی نظیری دارد. فلافل و سمبوسه یکی از غذاهای محلی محبوب اهوازی‌هاست.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


وب سایت روزیاتو: در قسمت نخست معرفی بندر همیشه بهار ایران، ظرفیت های گردشگری، اقتصادی و تاریخی این منطقه جنوب شرق کشور را با روایت های مصور و ویدیویی، بررسی کردیم. در مقاله امروز، نگاهی داریم به برخی مقاصد گردشگری این شهر تا اگر سفرتان در نوروز امسال به چابهار افتاد، از آن ها دیدن کنید.

گردش به چابهار: سفر به سیستان

سیستان و بلوچستان مقصد گردشگری و تاریخی بکر کشور است که کمتر مورد توجه گردشگران داخلی قرار می گیرد و با وجود پتانسیل بالا از نظر اقتصادی، فرهنگی و گردشگری، آن طور که شایسته و بایسته است،‌ شاهد افزایش سرانه گردشگری نیستیم.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

در سفر به چابهار، خرید صنایع دستی پر زرق و برق این دیار را فراموش نکنید.

البته در سال های اخیر، افزایش سرمایه گذاری های خارجی در بندر چابهار به خصوص از سوی طرف های عمانی، پاکستانی، هندی و دیگر کشورهای تازه استقلال یافته روسیه، سبب شده که چابهار یکی از قطب های سرمایه گذاری جنوب کشور قلمداد شود.

شهرستان چابهار با دویست و شصت هزار نفر جمعیت، از توابع استان سیستان و بلوچستان بوده و در شمال این شهر، شهرستان هایی مانند نیکشهر، قصرفند و سرباز واقع شده است. در شرق این استان مرزی، کشور پاکستان قرار دارد و در جنوب نیز، دریای عمان و سواحل مکران به چشم می خورند. غرب چابهار نیز با بندر کنارک متصل شده است.

بندر زیبای چابهار در فاصله ۶۴۵ کیلومتری جنوب زاهدان قرار دارد و یکی از مناطق پر ظرفیت کشور برای افزایش سرمایه گذاری و فعالیت های اقتصادی در عرصه های مختلف به خصوص گردشگری به شمار می رود.

سیستان و بلوچستان، یکی از مناطق محروم کشور است که به واسطه قرار گیری در مرز پاکستان و افغانستان، تبادل تجاری و فرهنگی بسیاری با این دو کشور مسلمان همسایه را تجربه می کند. از بند چابهار با کراچی پاکستان، کمتر از ۹۰۰ کیلومتر فاصله است و قرار شده تا خط دریایی بین چابهار و پاکستان تا سال های آینده افتتاح شود.

چگونه از بندر چابهار به مسقط عمان برویم؟

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

خط دریایی بین عمان و چابهار، فرصت عالی برای گسترش ظرفیت های اقتصادی و گردشگری منطقه محسوب می شود. اگر به چابهار سفر کردید و روادید کشور عمان را داشتید، می توانید از فرصت گردشگری دریایی به سمت سرزمین لاک پشت های در حال انقراض خلیج فارس که قدمت تاریخی هزار ساله دارد، استفاده کنید.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

کشتی به کار گرفته شده برای سفر دریایی ۳ ساعته بین بندر چابهار و مسقط.

هر هفته یک سفر ۴۰۰ نفره بین چابهار و عمان صورت می گیرد. امیدواریم در سال آینده،‌ شاهد رونق گردشگری دریایی بین چابهار و دیگر کشورهای منطقه باشیم. در بندر چابهار، امکان سفر دریایی بین این شهر و مسقط پایخت دیدنی عمان وجود دارد. این کشتی، با سرعت ۱۰۰ کیلومتر در ساعت حرکت می کند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

قیمت بلیط مسیر رفت و برگشت چابهار-مسقط، بین ۴۰۰ تا ۷۰۰ هزار تومان اعلام شده است. مدت سفر ۳ ساعت بوده و کشتی ساعت ۸:۳۰ صبح چابهار را به مقصد مسقط ترک می کند. در حال حاضر، از شناورهای کاتاماران برای این سفر دریایی استفاده می شود و قرار است در آینده، شناورهای ایرانی نیز به کار گرفته شوند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

کشتی چابهار به عمان، امکان حمل خودرو را دارد.

برای دریافت روادید عمان، می بایست به سفارت این کشور در تهران مراجعه نمایید. دریافت روادید این کشور مانند امارات، ترکیه و مالزی، به راحتی صورت نمی گیرد و بایستی مدارک مورد نیاز را به سفارت ارائه کنید. اگر با پرسشی روبرو شدید، می توانید با نشانی پست الکترونیک کنسول تعامل داشته باشید. شماره تلفن نیز «۲۲۰۵۷۶۴۱-۰۲۱» به شما کمک خواهد کرد.

اگر برای سفر به عمان نیاز به اطلاعات کنسولی دارید، از سفارت جمهوری اسلامی ایران در مسقط، اطلاعات مورد نیاز را بدست آورید.

درگاه مدیریت بنادر چابهار، درباره پایانه خروج از کشور مسافران دریایی، اطلاعات لازم را در اختیار مسافران چابهار به سمت مسقط قرار می دهد.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)
سیستان؛ دیار مرموز ایران

سیستان و بلوچستان، یکی از مناطق باستانی و گردشگری کشور است که شهر زابل آن، شهرت جهانی دارد. شهر سوخته زابل را بهشت باستان شناسان جهان می دانند، چرا که تنها درصدی از کل ظرفیت های تاریخی و باستانی آن، مورد کاوش قرار گرفته و همچنان دنیایی از ناشناخته ها در زیر این سرزمین مدفون است.

این تنها زابل سیستان نیست که جهانی از راز و رمز را در پس پرده خود دارد. چابهار، سرزمین مریخی ایران که به واسطه کوه های مینیتاتوری جذابش، یادآور پستی و بلندی های سیاره مریخ است، یکی دیگر از بخش های راز آلود اقلیم ایران به شمار می رود.

مسیر چابهار به گواتر، جشنواره ای از کوه های مینیاتوری را در معرض دیدگان شما قرار می دهد. البته با تالاب صورتی لیپار، این جذابیت های طبیعی صد چندان می شود و شما به ضیافت پلانکتون ها خواهید رفت.

بنابراین سفر به سیستان محروم، سفر به جذابیت های فراموش نشده است که نباید در نوروز نادیده گرفته شود. یکی از بهترین مناطق کشور برای سفر که همچون جیرفت دیار کریمان (کرمان)، چهار فصل بوده و آب و هوای معتدل دارد،‌ بندر همیشه بهاری چابهار است.

جنگل حرا

به عنوان یکی از ظرفیت های طبیعی جالب چابهار، می توان جنگل حرا را نام برد. در ناحیه‌ی ساحلی خلیج گواتر به ویژه در خور باهو و در نزدیکی محلی که رودخانه‌ ی باهو کلات به دریای عمان می ریزد، جنگلی بسیار زیبا و قابل توجه از گونه‌ ی حرا پدیدار می‌ شود.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

حرا درختچه‌ ای است که در مرداب‌ های نواحی گرم کرانه‌ های عربستان، مصر و جنوب ایران از جمله شهرستان چابهار می‌ روید. از مشخصات حرا این است که دانه‌ اش بر روی درخت مادر رشد اولیه را طی کرده و سپس نهال جوان حاصل از درخت جدا شده و به مرداب می‌ افتد.

برگ های حرا، دوام زیادی داشته و ظاهر بیضوری دارد. هم‌ اکنون این جنگل یکی از زیباترین منظره‌ های موجود در چابهار و منطقه‌ی گواتر به شمار می رود.

مستند ۱۲ دقیقه ای زیبا از جنگل حرا را در ویدیوی زیر تماشا کنید که می تواند مشوق شما به گردش در این منطقه سیستان باشد.

جنگل های حرا، یکی از جاذبه های منحصر به فرد سیستان و بلوچستان به شمار می روند. آن ها به جز در چابهار سیستان، در بوشهر و هرمزگان نیز یافت می شوند.

اگر سفر به چابهار را در برنامه خود دارید، تنها به تماشای جنگل‌های زیبای حرا بسنده نکنید، منطقه چابهار جزو معدود مناطق کشور است جاذبه‌ های بی‌ نظیر و کم نظیر طبیعی و تاریخی دارد. به طور مثال فرش خزه‌ ها یکی از پدیده‌های طبیعی و ژئوتوریسمی منطقه است که به‌ وفور در امتداد ساحل دیده می‌ شود.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

فرش خزه‌ ها صبح زود هنگام جزر روی ساحل صخره‌ای قابل مشاهده‌ است. تلفیق رنگ سبز تند و پر رنگ با آبی دریا در تابش خورشید، بی‌ شک یکی از زیباترین تابلو های هستی است.

رودخانه‌ی باهو کلات

لرستان و کردستان، سرزمین آبشارها و رودخانه های خروشان ایران است که در ایام نوروز، مقصدی گردشگری صدها هزار تن از هموطنان از سراسر کشور می شود. اما سیستان نیز، منطقه پر آبی دارد که عامل اصلی حیات و زندگی در جنوب بلوچستان به حساب می‌ آید.

این رودخانه آب‌ های مناطق وسیعی از صفحات جنوبی شهرستان ایرانشهر و شهرستان چابهار را جمع‌آوری و به دریای عمان سرازیر می‌ کند. اگر به چابهار رفتید، آگاه باشید که در ۹۰ کیلومتری شرق آن، ظرفیت گردشگری طبیعی به نام باهو کلات قرار دارد.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

رودخانه باهوکلات در شرق چابهار به خلیج گواتر دریای عمان سرازیر می‌ شود. این رودخانه به علت آن که زیستگاه تمساح ایرانی است، از نظر گردشگری اهمیت فراوانی دارد. شرایط و عوامل زیست محیطی در این رودخانه در مقایسه با سایر اکوسیستم‌ های آبی، از ثبات و پایداری کمتری برخوردار است.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

بد نیست به این نکته اشاره کنیم که در منطقه یاد شده، زیستگاه آبی به نوعی با زیستگاه خاکی در هم آمیخته است. در مورد آبگیرهای کم عمق و موقت در امتداد سرتاسر رودخانه‌ های این منطقه نیز همین مطالب صادق است. در این زیستگاه‌ ها که گاه تا چندین ماه بدون آب باقی می‌ مانند، جانورانی که حیات آنها به آب وابسته است نیز به گونه‌ای حیرت‌ انگیز خود را با شرایط محیطی وفق داده‌ اند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)
دیدار با تمساح پوزه کوتاه

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

دیار سیستان، دیار دیدار با تمساح پوزه کوتاه است. اگر مسئولان گردشگری محلی همت کنند، این موجود می تواند به برند منطقه تبدیل شود و افراد بسیاری را به جذب نماید. این تمساح پوزه کوتاه، از جمله برجسته ترین حیوانات حیات وحش چابهار بوده و زیستگاه اصلی آن در این منطقه قرار دارد.

زیستگاه اصلی این تمساح که به نام محلی گاندو خوانده می‌شود، حدود سیصد و هشتاد هزار هکتار مساحت دارد که بخشی از آن در چابهار و بخش دیگر آن در شهرستان ایرانشهر واقع شده است.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

بیشتر این تمساح‌ها در برکه‌ های میان راسک و باهو کلات و باتلاق‌ های دلگان و کلانی متمرکز هستند. این تمساح تنها گونه ایرانی است که ارزش ملی و بین‌ المللی دارد. طول این جانور تا چهار متر نیز می رسد و حدود نیمی از کل بدن آن را دمی قوی تشکیل داده است.

در حیات وحش سیستان و بلوچستان، می توان نمونه هایی از این تمساح را مشاهده کرد.

قبلا در گزارشی، درباره نخستین بانوی ایرانی پرورش دهنده کروکودیل در جزیره قشم صبحت کرده ایم.

بزرگترین خزنده‌ی ایران، بازمانده خزندگانی است که حدود ۲۶۵ میلیون سال پیش می‌ زیسته‌ اند. نکته جالب آن است که این حیوان در طول شصت و پنج سال پیش، تغییرات اندکی را تجربه کرده است. تمساح های معروف سیستانی، پوزه‌ای پهن دارند که طرفین فک بالایی ۱۹ دندان و طرفین فک پایینی ۱۵ دندان دارد. در قسمت پشت سر و در ناحیه گردن نیز دو جفت صفحات شاخی بزرگ دیده می‌ شود.

تمساح سیستانی، پاهای کوتاهی دارد و پنج انگشت منتهی به ناخن های بلند در پاهای جلوئی و چهار انگشت منتهی به ناخن‌های کوتاه‌تر در پاهای عقبی دیده می‌ شوند. رنگ بدن این تمساح، زیر تابش آفتاب به شکل زیتونی تا قهوه ای رنگ است و شکمی بدون فلس و به رنگ سفید متمایل به زرد دارد.

همانطور که می دانید، تمساح حیوانی بسیار خجالتی، محتاط و ترسو بوده و به سختی می‌توان آن را از نزدیک مشاهده کرد. اما در عین حال، حیوانی باهوش و زیرک است و به محض احساس خطر و با حضور مزاحم در آب فرو رفته و مخفی می‌ شود، اما برای تنفس باید سریعا به سطح آب برگردد. غذایش را عموما ماهیان، پرندگان و پستانداران تشکیل می‌دهند و معمولا شب‌ ها شکار می‌ کند.

مسجد جامع دزک

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

یکی از مناطق دیدنی مذهبی چابهار، مسجد جامع دزک است. این مسجد در روستای دزک در ۳ کیلومتری شرق سراوان واقع شده است. سراوان جایی است که پاسگاه مرزی آن، تا کنون بارها مورد حمله اشرار مسلح از آنسوی مرز قرار گرفته.

احتمال داده می شود که این مسجد به دوران صفویه تعلق داشته باشد. مصالح به کار رفته در دیوارها و ستون ها، از خشت و چینه و پوشش سقف، از فرآورده های نخل و خرما و گز و کنار هستند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)
موزه محلی چابهار

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

در موزه محلی چابهار، سبک مد و لباس زنان و مردان چابهار و همچنین شیوه تولید صنایع دستی را مشاهده می کنید.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

صنایع دستی مشاهده شده در موزه محلی چابهار را می توانید از فروشگاه های صنایع دستی شهر تهیه کنید.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

بخشی از موزه محلی چابهار.

موزه محلی چابهار، محفلی برای دیدن سبک زندگی مردم و آداب و سنت های آنان است. این محل ۶۰۰ متر مربعی، قبلا فرمانداری چابهار در دوران قاجار بود.

غارهای سه گانه و معبدیان مسیتی

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

دورنمای روستای باستانی تیس از داخل غارهای بان مسیتی.

غارهای بان مسیتی، مجموعه غارهایی در ۵ کیلومتری شمال باختری روستای تیس در دامنه کوه شهبازبند در چابهار هستند و یکی از شهرهای زیر زمینی در جنوب کشور قلمداد می شوند. گردشگران ایران دوست معمولا استقبال خوبی از منطقه یاد شده به عمل می آورند. این غارها، شامل سه غار هستند که یکی غار طبیعی و دو مورد دیگر، مصنوعی و دست ساز هستند.

غار اول طبیعی و به شکل نیم دایره و با استفاده از روش تراشکاری درون غار و دهانه آن توسعه پیدا کرده است.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)
کوه های گل افشان

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

یکی از دیدنی های حیرت انگیز شهرستان چابهار، کوه های گل افشان است که مهم ترین آن، در نقطه ای نزدیک به کنارک به نام بندر تنگ قرار دارد. کوه گل افشان بندر تنگ، با ارتفاع تقریبی ۱۰۰ متر و قطر قاعده کمی بیش از ۱۰۰ متر، در نود کیلومتری چابهار قرار دارد و تقریبا با یک ساعت رانندگی از مرکز چابهار، می توان به آنجا رسید.

البته از مرکز چابهار و ترمینال اصلی، به مقصد کوه های گل افشان، اتوبوس و سواری در دسترس است که در همه ساعات شبانه روز، آماده جابجایی مسافران نوروزی به نقاط مختلف چابهار به خصوص این منطقه هستند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

بالا رفتن از کوه اگر فصل بارندگی نباشد، تقریبا راحت است. در بالاترین نقطه کوه چاله‌ای به قطر کمتر از یک متر و به عمق حدود نیم متر وجود دارد که با گل پوشیده شده است.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

در فواصل زمانی حدود یک دقیقه، مقداری گل با صدای خاصی شبیه به ترکیدن یک حباب، از چاله خارج می شود که جذابیت خاص خود را داشته و به همین خاطر، گردشگران زیادی راهی این منطقه می شوند تا کنش و واکنش های طبیعی زمین را مشاهده کنند. در کنار این کوه، دو کوه کم‌ ارتفاع دیگر وجود دارد که به نظر می‌ رسد زمانی آن‌ ها نیز گل‌ افشان بوده‌ اند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

این منطقه و فوران های کوتاه، سبب شده تا برخی از تورهای گردشگری چابهار، اینجا را نیز در فهرست بازدیدهای روزانه خود قرار دهند. درباره این پدیده جالب، نظریات گوناگونی وجود دارد.

برخی معتقدند به دلیل نزدیکی زیاد به اقیانوس هند و همچنین شکل خاصی که پوسته زمین در این ناحیه دارد، پوسته اقیانوس با شیب بسیار تندی در منطقه به داخل زمین فرو می رود و همین امر، فشارهای زیادی را به پوسته زمین وارد می کند. در نهایت فشار به وجود آمده، سبب خروج آب و به همراه آن گل و لای می شود

مسجد جامع تیس

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

از مناطق دیدنی چابهار می‌توان مسجد تیس را نام برد. این مکان مذهبی، از نظر ساختار معماری و نوع طراحی، شبیه مساجد کشورهای پاکستان و هندوستان است و البته به دلیل همجواری سیستان و بلوچستان با پاکستان و تاثیر فرهنگ پاکستانی ها از هندوها در طول تاریخ، چنین مسئله ای چندان هم عجیب نیست.

همانند اکثر مساجد اهل تسنن، این مسجد نیز تک مناره است. مسجد تیس صحن زیبایی دارد و آن را باید یکی از دیدنی ترین مساجد چابهار دانست؛ چرا که گنبدهایی که به رنگ سبز و قرمز رنگ آمیزی شده اند و درب های شیشه کاری شده رنگی، جذابیت خاصی به مسجد بخشیده است. مشاهده لباس سراسر سفید مردمان بلوچ و شیوه عبادت آنان نیز در نوع خود زیبا جلوه می کند.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

تیس روستایی باستانی از توابع شهرستان چابهار استان سیستان و بلوچستان ایران است که در منطقه کوهپایه‌ ای در ۵ کیلومتری شمال غربی چابهار قرار دارد. برای سفر به آن،از تاکسی هایی که نزدیک ترمینال اصلی قرار دارند می توان استفاده کرد. قابل ذکر است که پیشینه باستانی این بندر به دوران هخامنشیان باز می‌ گردد و آثار تاریخی بسیاری در این روستا وجود دارد.

در زمان حکومت هخامنشیان، تیس یکی از بنادر بسیار مهم تمدن بزرگ ایران در نواحی سواحلی مکران بوده و قبلا نیز به آن تیز گفته می شده. کالاهایی که از آسیای شرقی و هند به بندر تیس حمل می شدند، به مناطق مختلف خاورمیانه، آسیای میانه و مناطق قفقاز در شمال ایران ارسال می گردید.

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

تیس در سده‌های اولیه اسلامی نیز بندری مهم بوده است و فردی چون “مقدسی” که از جمله مورخین سده چهارم هجری قمری بود، از رونق بندر و کسب و کار تیس، بسیار سخن گفته است.

بندر گواتر

سفر به چابهار: گشتی در بهاری ترین بندر ایران (2)

در آخرین نقطه مرزی شهرستان چابهار و تماس با مرز پاکستان بندری کوچک و قدیمی اما زرخیز به نام «گواتر» قرار گرفته که مقصد خوبی برای گردشگری دریایی به شمار می رود.

همانطور که در نقشه بالا مشاهده می کنید، تکه کوچکی از محدوده سیستان و بلوچستان واقع در منتهی الیه جنوب شرقی سرزمین زرخیز ایران اسلامی، چون گوهر بهشتی در ساحل دریای عمان می‌ درخشد. بندر گواتر به دلیل واقع شدن در نزدیکی جنگل های حرا، از جمله مناطق حفاظت شده سازمان حفاظت محیط زیست به شمار می رود.

مشاهده صیادان، سبک زندگی مردم، پوشش، صنایع دستی و همچنین فعالیت های کسب و کار اهالی، مقاصد گردشگری جذابی را پیش روی مسافران نوروزی چابهار قرار می دهد.

چگونه به چابهار همیشه بهار برویم؟

سفر به چابهار، یک تیر و چند نشان است و هم امکان سفر دریایی را برای شما فراهم می کند و هم فرصت کوهنوردی و جنگل نوردی را پیش روی شما قرار می دهد. اما باید بدانید که مسی رهوایی چابهار، از مناطق شمال به خصوص از تهران طولانی است.

اگر با هواپیما قصد سفر به چابهار را دارید، خودتان را برای سفری در حدود ۱۴۰ دقیقه آماده کنید. در حال حاضر روزانه چند پرواز از مسیرهای مختلف به چابهار صورت می‌ گیرد. پروازهای تهران به چابهار با توقف در شیراز، بندرعباس یا زاهدان انجام می‌ شود. در هفته فقط دو پرواز (دوشنبه و جمعه) به صورت مستقیم به این شهر می‌ رود.

برای تهیه ی بلیط پیشنهاد می شود از وب سایت پین تا پین استفاده کنید. سایت زورق نیز در این زمینه، کمک خوبی خواهد بود.

چابهار به دلیل قرار گرفتن در جنوبی ترین قسمت استان سیستان و بلوچستان، مسیر دسترسی نسبتا سختی دارد. ولی پس از رفتن به چابهار می توانید چند شهر را با هم ببینید.

آن ها که که مایل به سفر زمینی هستند، از زاهدان، کرمان و بندرعباس می‌توانند خود را به چابهار برسانند. همچنین می‌ توان با قطار به کرمان یا بندرعباس رفت و از آنجا سفر جاده‌ ای را در پیش گرفت. مسیر تهران تا چابهار دو راه دارد: راه اول از یزد، کرمان، بم و ایرانشهر می‌گذرد که تقریباً ۱۹۶۱ کیلومتر است.

مسیر دیگر، یزد، سیرجان، بندرعباس و جاسک است اما به دلیل نامناسب بودن جاده به هیچ وجه پیشنهاد نمی شود. البته مسیر زمینی به چابهار تا ایرانشهر تقریبا یکسان است و بهتر است برای صرفه جویی در وقت از مسیر عظیم شهر بروید. شما از این طریق حدود ۲ ساعت زودتر خواهید رسید.

توجه داشته باشد که به دلیل هم جواری چابهار با دریاهای آزاد ، مسیر دسترسی آبی نیز برای شما فراهم است. با وجود آن که چابهار بندری پر تردد است، جای سفر دریایی از دیگر شهرهای ساحلی مانند بوشهر و بندرعباس به این نقطه شهر در گردشگری کشور خالی به نظر می‌ رسد.

توصیه های چابهار گردی

۱- اگر بهار ۹۶ قصد چابهار گردی دارید، بلیط هواپیما و رزرو هتل را از طریق درگاه های معرفی شده خریداری کنید تا تخفیف بیشتر برای این سفر طولانی و نسبتا گران، در اختیار داشته باشید. آرمان سفر نیز همراه خوبی خواهد بود.

۲- اداره گردشگری سیستان، اطلاعات لازم را برای سفر شما به بهاری ترین بندر ایران، ارائه می کند.

۳- در صورتی که قصد سفر دریایی به عمان را دارید، روادید سفر را در تهران تهیه کنید. هیچ فعالیت کنسولی کشور عمان در چابهار و سیستان و بلوچستان انجام نمی شود.

۴- در صورتی که روادید عمان را دریافت کردید و قصد سفر دریایی به مسقط دارید، از بنادر چابهار، اطلاعات مرزی را جویا شوید.

۵- برای بازدید از جاذبه های چابهار، به حداقل ۴ روز کامل نیاز دارید تا بتوانید آنها که در نقاط بیرونی شهر هستند را نیز ببینید.

۶- صنایع دستی چابهار، بخشی از صنعت صنایع دستی کشور به شمار می رود. برای کمک به رونق اقتصاد منطقه، بد نیست نسبت به خرید آنها اقدام کنید.

۷- اگر در روزهای آخر سال نسبت به انتخاب چابهار به عنوان مقصد نوروز گردی تصمیم گرفتید و مکان های اقامتی در دسترس شما نبود، از اداره گردشگری چابهار، اطلاعات موسسات گردشگری محلی را گرفته و نسبت به امکان رزرو ویلا و خانه های محلی اقدام نمایید.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری


ماهنامه همشهری سرزمین من – سمیه گلابگیریان: کوچه های خشتی این شهر را باید قدم زد، در میان بادگیرهای برافراشته، خنکای دلچسب خانه هایش در روزهای داغ و کویری تابستان یزد را حس کرد، از کنار خانه های ساکنان خونگرمش که وفادارانه به سبک معماری کهن کویرنشینان ایران همچنان در میان این بافت تاریخی زنده مانده است، گذشت و از آرامش کویر لذت برد. به یزد که سفر کنید گویی به تاریخ سفر کرده اید؛

 

کوچه پس کوچه های این بافت خشتی و میراث جهانی، آثار تاریخی فراوانی را در دل خود جای داده است که با گردش در میان آن ها حتما زبان به تحسین این شهر کویری می گشایید. در محله های قدیمی شهر پیاده راه بیفتید تا یزد زیبا، غافلگیرتان کند؛ برای پیاده روی در شهر خشتی یزد راه های ریلی، هوایی و جاده ای می تواند شما را از هر شهر و استانی به استان یزد در مرکز ایران برساند.

 

قدم در کوچه‌های نرفته‌ی «یزد» 

چه بخریم؟

کویر شیرین

باقلوا، قطاب، لوز بیدمشک، حاجی بادام و لوز پسته ها معروف ترین سوغات های خوراکی یزد هستند که می توانید آن ها را از تمام قنادی های یزد بخرید. معروف ترین شیرینی فروشی یزد؛ حاج خلیفه رهبر است با سه شعبه، یکی در میدان امیرچخماق، دیگری در بلوار جمهوری کنار امامزاده سید جعفر و شعبه جدیدی در بلوار دانشگاه صفاییه یزد. بهترین ترمه ها و زیباترین طلاها را هم می توانید در بازار «خان» پیدا کنید و یکی از کارگاه های دارایی بافی یزد هم در کنار «زندان اسکندر» است. اگر دوست دارید آخرین کارگاه های حناسابی یا «مازاری کاری» یزد را ببینید، باید وارد خیابان کاشانی شوید و به کوچه مازاری کاری بروید.

 

قدم در کوچه‌های نرفته‌ی «یزد»

کجا بگردیم؟

پیاده در تاریخ

بیشترین تجمع آثار تاریخی یزد در بافت تاریخی اطراف محله «فهادان» است پس پیاده راه بیفتید؛ گردش را از این محله آغاز کنید و به سمت جنوب شهر بروید.

محله فهادان: فهادان از قدیمی ترین محله های یزد است که شکل سنتی خود را حفظ کرده و از معدود بافت های سنتی زنده ایران است. با پیاده روی در این مسیر می توانید از خانه «عرب زاده» (موزه سکه)، خانه «نواب وکیل»، خانه «لاری ها»، مسجد جامع یزد، «زندان اسکندر»، و خانه قاجاری «هتل موزه فهادان» در مجاورت آن دیدن کنید.

 

قدم در کوچه‌های نرفته‌ی «یزد» 

مجموعه امیرچخماق: در یزدگردی تان حتما سری به مجموعه امیرچخماقِ بازمانده از عهد تیموری هم بزنید. برای دیدن این مجموعه باید تا خیابان امام خمینی (ره) بروید که شاهراه اصلی بافت تاریخی یزد است و بعد به سمت خیابان مسجد جامع حرکت کنید. یک مسجد تاریخی، تکیه و نخل مشهورش، بازارچه، حمام، کاروانسرا، خانقاه، آب انبار و البته یک میدان بزرگ، آن جا در انتظار شماست.

 

قدم در کوچه‌های نرفته‌ی «یزد» 

مجموعه امیرچخماق 

بازار یزد: بازارچه های خان، شاهزاده فاضل، زرگری و مسگرها، بازارهای معروف و البته دیدنی یزد هستند که علاوه بر تاریخ گردی، انواع سوغات شهر یزد را هم در آن ها می توانید پیدا کنید. این بازارها همگی در نزدیکی میدان امیرچخماق قرار دارند.

 

قدم در کوچه‌های نرفته‌ی «یزد» 

بازار یزد

موزه آب: راست می گویند که ساکنان کویر بهتر از هر کس دیگری، قدر آب را می دانند. کافی است برای فهمیدن آن، به موزه آب یزد سری بزنید. بیش از 15 سال است که خانه کلاهدوزهای یزد در ابتدای خیابان قیام و در نزدیکی میدان امیرچخماق تبدیل به موزه آب شده است؛ موزه ای در خانه تاریخی پنج طبقه دوران قاجار که در آن با قدیمی ترین شویه های دستیابی و نگهداری آب در ایران آشنا خواهیدشد.

 

قدم در کوچه‌های نرفته‌ی «یزد» 

موزه آب


باغ دولت آباد:
گردش در این باغ باصفا و میراث جهانی یزد را از دست ندهید؛ باغی ایرانی با مجموعه ای تاریخی و بادگیر بلند 33 متری در میان آن که در فهرست جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. در اصلی باغ دولت آباد در خیابان شهید رجایی قرار دارد و می توانید بعد از بازدید و گشتی در باغ، روی نیمکت و تخت های چوبی کافی آن استراحتی کنید و چای یا بستنی و فالوده بخورید.

 

قدم در کوچه‌های نرفته‌ی «یزد» 

 باغ دولت آباد

آتشکده: برای دیدن آتشکده زرتشتیان یزد که چند سالی است بخشی از آن برای بازدید گردشگران باز شده باید به خیابان آیت الله کاشانی، کوچه آتشکده بروید. دیدن آتش این آتشکده که گفته می شود از دوره ساسانی تا امروز هنوز شعله ور است می تواند از جاذبه های هیجان انگیز بازدید باشد. این آتشکده هر روز به جز روزهایی که در آن مراسم مذهبی برپاست و تعطیلات رسمی، برای بازدید عموم باز است. ساعت بزرگ «مارکار» یا میدان ساعت یزد هم در نزدیکی همین آتشکده قرار دارد.

 

قدم در کوچه‌های نرفته‌ی «یزد» 

 آتشکده

میراث جهانی


بافت تاریخی یزد که به سبک معماری کویری ایران و از خشت و گل پس از قرن ها هنوز پابرجاست، به عنوان بزرگ ترین بافت تاریخی در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیده است.

 

قدم در کوچه‌های نرفته‌ی «یزد» 

چطور برسیم؟

خودروی شخصی: از تمامی شهرهای اطراف یزد، جاده آسفالته و راحتی برای یزد وجود دارد. از تهران تا یزد مسیرتان از کویر می گذرد و بعد از گشت و گذار در شهرهای قم، کاشان، اردستان، نائین، اردکان، میبد و اشکذر به مقصد می رسید.

وسایل نقلیه عمومی: پایانه های شهرهای مختلف ایران به سمت یزد اتوبوس دارند. اتوبوس های معمولی و وی‌آی‌پی شما را از تهران حدود هشت ساعته به یزد خواهندرساند. از بیشتر فرودگاه های ایران و ایستگاه های قطار شهرهای بزرگ هم می توانید راهی یزد شوید.



سلام پرشین کاملترین مرجع ایرانگردی و گردشگری